Skip to content

Archief

 

schuldwoestijnAnneke van den Berg – Schuldwoestijn € 18,95

Via de site www.desertofguilt.com raakte ik geïnteresseerd in Schuldwoestijn. De site bevat een schat aan informatie, alfabetisch gerangschikt, over gebeurtenissen en personen die betrokken waren bij een vrij onbekende splinter in de kernwapenwedloop na WO-II: het ELDO-project. De presentatie van Schuldwoestijn in filmhuis Lumen te Delft was vervolgens een van de interessantste die ik ooit heb meegemaakt: Een uitgebreide intro met muziekvideo’s van de Australische band The Seekers. Wat was het toch heerlijk braaf in die jaren. Of niet? Braaf was het, maar achter de schermen, verborgen voor de wereld, gebeurde er een hoop. Anneke gaf haar beweegredenen voor het schrijven van dit verhaal wat het bijna onmogelijk maakte haar boek te negeren. Ze heeft duidelijk zeer veel onderzoek verricht naar het atoomprogramma in Woomera van een aantal Europese landen, waaronder Nederland, en Australië. Men wilde de twee grootmachten VS en USSR tegenwicht bieden met een eigen nucleair wapenarsenaal. Zo leert de lezer het plaatsje Woomera kennen in zuid-centraal Australië. Al dat onderzoek is de kracht en tevens de zwakte van Schuldwoestijn. Van den Berg schrijft in haar nawoord dat het boek berust op 80% non-fictie, op 20% fictie. Faction noemen de Engelsen dat zo mooi. Zo neemt ze ons mee naar Woomera, het plaatsje van waaruit Europa de wereld versteld zou doen staan. Ten koste van…
Het boek is opgedeeld in drie delen. Boek 1 begint sterk: juf Wundersitz vertelt het verhaal van de toren van Babel. Iedereen verstaat elkaar, maar als men op een morgen wakker wordt, spreekt elk gezin een andere taal. In Woomera gebeurt het tegengestelde: uit de hele wereld, vanuit verschillende culturen en talen, komen mensen naar Australië met een gemeenschappelijke missie: zij begrijpen elkaar, zijn afhankelijk van elkander, om de ultieme raket te bouwen. Het betreft kinderen van een jaar of acht, negen tot wie de juf zich richt (gezien de beschrijvingen). En dan gaat Van den Berg los: bijna 70 pagina’s lang laat zij die juf via verhalen de historie van de ontwikkeling van de raket vertellen. Het taalgebruik van de juf doet vermoeden dat de leerlingen inmiddels de lagere school al vele jaren zijn ontgroeid. Dat etaleren van kennis knaagt.
In boek 2 belanden we via de postbode Ferdinand Dupont in een villa in Colombey-les-Deux-Églises, woonstee van Charles de Gaulle. Langzaam maar zeker voelt De Gaulle de macht tussen zijn vingers doorglippen. Wat kan hij doen om de expansiedrift van die verduivelde Amerikanen te weerstaan? Hoe kan hij die Engelse gladjanussen in toom houden? Hilarisch is de briefwisseling tussen De Gaulle en onze eigen Luns (gebaseerd op historische archieven). Een Nederlandse minister van buitenlandse zaken die de Franse president de oren wast.
Boek 3 begint op een echte roman te lijken. Het is het verhaal van enkele Nederlandse ingenieurs die aan het project zijn verbonden en de beschrijving van de misverstanden die tussen de verschillende delegaties ontstaan. Daarnaast is het het verhaal van onderzoeksjournalist Gary. Van den Berg schetst de problemen die zich voordoen bij ontwerp en lancering van dat vermaledijde wapen. De Engelsen ontwerpen de eerstetrapsraket, de Fransen de tweede, de Duitsers de derde. Nederland levert haar inbreng vooral via de benodigde software. Langzaam maar zeker herrijst de toren van Babel. In dit deel ook komt het schrijnende verhaal naar voren van de Aboriginals (in Boek 1 is daar al een aanzet toe gegeven). Schrijnend is een understatement. Schokkend, weerzinwekkend is het. Ondanks dat deze oorspronkelijke bewoners van het land juist in die periode niet meer als natuur (plant, dier) worden gezien, is de wijze waarop de Australische regering en kornuiten (NASA, MI6) hen als proefdieren gebruikt bijna ongeloofwaardig. Maar zoals geschreven: Anneke heeft zeer gedegen onderzoek gedaan.
Met Schuldwoestijn heeft Van den Berg een tip van de sluier opgelicht waaruit zomaar een beerput zou kunnen ontspruiten. In die zin is dit boek een openbaring.

 

© Eus Wijnhoven,juli 2017

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

 

 

 

C_VRIJ_WOESTEN_OKT14_DEF.inddKris van Steenberge – Woesten  € 12,50

In het najaar van 2013 verscheen de debuutroman Woesten van Kris van Steenberge. Het is een typische dorpshistorie rond Elisabeth, dochter van de smid. Het meisje maakt via de vreemdeling Funke, die in het grootste huis van het dorp is komen wonen, kennis met literatuur. De man onderwijst haar via korte aanwijzingen in proza en poëzie. Dat is het begin van een bredere blik: er is meer buiten het dorp. Ze is dan zestien jaar en de eerste verliefdheid steekt de kop op, een onmogelijke liefde. Als zij via een dinertje later aan een verlegen stadse jongen wordt voorgesteld en hij niet veel later om haar hand vraagt, ziet ze de kans schoon het dorp te ontsnappen.
Helaas zal haar man, Guillaume Duponselle, haar echter nooit weghalen uit het dorp. Ten gevolge van waanbeelden is hij niet in staat zijn artsenstudie te voltooien en hij trekt naar Woesten, het dorp in de Vlaamse Westhoek. Binnen enkele jaren bevalt Elisabeth. Guillaume is dolgelukkig met zijn zoon, maar er blijkt nog iets aan te komen. Met een tang wrikt hij de tweede jongen uit Elisabeth. Diens gezicht is ernstig verminkt (misschien wel ten gevolge van dat gehannes van Guillaume, dat laat Van Steenberge in het midden). De knappe jongen wordt Valentijn genoemd, ‘de mismaakte’ zal als Nameloos door het leven gaan.
Nameloos kan niet praten. Zijn gezicht blijft verborgen achter een donkere voile. Alleen Elisabeth en Valentijn begrijpen zijn gegrom en gemompel. Omdat hij zoveel afschuw oproept, gaat hij niet naar school. Leren doet hij echter door de boeken van zijn broer te bestuderen. Hij helpt Valentijn, die niet de slimste is, en maakt diens huiswerk. De twee zijn zeer gehecht aan elkaar. Als Valentijn ten slotte naar kostschool in Engeland gaat, valt dat beide jongens zwaar. Het leven in huize Duponselle bevindt zich dan al jaren in een neergaande spiraal. De huisarts is vervallen in alcoholisme. Van enige affectie tussen hem en Elisabeth is al lang geen sprake meer. Zij troost zich met bezoekjes van de heer Funke die haar wekelijks gedichten voorleest.
Juist voor aanvang van WO-I wordt er een misdrijf gepleegd die het hele dorp doet gruwen. Valentijn keert terug naar België om als soldaat aan het front te gaan dienen. Guillaume belandt in het cachot, aangezien de veldwachter hem naast het lichaam van de vermoorde heeft aangetroffen. Via de juiste connecties komt hij echter na enkele weken vrij. Hij vlucht letterlijk naar het front, waar hij gewonde soldaten behandelt. Als hij uiteindelijk een getroffen soldaat probeert te redden, komt hem dat duur te staan.
Na afloop van de Grote Oorlog vinden Valentijn en Nameloos elkaar. Beiden hebben de gruwelijkheden overleefd. Er wacht hen een grote verrassing, maar dat niet alleen: er wordt nog een moord gepleegd. Nameloos beseft als enige wie de dader is. Eindelijk is alleen hij nog over, één persoon die zijn (eigen) grote geheim kent.
Niet voor niets is deze roman inmiddels achttien keer herdrukt. Het is een prachtige roman waarin Van Steenberge speelt met perspectief, plaats en tijd. Mocht u naar België op vakantie gaan, dan is dit boek een must (en ook als u naar elders gaat)!

 

© Eus Wijnhoven,juli 2017

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

 

 

 

 

 

roth-duitsJoseph Rot – Die Kapuzinergruft

De boeken uit de decennia na WO-I zijn vaak in een kenmerkende stijl geschreven. Im Westen nichts neues (Erich Remarque) kent iedereen natuurlijk. De boeken van Joseph Roth (Brody, Oost-Galicië; 1894 – 1939) zijn minder bekend. Terwijl hij toch een groot schrijver was. In tegenstelling tot Remarque’s bestseller dient de oorlog in Die Kapuzinergruft vooral als decor, als duiding van de tijd en van de economische gevolgen.
Franz Ferdinand Trotta is de gezegende zoon van een rijke familie. Zijn grootvader heeft ooit Der Kaiser Franz Jozef van Oostenrijk-Bohemen gered. Opa is daarom legendarisch. Trotta’s vader overlijdt op jonge leeftijd. Dankzij het familievermogen leeft de jonge Franz Ferdinand Trotta als een prins. Hij zwalkt in Wenen van kroeg naar café. Al jaren is Franz verliefd op Elisabeth, het knappe zusje van een van z’n kroegmaten. Hij durft dat echter niet te bekennen. Wat zouden zijn vrienden wel niet denken!
Op zeker moment dient een neef zich aan, ene Branco. Een klaploper. Trotta, die geen idee heeft van hoe de wereld werkelijk in elkaar zit, wordt belazerd, bestolen. En toch houdt hij van die vreemde neef, die ook nog eens met een koetsier aan komt zetten met een wel heel vreemd verzoek.
Trotta slaagt erin koetsier Reisiger te helpen en bezoekt hem het jaar daarop in Oost-Galicië (tegenwoordig in Oekraïne gelegen). De twee kunnen het erg goed met elkaar vinden. Reisiger biedt in de wintermaanden al jaren onderdak aan neef Branco. Het gezelschap is dan ook pas compleet als ook neef Branco zich aansluit. Het leven suddert voort in het kleine garnizoensdorpje, tot er een manifest van de keizer op de bomen wordt gespijkerd: ‘An meine Völker!’ WO-I gaat beginnen… Spoorslags keert Franz terug naar Wenen. Hij vraagt om Elisabeths hand en zij trouwen op de valreep, waarna de huwelijksnacht rampzalig verloopt. Trotta belandt bij een regiment aan de oostgrens, het regiment waar ook Branco en Reisiger dienen. De oorlog is nauwelijks begonnen of zij worden al krijgsgevangen genomen door de Russen en naar Siberië versleept.
Wonder boven wonder overleven alle drie de oorlog. Als Franz zich bij zijn moeder en zijn vrouw Elisabeth meldt, wacht hem een nare verrassing. Bleef het daar maar bij. In de volgende jaren belandt hij van de ene crisis in de andere, totdat die andere oorlog zich aandient…
Die Kapuzinergruft is een boek dat in zeer toegankelijk Duits is geschreven. Iedereen zou het moeten lezen.

© Eus Wijnhoven,juli 2017

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

 

© Eus Wijnhoven juli 2017

 

 

vertigoKees ’t Hart – Hotel Vertigo €19,95

In 1957 gaat de zeventienjarige Vincent van Zandt een uitwisseling aan met ‘Pop’ Curtis Ellis. Vincent gaat naar San Francisco in de kost bij de familie Ellis, Pop komt naar Nijmegen en zal bij de familie Van Zandt logeren. Vincent is een geboren tekenaar, zo’n jongen die je een potlood geeft en die daar niet meer van los komt. Min of meer per ongeluk belandt hij in de crew van Hitchcock, de crew die werkt aan de film Hotel Vertigo. De zogenaamde second unit, ofwel de klusjesmannen. Daar leert hij Lee kennen, Lee Jones, een meisje waarvoor hij valt als een blok. Zal hij ooit toenadering kunnen krijgen?
De familie Ellis, die een opvanghuis voor ontspoorde jongeren heeft opgericht, verhuist naar Santa Monica. Joanna, de zus van meneer Ellis, ontfermt zich over de jonge Vincent. Ze maakt zich zorgen. In plaats van naar Galileo High School te gaan, bezoekt hij het liefst The Chocolate Factory, een kweekvijver voor jonge mensen met dwarse ideeën. En Joanna: laat haar maar schuiven… Dan gaat het toch mis: Vincent wordt het land uitgezet.
Nu, na zo’n vijftig jaar, gaat hij terug. Hij logeert in Hotel Vertigo, het hotel waar toen de opnamen deels zijn gemaakt (in 1957 heette het nog The Empire). Hij haalt herinneringen op en heeft bovendien nog een schuld in te lossen. Zijn Rietje, de vrouw met wie hij zijn leven heeft gedeeld, is overleden. Op zoek naar Lee is hij nu. ’t Hart neemt de lezer heerlijk in de maling als Vincent Lee Jones vindt, de dame van de “Magical moments”. Magical moments indeed
Als geen ander weet ’t Hart te schrijven alsof hij de zinnen uit zijn losse pols schudt. Daarnaast is het weinigen gegeven erotische scènes te schrijven. Die van ’t Hart kun je gerust lezen, sterker nog: op zeker moment zie je ernaar uit. En dan Rietje. Nauwelijks speelt ze een rol in het boek. Weinig woorden worden aan haar geweid, maar godallemachtig, wat heeft Vincent van zijn Rietje gehouden.
Hotel Vertigo is een heerlijk boek, dat ik veel eerder had moeten lezen.

© Eus Wijnhoven juni 2017

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

 

 

proulxAnnie Proulx – Schorshuiden € 24,99

Schorshuiden van Annie Proulx begint in 1693, wanneer twee arme Franse sloebers naar Nieuw-Frankrijk (Canada) reizen op zoek naar fortuin. René Sel en de gewiekste Charles Duquet zijn nog geen achttien. Ze worden aan houtvester Claude Trépagny verhuurd. Nadat zij drie jaren voor hem bomen hebben geveld, zal hij ieder van hun een eigen stuk grond geven en zijn zij vrij, zo wordt contractueel vastgelegd. René kwijt zich van zijn zware taak, maar Charles smeert hem bij de eerste de beste gelegenheid. Pelshandelaar wil hij worden. Terwijl René jarenlang de ene na de andere boom velt, kan hij naar het beloofde land fluiten. Hij krijgt een inheemse Mi’kmaq vrouw toegewezen die als kokkin op de kleine vesting verblijft. De ondergang van haar indianenstam, aan de oostkust van het land, is door de komst van de blanken met hun vreemde ziekten dan al ingezet.
De bossen lijken eindeloos. Min of meer door toeval komt het land van Trépagny uiteindelijk toch in handen van René en zijn vrouw. Enkele jaren daarvoor is hij Charles weer tegen het lijf gelopen. De laatste is inmiddels succesvol in de pelshandel. Hij besluit zijn bakens te verzetten en richt zich op de houthandel. Mede dankzij zijn geslepen karakter, floreert ook dat bedrijf binnen de kortste keren. Als de Fransen terrein verliezen aan de Engelsen verandert hij zijn achternaam in Duke. Duke & Sons zal letterlijk de oceanen bevaren om waar zij maar kunnen bossen te vellen, tot in Nieuw-Zeeland toe. Langzaam maar zeker begint het erop te lijken dat de eindeloosheid van het bos een fabeltje is, dat de hebzucht van de mens aan alle goeds een einde kan maken.
Proulx toont het wel en wee van beide families. Die van René, welke steeds meer vervlochten raakt met dat van de indianen, en het succes van Charles wiens bedrijf de ene na de andere houtconsessie koopt. Ook de generaties die volgen laten zo hun sporen achter, waarbij in beide stambomen buitenbeentjes de revue passeren: naast de edelmoedige nazaten ook enkele dronken nietsnutten van indianen in de stamboom van René, naast de geldwolven een enkele wereldverbeteraar in de stamboom van Charles. Soms kruisen de verhaallijnen elkaar en wordt er onderling getrouwd, waarbij de verliefden meestal niet op de hoogte zijn van hun oorsprong (de twee gelukzoekers die in 1693 naar Nieuw-Frankrijk kwamen).
Schorshuiden (zowel de benaming van hen die in de bossen hakken, ontschorsen en de bomen via vlotten naar zaagmolens transporteren, als de bijnaam van de Mi’kmaqs wiens wikuoms zijn bekleed met boomschors) toont hoe onverbeterlijk ‘de diersoort mens’ is in haar geldhonger. Tot het laatste hoofdstuk slaagt Proulx erin ons de verpletterende gevolgen van ontbossing te tonen – ontbossing die ook tegenwoordig nog volop plaatsvindt in landen als Brazilië en Indonesië – zonder daarbij belerend te klinken. Als je bijna 800 pagina’s hebt genoten van een prachtige roman die zich afspeelt in de periode 1693 – 2013, kan zij zich echter niet meer inhouden. Het boek eindigt dan ook met ‘De zee rees op naar het licht. En bleef rijzen.’ Ondanks het belerende toontje in dat laatste hoofdstuk, is Schorshuiden een magnifiek verhaal.
© Eus Wijnhoven juni 2017

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

 

 

 

 

 

wesselWessel te Gussinklo – De Weergekeerde Bloem € 21,50

Hajé (Hendrik Johannes) Gerritsen rijdt rondjes op zijn scooter bij een homo-ontmoetingsplaats. Het liefst zou hij de mannen belachelijk maken, hen uitschelden. Dan is ineens de benzine op. Lopend zal hij de buurt moeten verlaten. Hij raakt aan de praat met een jonge dandy, Marcel. Als deze hoort dat Hajé verhalen heeft gepubliceerd in literaire tijdschriften, ontstaat een vriendschap. Ook Marcel gaat schrijven, ’s nachts, na de nachtelijke wandelingen die de twee maken.
Al maanden werkt Hajé aan een roman, Gewaand bezit. Hij vertelt Marcel erover. Hij, het aanstormend talent, zal Marcel eens leren hoe je een boek schrijft. Steeds vaker komen ze bij elkaar over de vloer. In het studentenhuis van Marcel ontmoet Hajé de bevallige Lisette. Het treft hem als Lisette en Marcel op zeker moment een relatie met elkaar beginnen. Marcel, die stille, schuwe jongen… Wat ziet dat meisje in hem? Hij, Hajé, is toch een veel interessanter partij?
Ineens is daar het verraad: Marcels roman wordt gepubliceerd, terwijl Hajé de zinnen niet meer op papier krijgt zoals eerder, vloeiend, ritmisch, als vanzelf. De roman van Marcel wordt een succes, maar is het wel Marcels roman? Lijkt dat boek niet verdraaid veel op datgene waar Hajé aan werkt? En waarom mijden Lisette en Marcel hem bij de boekpresentatie?
De vriendschap tussen het stel raakt ernstig bekoeld. Als Hajé op zeker moment verneemt dat Marcel lijdt aan een writer’s block, kan hij zijn genoegen daarover nauwelijks verbergen. De financiële zorgen van de twee tortelduifjes nopen Lisette zelfs weer te gaan werken. En wat voor een beroep kiest zij daarvoor uit. Ondertussen vlot de carrière van Hajé allerminst. Zijn verhalen worden afgewezen bij literaire tijdschriften, zijn proza wordt afgedaan als een slap aftreksel van het werk van Marcel van Beek. Radeloos wordt hij daarvan, wat zijn creativiteit niet ten goede komt. Als Hajé uiteindelijk kans ziet wraak te nemen op Marcel, loopt alles toch heel anders dan hij zich had voorgesteld.
De Weergekeerde Bloem schetst voortreffelijk de worsteling die schrijven zo vaak is. Vriendschappen zijn gebaseerd op hielenlikkerij. Niets is als het lijkt, in de bizarre literaire wereld, waar gekunsteldheid eerder regel dan uitzondering is.

© Eus Wijnhoven juni 2017

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

 

 

docxEdward Docx – Laat los mijn hand € 21,99

Louis Lasker is met zijn bejaarde vader onderweg vanuit Londen naar Zürich voor een onwaarschijnlijke missie: het recept halen waarmee pa zichzelf het leven kan benemen. Aangezien dat in Groot Brittannië verboden is, zijn ze op een Zwitserse arts aangewezen. Zwitserland, waar een arts als eerste plicht heeft levens te redden, maar een extra plicht heeft: indien nodig mensen helpen bij een waardig heengaan.
Louis (‘Lou’) en pa maken de tocht in hun nietszeggende Westfalia Volkswagen busje uit de tachtigerjaren. Met dit gegeven – een trip naar de dood – krijgt een road novel ineens een heel andere betekenis. Vader en zoon praten met elkaar, maar vermijden de belangrijke dingen, zaken die nu nog uitgesproken kunnen worden. Het gaat over lekker eten, over vluchtige romances, over boeken ook. Pa was niet voor niets hoofd Engelse Letterkunde aan het University College in Londen. En natuurlijk spreken ze over Yuliya, de moeder van Lou die al enkele jaren eerder is overleden.
Twee halfbroers heeft Louis: de tweeling Ralp en Jack. Ralph, een gevierd poppenspeler die in Berlijn woont, zal zich bij hen aansluiten gedurende de reis. Jack is mordicus tegen het voornemen van zijn vader zich van het leven te beroven. Zelfs als je aan ALS lijdt, dien je volgens Jack het leven te omarmen. Hij heeft dan ook aangegeven niet te zullen komen.
Tijdens de trip, tijdens deze reis naar het einde, probeert pa zoon Lou nog zoveel mogelijk culturele bagage mee te geven. Hij doceert hem over klassieke muziek, stuurt hem naar bezienswaardigheden die zij onderweg passeren; kerken, onderaardse grotten, natuur. En passant helpen zij twee Duitse mannen wier (zelfde) Westfalia busje met een lekke band staat. Dean, de dunne van de twee, blijkt een concertpianist. Nadat pa en Lou hen hebben geholpen, nodigen de Duitsers hen uit voor het Denzlingen festival, gewijd aan Debussy en haute cuisine. Vanzelfsprekend zullen de Laskers daar na een paar dagen belanden.
Inmiddels heeft Jack zich toch bij hen aangesloten. In Denzlingen heeft Matte, de dikke van de twee Duitsers, een tafeltje voor hen gereserveerd in een kasteelrestaurant. De maaltijd is copieus en er wordt veel wijn gedronken. Te veel. De tongen komen los en de tweeling begint pa te overladen met verwijten. Het galgemaal dreigt op een regelrecht fiasco uit te lopen, maar na gezegd te hebben wat ooit moest worden uitgesproken, klaart de lucht. Niets staat vader (en zoons evenmin) in de weg de fatale keuze te maken.
Laat los mijn hand is een gepaste titel, maar een die me aan Bouquetreeks doet denken. Daarbij wekt het omslag niet direct een impulsaankoop bij me op. En toch, en toch… Wat een prachtig boek is deze ‘getting-of-age’ roman. Het is werkelijk knap hoe Docx de onuitgesproken emoties tussen de regels door laat meanderen, hoe hij de onkunde toont het onzegbare uit te spreken. Ten slotte is er dan toch die explosie, tijdens het galgemaal, waarna het woeste water tot een vlakke, lieflijke stroom weerkeert. En ieder zag dat het goed was…

© Eus Wijnhoven juni 2017

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

 

 

 

 

Basis CMYKMurat Isik – Wees onzichtbaar € 24,99

De eerste versie van Wees onzichtbaar bevatte 1200 pagina’s. Werktitel was Bijlmerjaren. In overleg met uitgever Laurens Ubbink werd de oorspronkelijke omvang gehalveerd tot nog steeds een kloeke 600 pagina’s. En de nieuwe titel doet het verhaal inderdaad meer recht.
Wees onzichtbaar is het verhaal van de Zaza (een Iraans volk uit Oost-Turkije) Metin. Op vijfjarige leeftijd arriveert hij samen met zijn zusje en moeder in Nederland. Vader heeft een woning gevonden in de flat Fleerde in de Bijlmer. Die vader speelt door het gehele boek een belangrijke rol. Hij is de huistiran, een egoïstische klootzak die hun bijstandsuitkering vergokt en verdrinkt. Moeder probeert het gezin draaiende te houden. De woning is niet veel meer dan het onderkomen van een dakloze: matrassen op de vloer, geen gordijnen voor de ramen, een door en door versleten bank. Als hij thuis is, legt vader beslag op die bank. Liggend leest hij communistische literatuur en werken van Russische schrijvers uit de negentiende eeuw. Zijn persoonlijk falen in West-Europa is de schuld van alles en iedereen, behalve van hem zelf natuurlijk.
Metin doet het goed op de lagere school. Op basis van de cito-toets is een vwo-advies gerechtvaardigd, al denkt zijn onderwijzer daar anders over. De dominantie van vader komt nu eens van pas: hij weet Metin toch op het vwo geplaatst te krijgen. Op Scholengemeenschap Reigersbos (SGR) wordt de jongen echter gepest en getreiterd. Vanaf het begin wordt hij ‘de schoonmaker’ genoemd. Vooral onder Dino, een klasgenoot met psychopathische trekken, heeft hij het zwaar te verduren. Totdat een nieuwe leerling aan hun klas wordt toegevoegd, Kaya. Ook hij is van Turkse komaf. Zijn soevereine houding wordt al snel een beschermend schild voor de bange Metin. Ze worden vrienden. Het kan niet uitblijven: de nieuwe situatie leidt tot een explosie en alle donkere krachten uit de Bijlmeer worden onderdeel van de strijd.
Wees onzichtbaar is een coming of age roman met “afwijzing” als belangrijk thema. Metin wordt afgewezen door zijn vader, door zijn klasgenoten, door de maatschappij. Schaamte speelt een grote rol. Terwijl zijn klasgenoten merkkleding en Nikes dragen, loopt Metin rond in goedkoop textiel en verplaatst hij zich op O’Hara’s van de Bristol, twee paar schoenen voor twintig gulden. Vader heeft het gezin nodig als opvangnet, als omgeving waarin hij nog iets van zijn trots kan etaleren: thuis is híj de baas. Moeder emancipeert in tegenstelling tot vader. Maar ze heeft haar man nodig als beschermer in de gevaarlijke omgeving die de Bijlmer in de jaren tachtig en negentig was. Daarnaast probeert zij voor hun omgeving de schone schijn op te houden. Er zijn echter grenzen. Als zij carrière maakt in het AMC, wordt zij mondiger totdat het onvermijdelijke moment aanbreekt waarop zij genoeg heeft van haar echtgenoot. Ook Metin komt in opstand tegen zijn vader. Hij studeert inmiddels net als zijn oudere zusje aan de universiteit.
Bijlmerjaren zou prima passen als titel voor deze roman. Wees onzichtbaar raakt echter de kern: Metin probeert onzichtbaar te blijven voor zijn vader, voor zijn klasgenoten, voor het gespuis in de Bijlmer. Alleen als je onzichtbaar bent, kan je niets gebeuren. En juist dat milieu weet Murat Isik uitstekend zichtbaar te maken.

© Eus Wijnhoven, mei 2017

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

 

edenMarcel Möring – Eden € 19,99

Met Eden (2017) rondt Möring zijn Dante-trilogie af die begon met Dis (2006) en werd opgevolgd door Louteringsberg (2011). De delen zijn uitstekend afzonderlijk te lezen. Trilogie komt zelfs enigszins gekunsteld over. Weliswaar speelt de Joodse zestiger Marcus Kolpa in alle drie de romans een rol. En ook psychotherapeut Mendel Adenauer duikt weer op (Möring introduceerde hem al in zijn debuutroman, Mendels Erfenis, uit 1990). In veel van zijn boeken is de zoekende Jood een terugkerend thema, een ontheemde die op zoek is naar een thuis, ofwel het paradijs. Van verpakte kritiek op de moderne maatschappij, eveneens in eerdere romans aanwezig, kan Möring zich ook in Eden niet onthouden.
Deze roman bundelt twee vertellingen: de eerste is die van een naamloze jongen. Hij vlucht uit de houthakkersgemeenschap waarin hij opgroeit in het “oneindige woud”, een groep semi-verstotenen. De jongen slaat aan het zwerven, door de eeuwen heen, door vele landen. Ook hij is “een wandelende Jood”, die via verhalen zijn relaas vertelt. Op zeker moment wordt hij Niekas genoemd, dan weer De Zwarte. In het begin kan dat tot enige verwarring leiden: hebben we nog steeds met die jongen te maken waarmee de roman begon?
De tweede vertelling is die van Mendel Adenauer. Hij probeert te achterhalen waarom een van zijn patiënten voor de trein is gesprongen. En hij behandelt een patiënt die lijdt onder geheugenverlies, waarmee weer allerlei zijpaden worden ingeslagen.
De twee verhaallijnen zijn ieder in een eigen letter gezet. Maar Möring heeft ook landkaarten opgenomen, dagboekfragmenten en quasiwetenschappelijk werk. Vaak kunnen die laatste onderdelen zonder problemen worden overgeslagen. Eden komt door die verschillende genres enigszins gekunsteld over. Dat compenseert Möring ruimschoots door de verhalen die “de wandelende Jood” vertelt.

© Eus Wijnhoven, mei 2017

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

 

petersburgJan Brokken – De gloed van Sint-Petersburg € 19,95

Wat is dat toch met Jan Brokken… Hij is de enige schrijver waarbij ik me vaak geborgen voel als een klein kind op schoot bij m’n opa. Knapperend houtvuur, duim in de mond, ademloos luisteren naar die geruststellende stem. Meestal leer ik iets van zijn werk. Zo wist ik niet dat Ayn Rand (Atlas shrugged, de roman waarin extreem kapitalisme wordt bewierookt) eigenlijk Alisa Rosenbaum heet. Dat zij een Petersburgse was, beste vriendin van Olga Nabokova, de jongere zus van Vladimir Nabokov. In De gloed van Sint-Petersburg wandel je mee met Brokken over de Nevski Prospekt, slenter je langs de Neva, kuier je over de grachten die naar Nederlands model zijn aangelegd. Jan Brokken leidt je rond, neemt je mee naar de huizen waar Dostojevski, Gogol, Nabokov, Toergenjev en Tsjaikovski woonden. In ieder verhaal schuilt zoveel warmte, zoveel liefde en begrip voor de medemens. Zoveel nieuwsgierigheid ook, zonder oordelen. In die zin is de ansichtkaart van Nina Berberova een prachtige afsluiting van dit heerlijke boek. Nina, een naar de VS geëmigreerde auteur, geboren in Sint-Petersburg in 1901 (gestorven in Philadelphia in 1993). Een ansichtkaart daterend uit de eerste decennia van de vorige eeuw die zij naar Jan verstuurt in juli 1987. Die ansichtkaart, een bewijs van haar hunkering naar een verleden, een thuis. Helaas kon de ontmoeting tussen Berberova en Brokken uiteindelijk niet doorgaan.
In al het huidige rumoer, in de onrust van onze tijd, is De gloed van Sint-Petersburg een geruststellende verhalenbundel. Brokken toont aan hoe we kunnen samenleven zolang we maar geïnteresseerd zijn in elkaars achtergronden, begrip voor elkaar proberen op te brengen, elkaar bij voorbaat bewonderen en respecteren in plaats van te (ver)oordelen. Meneer Brokken: u verdient een lintje!

 

 

© Eus Wijnhoven, mei 2017

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

 

 

 

 

muratTommy Wieringa – De dood van Murat Idrissi € 17,99

In De dood van Murat Idrissi gaan twee jonge Marokkaans-Nederlandse vrouwen op vakantie naar het vaderland van hun ouders. De een, Thouraya, is een opstandige vrijgevochten vrouw die al in haar tienerjaren wegliep bij haar ouders. De ander, Ilham, is het schoolvoorbeeld van een islamitisch meisje dat haar best doet op de havo, probeert te integreren in de Nederlandse samenleving, zwemmend tegen de stroom in. Een vrouw ingeklemd tussen twee (vijandige?) culturen. De reis in hun gehuurde Audi A4 verloopt voorspoedig, totdat zij in Rabat een aanrijding veroorzaken en een fikse schadevergoeding moeten betalen. Hun geld is bijna op. Dan duikt, wonder boven wonder, Saleh op. Thouraya kent hem van een bruiloftsfeest in Rijswijk. Ondanks zijn bedenkelijke reputatie klampen de jonge vrouwen zich aan hem vast. Als hij hen meeneemt naar het arme gezin Idrissi aan de rand van de stad, waar zij hun ogen niet kunnen sluiten voor de armoede en ellende van de mensen die daar wonen, belooft hij hen een paar duizend euro. Het enige wat hij van hen verwacht is dat zij de negentienjarige Murat Idrissi naar Nederland smokkelen, heel eenvoudig, op de plaats van het reservewiel. Dat wiel, daar zullen Saleh en zijn vrienden zorg voor dragen. Niets aan de hand, het gebeurt dagelijks, aldus Saleh.
Thouraya laat niet direct merken dat zij gespannen is, maar Ilham zit danig met de kwestie in haar maag. Saleh en zijn vrienden maken grappen tijdens de oversteek naar Spanje. Regelmatig verdwijnt Saleh even om zogenaamd te controleren hoe het Murat vergaat. Maar als de meiden eenmaal de Spaanse douane zijn gepasseerd, blijkt Murat te zijn gestikt in de kofferbak. Van Saleh en zijn vrienden is geen spoor meer te bekennen, de meisjes zijn nagenoeg blut. En ze zitten met een lijk opgescheept dat zij zo snel mogelijk moeten laten verdwijnen.
Wieringa heeft een beklemmend verhaal geschreven, op ware feiten gebaseerd. Hij confronteert zijn lezers met het lot van een economische vluchteling. Maar wat heet ‘economisch’ als je in je eigen land kansloos bent? Als je hele familie op de rand van de afgrond leeft? Daarbij is zijn schrijfstijl een genot. En toch voel ik me bekocht. Voor twee uurtjes lezen is het een duur boekje. Bovenal zie ik het als onaf, als een opmaat naar een echte roman. Ik heb het ervaren als een teaser zoals men dat in marketingtermen pleegt te noemen. Een gratis lokkertje voor het echte werk dat zal volgen. Dat doet niets af aan het feit dat Wieringa prachtig schrijft, en me tot nadenken stemt. Dat dit verhaal verre van af is – overigens houd ik in het algemeen van een open einde – knaagt.

 

 

chabonMichael Chabon – Maangloed€ 18,99
Je zou Maangloed kunnen beschouwen als een (niet lineaire) biografie van Chabons opa van moederszijde. Niets is minder waar. Maangloed begint in 1957, op het moment dat opa zijn werkgever met een telefoonsnoer probeert te wurgen. Een dappere secretaresse grijpt in en voorkomt een gewisse dood. Wat een vreemde snuiter, denk je, maar al snel wordt duidelijk dat deze oude baas, die op zijn sterfbed zijn kleinzoon vertelt over zijn leven, niet zomaar iemand was.
The mission you can fly!” Zo luidt de advertentie op de eerste pagina van Maangloed. Een advertentie geplaatst door Chabon Scientific Co. Chabon, opa van vaderszijde, de man die goedkope arbeidskrachten zocht en daarvoor aanklopte bij de gevangenis. Zo leerde hij de ingenieur lucht- en ruimtevaarttechniek kennen, het opgewonden standje dat zijn baas had proberen te wurgen.  Diens speciale belangstelling voor rocketscience is mede ingegeven door zijn ontdekking van een V2-raket in nazi-Duitsland, tijdens de bevrijding. Daar stuitte hij op concentratiekamp Mittelbau-Dora, waar knappe koppen waren tewerkgesteld om de V2 te ontwikkelen, geniale geesten, ondergebracht in mijnen onder een berg. Bij aanblik van de uitgehongerde gevangenen, na het vernemen van hun verhalen, besloot hij de aanstichter van dit alles en tevens uitvinder van de V2 op te sporen. Hij nam zich voor hem, Graff Werner von Braun, daarna ter plekke te vermoorden. Daarbij had hij een troef in handen: alle documentatie, tienduizenden pagina’s, waarin de ontwikkeling van de V2 was vastgelegd. Helaas gaf Von Braun zich aan een onwetend groepje Amerikanen over vlak voor de protagonist hem had achterhaald. In de decennia erna werd de oorlogsmisdadiger niet berecht, maar groeide hij uit tot een Amerikaanse volksheld die aan de basis stond van de eerste maanlanding. Toen dat live werd uitgezonden op tv, verliet de ingenieur de kamer. Later, op een congres, kwam hij hem dan eindelijk tegen, Von Braun, Graff Werner, pissend in een pot met een ficus, in de lobby van het conferentiecentrum. Daar liet hij hem in leven, maar zette hem een hak die Von Braun tot grote woede dreef, misschien wel tot aan het eind van diens leven.
De roots van Michael Chabon waren tot dit gesprek met zijn opa door mist omgeven. Tijdens zijn leven was opa een zwijgzame man, ook de moeder van Michael Chabon liet zelden het achterste van haar tong zien. En dan begint opa te vertellen. Ineens blijkt oma een heel andere vrouw dan degene zoals zij zich altijd heeft voorgedaan. Allerminst was zij het Joodse weeskind uit Frankrijk dat na WO-II naar de VS emigreerde. En haar visioenen van het Gevilde Paard hadden niets te maken met de leerlooierij waarin zij zegt te zijn opgegroeid. Opa besloot zich vast te houden aan die andere waarheid, aan dat ‘alternatieve feit’. Hij verschuilt zich in de grote liefde die hij voor haar heeft gevoeld. Door de verhalen die Michael Chabon in die laatste dagen van zijn opa verneemt, wordt de ui gepeld, ontdekt hij zijn achtergrond, kan hij gebeurtenissen uit het verleden plaatsen.
Allerminst is Maangloed een ‘ordinaire’ biografie. Het is een ontdekkingsreis, een associatief ondergaan van de emoties die horen bij een bijzonder leven. Zoals The Guardian terecht schreef over deze roman: “Chabon is a spectacular writer, a language magician!Maangloed, wát een boeiend relaas, en hoe schitterend geschreven…

 

© Eus Wijnhoven, april 2017

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

 

 

 

 

albertsGraa Boomsma – Leven op de rand; Biografie van A. Alberts € 39,99

Via de korte roman De honden jagen niet meer (1979) leerde ik A. Alberts’ werk kennen. Daarna volgden de verhalenbundel De eilanden (uit 1952) en weer een roman De bomen (uit 1953). De uiterst sobere, overtuigende stijl die Alberts hanteert sprak me zozeer aan dat ik vanaf begin jaren tachtig zijn werk heb verzameld.
Albert Alberts (1911 – 1995) groeide op in relatieve welstand. Na de hbs met enige moeite te hebben afgerond, schreef hij zich in voor de studie Indologie aan de Universiteit Utrecht. Professor Gerretson had vanaf dat moment een grote invloed op zijn ontwikkeling in de tien jaren die volgden. Halverwege de jaren dertig verhuisde Alberts naar Parijs, waar hij enkele jaren als onbezoldigd ambtenaar werkte op het Franse ministerie van Koloniën. Vrij nutteloos werk verrichtte hij daar. Intussen voltooide hij zijn proefschrift Baud en Thorbecke, 1847 – 1851. Die periode halverwege de negentiende eeuw heeft hem altijd mateloos geïnteresseerd.
In de herfst van 1939 vertrok hij naar het eiland Madoera, waar hij als aspirant-controleur werd aangesteld. Zijn paradijselijk leven werd na enkele jaren ruw verstoord door de Japanse inval en bezetting van Nederlands-Indië. In diverse interneringskampen bracht hij de oorlog door. Hij overleefde die ternauwernood.
Na terugkeer naar Nederland (herfst 1946) pakte hij allerlei klusjes aan. Vanaf 1946 publiceerde hij in De Groene, eerst als journalist, later als (journalist-)redacteur. Zijn salaris was dermate karig dat hij daarnaast boeken vertaalde en in zijn rol als historicus – vaak in opdracht – essays schreef. Legendarische anekdotes passeren in dit deel van de biografie de revue. Zo kan Alberts’ drankgebruik nauwelijks worden overdreven. De laatste tien jaren van zijn werkzame leven werkte hij opnieuw als ambtenaar op een ministerie: dat van Buitenlandse Zaken in Den Haag. Eindelijk ontving hij een goed maandsalaris, dat in de jaren daarna ook nog eens substantieel groeide. En dat terwijl hij ook in die nieuwe hoedanigheid nog wel eens bezopen op kantoor verscheen.
Indië komt veelvuldig terug in Alberts’ werk. Toch is hij nooit naar die regio teruggekeerd. Hij zou niet weten hoe hij de mensen moest aankijken die daar nu leefden. De ambtenarij heeft hij zijn leven lang geprezen. Zonder ambtenarij zou het land volgens hem in chaos ten onder gaan. Hij schreef daar het mooie Inleiding tot de kennis van de ambtenaar (1986) over, een boekje dat overigens niet altijd door diezelfde ambtenaren op waarde werd geschat. Zoals Trouw ooit schreef, kenmerkt Alberts’ werk zich “door de onkenbaarheid van de mens, de raadselachtigheid van hun levens.” Ook zelf was hij een einzelgänger, die samen met zijn Fientje aan het einde van zijn leven in een zwaar beveiligd ‘fort’ in Blaricum woonde. Nog altijd afgezonderd van de wereld, die hem inmiddels met literaire prijzen had overladen.
Bij velen is Alberts’ werk onbekend. Dat is een waar gemis. In 2007 is een mooie uitgave bij Van Oorschot verschenen met zijn verzamelde romans en verhalenbundels. Voor een prikje kun je kennismaken met een van de grootste Nederlandse schrijvers van de vorige eeuw (Romans en verhalen; isbn 9789028242517). Graa Boomsma heeft met Leven op de rand een waar eerbetoon geschreven. Na lezing voelt het of Albert Alberts ons nu pas echt heeft verlaten…

 

© Eus Wijnhoven, april 2017

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

 

 

 

 

Bervoets Fuzzie WT.inddHanna Bervoets – Fuzzie  € 18,99

Inmiddels zijn we van Bervoets gewend dat zij (nog) wereldvreemde situaties beschrijft en daar een verhaal omheen kan creëren. Het lijken experimenten om je te laten nadenken over ‘wat als…’, en dan beland je in een bizarre, maar geloofwaardige, situatie. In Fuzzie onderzoekt zij fictiewijs of aandacht geven/vragen, zelfs door een abstract voorwerp, volstaat voor de mens; of sociale banden daarbij overbodig (kunnen) worden.
De pluizige bolletjes die de levens van de personages in Fuzzie langzaamaan gaan bepalen, doen denken aan het Japanse speeltje tamagotchi, dat eind jaren negentig een ware rage werd in Nederland. Het was een eivormig ‘huisdiertje’ dat door de eigenaar verzorgd diende te worden. Als deze zijn/haar plicht verzaakte, begon het ding te piepen. Blijkbaar zijn de tamagotchi’s van toen geëvolueerd in fuzzies, pluizige bolletjes die zelf de regie nemen en de bezitter/verzorger met vragen en opdrachten bestoken. Zij geven en verlangen continu aandacht aan/van hun drager. Een jonge product designer, Florence, speelt een beslissende rol in die wereld van fuzzies.
Fuzzie handelt over vervreemding, over eenzaamheid. Mensen die hunkeren naar de aandacht van anderen en hun diepste verlangens niet durven uitspreken. Vaak zijn het vrouwen, jonge vrouwen die de aandacht en liefde van andere vrouwen zoeken. Onzekere types. Zoals Maisie. En juist als zij in hun spiegelbeeld bevestigd zien dat ze er niet toe doen, spreekt fuzzie hen geruststellend toe: Mag ik zeggen dat je mooi bent? Maar ook mensen die zich niet durven overgeven aan hun meest essentiële behoeften zoeken troost bij hun fuzzie, zoals Diek, een viriele zeventiger. Vrienden zijn zo nabij en toch zo veraf. Ieder met zijn eigen harige bolletje. Als de haren van het bolletje gaan uitvallen, het ‘beessie’ langzaam maar zeker steeds zachter praat, slaat de verwarring toe.
© Eus Wijnhoven, april 2017

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

 

 

9789046821398.pcovr.01.Hazer.inddJeroen Thijssen – Hazer € 19,99

Met Hazer heeft Jeroen Thijssen een coming-of-age verhaal geschreven. Hoofdpersoon Rogi vertoont weinig ontwikkeling en blijft een lullig joch, in zwart/wittermen zou je van een watje kunnen spreken. Gezien de omgeving waarin hij zich bevindt, de krakersscene in Haarlem rond de jaren tachtig, verwondert dat. Die scene biedt toch mogelijkheden genoeg, zou je zeggen. Maar die Haarlemse omgeving blijkt in die jaren echt tamelijk braaf te zijn geweest.
Rogi blijft op 18-jarige leeftijd alleen achter als zijn hippie-ouders naar Ierland verhuizen. Al snel vindt hij onderdak in de Hazer, een gekraakt voormalig politiebureau in Haarlem. Daar speelt het gros van het verhaal zich af, in een omgeving die veel kraakpanden kenmerkte in die tijd: een oord met eigen café, een oefenplek voor creatieve muzikale geesten; bewoners van verschillende pluimage, een apart soort democratisch bestuur. In zoverre typeert Thijssen de krakersscene uit die jaren uitstekend. De worstelingen waarmee bewoners van die panden te kampen hadden, komen in beeld. Ook als Rogi’s ouders uit elkaar gaan en zijn vader bij hem in het kraakpand komt wonen, blijft Rogi een vlak persoon. Tijdens de kroningsrellen van 1980 toont Thijssen de hectiek van die tijden, de adrenaline die in overmaat aanwezig was bij deelnemers en toeschouwers.
Door het boek heen loopt het verhaal van de twee opa’s van Rogi. Wat is er waar van de geruchten? Welke opa was goed, welke fout tijden WO-II?

Jeroen Thijssen heeft een mooie schrijfstijl. Korte en lange zinnen die elkaar afwisselen. Mooie zinnen af en toe, echte vondsten. Zijn vorige roman, Solitude, is een sterker verhaal, een verhaal over twee broers die in Indonesië hun draai proberen te vinden (eerste helft twintigste eeuw). Mocht u van Solitude hebben genoten, dan zou ik Hazer zeker kopen.

© Eus Wijnhoven, april 2017

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

 

 

 

 

wil.Jeroen Olyslaegers – WIL € 19,99

Wilfried Wils legt zijn leven gedurende met name WO-II vast ten behoeve van zijn (fictieve) achterkleinzoon. Hij beschrijft de situatie in Antwerpen gedurende die jaren, waarbij hij gruwelijke details omtrent de Jodenvervolging niet onvermeld laat. In feite is WIL vooral een lange brief aan zijn nazaat. Of probeert hij met zichzelf in het reine te komen?
Wilfried Wils heeft een alterego, Angelo. Angelo is de dichter-in-wording, maar ook regelmatig de innerlijke stem. Die Angelo houdt Wils verborgen voor zijn omgeving, niemand hoeft van zijn aspiraties in dezen te weten, of zijn twijfels te kennen.
Pa Wils is een specialist in het ‘niet opvallen’, meewaaien met alle winden. Een man ook die van een stevige borrel houdt en regelmatig ‘op café’ gaat. Moeder is de traditionele huisvrouw die het gezin draaiende houdt. Wilfried is hun enig kind en min of meer de kostwinner van het kleine gezin; hij verdient een salaris als hulpagent. Zijn enige vriend binnen het politiekorps is Lode, zoon van een beenhouwer (slager). Lode is in die zin dapper dat hij Joden voor transportatie naar het oosten probeert te redden. Naast Lode ontmoet Wilfried met enige regelmaat Nijdig Baardje, een man van midden dertig die hem bijlessen Frans geeft. Nijdig Baardje veracht de plutocratie en de elite, bovendien is hij een Jodenhater die er alles aan doet de Joden op te sporen en aan de Duitsers over te dragen. De advocaat Omer, zijn goede vriend, gaat zelfs een stap verder. Ook de Antwerpse politie wordt geacht de Duitsers te helpen bij de Judenentfernung.
Wilfried ontmoet het knappe zusje van Lode, Yvette, bij hen thuis. Hij is op slag verliefd en ook zij valt voor de collega van haar broer. De relatie tussen Wilfried en Lode komt echter onder druk te staan als zowel de collega’s in het politiekorps als Lode hem van dubbelspel gaan verdenken. Aan wiens kant staat Wilfried? Aan die van de bezetter of aan die van de Joden? Is hij ‘een tweezak’?
Als de oorlog nagenoeg teneinde is en de Duitsers uit Antwerpen zijn vertrokken, pleegt Wilfried een daad die zijn verdere leven zal tekenen. En juist Lode, inmiddels zijn zwager, klapt na tientallen jaren uit de school met noodlottige gevolgen.
WIL is een roman die je aan het denken zet. Bestaat er wel een zwart/wit goed en kwaad? Hoe zou jij, lezer, reageren onder de heersende omstandigheden van die tijd? Kunnen we de huidige situatie van polarisatie, van nationalisme en vluchtelingenstromen, spiegelen aan die zwarte bladzijden uit onze geschiedenis? En hoe stel jij je op? WIL is een veelzijdige roman, in prachtig Vlaams geschreven. Een verrassende maar terechte nominatie voor de Libris Literatuurprijs.

© Eus Wijnhoven, april 2017

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

 

 

 

 

downloadHerman Koch – Makkelijk leven

Tom Sanders is een succesvol auteur van zelfhulpboeken. Hij is getrouwd met Julia en samen hebben zij twee zoons, Dennis en Stefan. Dennis is getrouwd met de spontane Caitlin en woont in Canada. Zij zien die twee zelden. Tom vindt dat wel best, want hij heeft het niet zo op hun oudste kind. Stefan is de oogappel van zijn ouders. Hij is getrouwd met Hanna, een vrouw waarmee Tom en Julia niet kunnen opschieten.
In het eerste hoofdstuk vraagt Tom zich af of zij nog wel ‘normaal’ zijn. Hij heeft een dikke Jaguar gekocht dankzij de bestsellers, evenals een tweede huisje in Zeeuws-Vlaanderen en een appartement in Barcelona. Het is alsof Koch zichzelf als hoofdpersoon heeft gekozen. Na het succes van Het Diner kocht ook hij zo’n Jaguar en een dijkhuisje in Zeeuws-Vlaanderen. Is het succes hem naar het hoofd gestegen? Tom beantwoordt de vraag zelf, ontkennend. Dan weet je dat je als lezer extra moet gaan opletten.
Tijdens een verjaarfeestje staat Hanna plotseling voor de deur. Ze is fors toegetakeld door Stefan. Al langer is zij slachtoffer van huiselijk geweld. Tom besluit dit geheim te houden voor Julia. In plaats van Stefan aan te pakken, verdedigt hij middels een innerlijke stem zijn zoon: “Hoe heeft Hanna hem tot zoiets in staat gesteld? Welke woorden heeft zij hem toegebeten alvorens hij zijn geduld verloor?” Vervolgens stort hij zich op Hanna. Haar zal hij helpen. Met enige regelmaat spreken zij samen af, een gewoonte die Tom dusdanig gaat bevallen dat de succesvolle schrijver van zelfhulpboeken beseft zichzelf de hulp niet te kunnen geven die ineens onontbeerlijk blijkt.
Makkelijk leven heeft in de kern veel weg van Het diner: een ouder die de wandaden van hun kind met de mantel der liefde bedekt. Het is best een aardig boekenweekgeschenk dit jaar, niet meer en niet minder.

© Eus Wijnhoven, maart 2017

kwaadschiksA.F.Th. van der Heijden – Kwaadschiks

Kwaadschiks is het zesde deel in de romancyclus De tandeloze tijd. In 1983 verscheen het eerste boek, De slag om de Blauwbrug (Proloog), in datzelfde jaar gevolgd door Vallende ouders (De tandeloze tijd deel 1). Oorspronkelijk wilde A.F.Th. een trilogie schrijven, maar dat is een beetje uit de hand gelopen: na voltooiing van deel 6 omvat de cyclus inmiddels meer dan 5000 pagina’s. Met 1280 pagina’s draagt Kwaadschiks daar stevig aan bij.
Vanaf het begin was ik verknocht aan De tandeloze tijd. Van der Heijden beschreef ‘mijn’ wereld, die van demonstraties tegen de neutronenbom, van krakers, van rellen tijdens de kroning van Beatrix. Oorspronkelijk speelde het verhaal zich af in Nijmeegse studenten- en krakerskringen. Ik studeerde vlakbij in die jaren, in Wageningen. Mijn vriendin woonde in een kraakpand, tijdens het kroningsoproer op 30 april 1980 was ik actief in Amsterdam. Ieder nieuw deel in de cyclus schafte ik direct na verschijning aan, ook nadat ik inmiddels tot ‘de burgerij’ was gaan behoren. Zo ook bij Kwaadschiks.
Het verhaal: Nico Dorlas, succesvol copywriter, heeft last van verlatingsangst. Obsessief klampt hij zich vast aan zijn partner(s). Dorlas lijdt daarnaast aan apneu, waardoor zijn slaapritme continu ernstig ontregeld is. Partner Desy brengt de nachten daarom op zolder door, terwijl Nico met een ingenieus apparaat, voorzien van een masker dat zijn neus afsluit, enkele uurtjes per nacht probeert te slapen. Schrikbarende geluiden brengt hij dan voort. Ook is hij alcoholist, en dat is voorzichtig uitgedrukt. Straalbezopen begaat hij allerlei stommiteiten, waarvan rijden onder invloed wel de minste is. Hij bedreigt een prostituee met een vuurwapen als zij geen erectie bij hem weet op te wekken. Na haar te hebben verkracht, komt hij in aanraking met Ernst Quispel, bekend uit Advocaat van de hanen (De tandeloze tijd deel 4, 1990). Alleen dat optreden van Quispel verbindt Kwaadschiks met de eerdere romans uit de cyclus. Een zeer dun draadje. In die zin voel ik me erin geluisd: als de bewuste advocaat Spong had geheten, was er niets aan het verhaal an sich verloren gegaan, maar had het geen deel uitgemaakt van De tandeloze tijd en was het een op zichzelf staand boek geweest.
Dat Van der Heijden nog weleens kan uitweiden, mag genoegzaam bekend worden verondersteld. Maar om dat zó te overdrijven is een kunst op zich. Nico Dorlas is dus zwaar alcoholverslaafd, op momenten gewelddadig en is als de dood dat mensen hem verlaten. Prima. Maar om meer dan 1000 pagina’s te wijden aan de waanideeën van zo’n flapdrol is echt te veel van het goede. Het is keer op keer variatie op een thema. Bovendien is het verhaal voorspelbaar. Het schuurt als je op zeker moment weet wie de neergeschoten vrouw is (je ziet dat van mijlenver aankomen) en dat dit zo’n 600 pagina’s later pas wordt onthuld. Houd als lezer vanaf het begin de acties van Dorlas eens bij (vergeet niet tijdstip van handeling te noteren). Het is onmogelijk wat Dorlas binnen minder dan twintig uur allemaal flikt. Registreer de alcoholische versnaperingen die hij koopt, (heeft) verstopt en/of nuttigt. Het klopt niet, drank verschijnt en verdwijnt. Bovendien zouden de genuttigde hoeveelheden gegarandeerd tot een acute dood leiden. Van der Heijden heeft een prachtige stijl, maar ietsje minder (een pagina of 900) had wel gekund. Om dit boek uit te lezen heb je al bijna een volledige werkweek nodig… Onbegrijpelijk dat er geen kritische noot is geplaatst door de recensenten van kwaliteitskranten en –bladen, en Kwaadschiks de hemel in werd geprezen.
Afsluitend een positief oordeel: ik heb me nog nooit zo prettig gevoeld na het lezen van de laatste bladzijde (1280).

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, maart 2017

 

 

pefkoDavid Pefko – Daar komen de vliegen € 19,99

Hondstrouw is hij, de zeventigjarige Jerry Kirschenbaum. Al zo’n vijftig jaar samen met zijn Ruth, de vrouw die hij letterlijk op handen heeft gedragen toen zij elkaar leerden kennen. Nog steeds draagt hij haar op handen, al is het inmiddels figuurlijk. Ze hebben een zoon van veertig, hun enig kind. De jongen heeft het syndroom van Down, en kan af en toe verrassend scherp uit de hoek komen. Hun oogappel, Andy, voor wie zij een ideale woonomgeving hebben gecreëerd. Een luxe oase in de wildernis van het achterland, met een-op-een begeleiding en zorg.
Kirschenbaum is handelaar op Wall Street, New York City. Zijn klantenkring bestaat vooral uit rijke Joodse heren, mannen die vaak een succesvol leven achter de rug hebben. Het is een gunst als je toegelaten wordt tot Jerry’s handelsparadijs, als je mag meeprofiteren van de enorme winsten die hij al dertig jaar weet te genereren voor zijn clientèle. Af en toe gedoogt hij buitenstaanders: Saoedische prinsen, beheerders van grote Italiaanse pensioenfondsen, van Het Vaticaan. En ook oudere Joden, mensen met een karig pensioen die al hun hoop op Hem, Jerry, hebben gevestigd. Er zijn ook minder gelukkigen. Abby Friedland bijvoorbeeld, ex-landbouwmagnaat. Hoe hij Jerry ook smeekt ‘mee te mogen doen’, Kirschenbaum is onverbiddelijk. Of Ariël Panrath, de ijskastenkoning. Wat zal die laatste uiteindelijk spijt hebben gehad, toen hij tegen wil en dank toch door Jerry tot diens portefeuille werd toegelaten, juist voor de val. De afgelopen decennia zijn de boeken van Kirschenbaum and Son meerdere malen gecontroleerd door het equivalent van de Nederlandse Autoriteit Financiële Markten. Daarbij blijkt het kantoor keer op keer een van de meest onberispelijke praktijken te hanteren die zo’n dienst zich wenst. Zulke winsten die zij, zelfs tegen de stroom in, weten te realiseren. Jerry Kirschenbaum is een Gods wonder, en nog buitengewoon aardig bovendien.
Ruth Kirschenbaum houdt zich ondertussen bezig met goede doelen. Sponsoring èn bemoeienis. Daarnaast verzamelt zij schilderijen. Zelfs de meest onbenullige werkjes worden aangekocht, zolang de vraagprijs maar hoog is. Jerry heeft ook een zwak, en wel voor automatons. Van die opwindbare machientjes die vanaf de zestiende eeuw werden geproduceerd ter vermaak van de ultra-riche. Vogeltjes die schoon zingen nadat je ze hebt opgewonden, die subtiel hun vleugeltjes bewegen. Zodoende blijft het geld rollen in huize Kirschenbaum.
Vele crisissen heeft Jerry al overleefd, maar bij de crash van 2008 gaat het fout. Niet dat de vier Koreanen Jung hun werk niet goed doen. Hun Cherry-toetsenborden ratelen als bezetenen, de vijftig IBM-printers werken op volcapaciteit en mocht er eentje doorbranden, dan staan er altijd weer nieuwe klaar om direct te worden aangesloten. Maar die Yanakis… Hij had er goed aan gedaan de briljante wiskundige niet in dienst te nemen. Waarom blijft die man wroeten? Ook zijn medewerkers, zijn matig gekwalificeerde, riant betaalde medewerkers… Zij raken in paniek als de eerste zelfmoorden plaatsvinden ten gevolge van de crash. Daarnaast had hij die vreemde snuiters uit het buitenland nooit moeten laten investeren in zijn fondsen. Een voor een vragen ze hun inleg terug, stante pede. Het gaat om miljarden. Als reactie op de toegenomen spanningen krijgt Jerry last van zijn ademhaling, voor het eerst in zijn leven wordt hij zenuwachtig, snapt hij de wereld om hem heen niet meer. Zijn ze allemaal gek geworden? Het gaat al zo lang goed! Troost vindt hij alleen nog bij Andy, de enige bij wie hij zijn verhaal kwijt kan/wil. Als uiteindelijk het doek valt, voelt Jerry zich bevrijdt.
Daar komen de vliegen is gebaseerd op de New Yorkse handelaar Madoff. Dat staat deze schitterende roman geenszins in de weg. Pefko presenteert een man die uit alle macht zijn milieu heeft geprobeerd te ontvluchten, die daarbij liefdevol naar zijn omgeving acteerde, mensen hielp waar hij maar kon. Een man die zelf gelooft in het onwerkelijke systeem dat hij heeft gecreëerd. Ik ga hem missen, Jerry Kirschenbaum.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, maart 2017

 

verraderPaul Beatty – De verrader € 22,50

 

Allereerst: de Nederlandse titel doet de hoofdpersoon geen recht. Hoe haalt hij het in zijn hoofd als Afro-Amerikaan te pleiten voor invoering van een gesegregeerde samenleving? Of is het juist dankzíj zijn afkomst dat dit verhaal geschreven mag worden? Dat je de lezer met de neus op de feiten drukt? Hoe kun je beter de vinger op de zere plek leggen dan met humor?
Meteen de eerste halve pagina deed me schaterlachen: “This may be hard to believe, coming from a black man, but I’ve never stolen anything. Never cheated on my taxes or at cards. Never snuck into the movies or failed to give back the extra change to a drugstore cashier indifferent to the ways of mercantilism and minumum-wage expectations. I’ve never burgled a house. Held up a liquor store. Never boarded a crowded bus or subway car, sat in a seat reserved for the elderly, pulled out my gigantic penis (…) and masturbated to satisfaction with a perverted, yet somehow crestfallen, look on my face.”
Vanzelfsprekend is de crux van het verhaal schokkend: racisme in extremis. Juist door humor te gebruiken, weet Beatty de aandacht vast te houden, dwingt hij je de ogen te openen.
De titel van het boek heb ik vertaald als De verrader. Naar nu blijkt heeft de Nederlandse uitgever dat ook gedaan. Onterecht. Hij is geen verrader, hij is een buitenbeentje, een loochenaar die probeert te verbinden. “Ik pas me aan, doe met me wat je wilt, vertel me hoe je mensen in een bepaalde richting kan duwen en dat we vreedzaam samenleven, dan komt alles goed.” Je kunt die ‘verrader’ verklaren door het volgende: De verteller verraadt zijn vader, omdat de experimenten die op hem worden uitgevoerd niet de resultaten opleveren die deze verwacht. Hij verraadt Hominy als hij niet wil toegeven aan de wens van de oude neger: hem aan te stellen als slaaf. Hij verraadt Marpessa door zich te verstoppen in zijn eigen veilige wereld op de boerderij, de safe haven in de door geweld verscheurde wijk Dickens. Bovenal verraadt hij zichzelf door zich te gedragen zoals hij denkt dat anderen willen hoe hij acteert. En toch is het een man die het beste met zijn omgeving voorheeft. Misschien dekt Buitenbeetje beter de lading dan Verrader.
The sellout zet je ertoe je eigen omgeving te beschouwen, je te realiseren welke politiek hier wordt gevoerd; onze maatschappij waar het economisch belang regeert boven alles. Pas als dat is veiliggesteld, zelfs ten koste van humane principes, dan komen normen en waarden in beeld. Het is een boek met een boodschap, het houdt je een spiegel voor. Dankzij de humor weet het je te bereiken, te raken. Een schitterende leeservaring!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, maart 2017

 

 

 

 


Wagendorp Masser schets 9 nieuw.inddBert Wagendorp – Masser Brock €19,95

Masser Brock groeit op op de Hindeloopen, een oud schip, waar iets gebeurt wat zijn leven zal bepalen. Moeder Carla, kunstenares, en vader Karel, handelaar in tweedehands boeken, geven hun twee zonen en een dochter een vrije opvoeding. Tot die fatale dag, waarna moeder met de kinderen naar een woongemeenschap vertrekt, een soort commune. Het noodlot heeft iets losgemaakt in Masser, waardoor hij zijn idealen – piloot worden – laat varen om het verleden levend te houden.
Masser Brock gaat als jonge twintiger werken bij een Haarlemse krant. Daar wordt hij al snel opgemerkt door Charles Schuurman Hess II, hoofdredacteur en eigenaar van De Nieuwe Tijd. Deze krant heeft vanaf medio jaren dertig van de vorige eeuw de markt in ijltempo veroverd en geldt als toonaangevend in Nederland. Het duurt niet lang of Massers scherpe pen wordt beloond: een vaste plaats op pagina 2 voor zijn eigen column. Politiek Den Haag vreest zijn vileine stukjes. Onverwacht en ongewild wordt hij na ruim twee decennia bevorderd tot hoofdredacteur.
Mia, Massers zusje, is ondertussen spindoctor van de premier (‘Tup’) van Nederland. Ze kan uitstekend opschieten met haar broer. Beiden houden zich strikt aan hun beroepsgeheim. Als alleenstaande moeder (van Jimi) is haar baan nauwelijks meer te combineren met de structuur die de jonge twintiger verlangt en gedrieën besluiten Mia, Jimi en de eeuwig vrijgezelle Masser dat de jongen bij zijn oom zal intrekken. Daar krijgt hij de zolder toegewezen, waar hij zijn horlogefabriekje opricht. Mia wordt direct in het diepe gegooid als vier Nederlandse soldaten bij een aanslag omkomen in Pantsjagan, waar een Nederlandse missie met bondgenoten democratie probeert op te leggen. Als er een verdacht pakketje in de kapotgeschoten wagen wordt gevonden, is de beer los.
Er is nog een vierde generatie in het spel: Carla’s ouders. André Genovesi, vader van Carla en Massers opa, verkoopt horloges, dure horloges. Rolex, Patek Philippe. Daarmee vergaart hij een fortuin. Misschien wel het grootste geluk in zijn leven is de ontdekking dat achterkleinzoon Jimi dezelfde passie voor horloges heeft en al op jonge leeftijd een zeldzaam kundig ambachtsman blijkt te zijn.
In ‘Tup’ kun je Mark Rutte herkennen, Wagendorp schrijft dialogen waarin je onze premier hóórt spreken. Uitmuntend zoals hij diens handelingen schetst. De eeuwige lach waarmee ieder probleem uit de wereld wordt geholpen. De laconieke houding, zelfs in tijden van crisis. De flagrante leugens die met een grijns op het gezicht voor de camera’s worden gedeclameerd. Het is werkelijk zeer knap gedaan! Zo herken je ook Wouke van Scherrenburg (Bonna Glenewinkel). Waarheid is het centrale thema van deze roman. Wát is waarheid? Is het van belang dat ‘de’ waarheid altijd en eeuwig geopenbaard wordt? De premier heeft bepaalde informatie, evenals Mia. Moeten zij die met het Nederlandse volk delen? En Masser? Hij, de meedogenloze columnist die decennialang politici aan de tand heeft gevoeld: dient hij ‘de’ waarheid te openbaren als ook hij die eenmaal leert kennen? Wat zijn de gevolgen van het delen van ‘de’ waarheid?
Masser Brock stemt je tot nadenken. In hoeverre, bijvoorbeeld, is het gedraai rond de bonnetjesaffaire van Teeven c.s. te verklaren? In hoeverre is het te rechtvaardigen? Alternative facts…
Masser Brock is een humoristisch boek maar wel een met diepgang. Meer bijvoorbeeld dan Ventoux. Het is een ware page-turner die u niet mág missen!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, februari 2017

 

 

 

witzelFrank Witzel – Hoe een manisch-depressieve tiener in de zomer van 1969 de Rote Armee Fraktion bedacht € 29,99

De ik-figuur is een dertienjarige jongen in Hessen. Of is hij de veertiger die terugkijkt op zijn tienerjaren? Eén ding weten wij lezers zeker: in 1969 is hij dertien jaar en bedenkt hij als naam voor zijn opstandige clubje (met vrienden Achim, Claudia en Bernd) de naam Rote Armee Fraktion, een naam die hem in zijn latere leven verdacht maakt. De RAF die wij allen kennen, presenteerde zich namelijk pas onder die naam in 1970.
De ik-figuur groeit op in een welvarend gezin. Vader is fabrikant. Moeder ligt ziek op bed, maar ‘de vrouw van Caritas’ verzorgt hem en zijn jongere broertje. Zij leven in relatieve weelde. Mag in Berlijn de moderne tijd zijn aangebroken, op het platteland van Hessen leeft de bevolking nog met het trauma van de jaren vijftig: hoe moeten we omgaan met ons naziverleden, in welk hokje pas ik het beste thuis? In een voornamelijk protestantse omgeving groeit de jongen op als katholiek, waarbij zijn plaats direct bepaald is. Hij is rebels, dweept met de muziek die langzaam maar zeker bij hem binnendringt: The Beatles, een beetje Stones, The Small Faces. Alles om hem heen verbindt hij met muziek, met songs uit de jaren zestig, waarbij Duitstalig uit den boze is. Het leven van de dertienjarige, zijn fantasieën, is één belangrijke verhaallijn.
De andere belangrijke verhaallijn is die van de veertiger, de man die wordt ondervraagd over zijn verleden en zijn relatie tot de RAF. Maar ook dat van de man in het ziekenhuis, opgenomen vanwege psychoses, die leeft in het verleden, in zijn tienerjaren. Een alleenstaande man die probeert jeugdherinneringen op te halen, inclusief alle details uit die tijd zoals snoepgoed, gebruiksartikelen, geuren en kleuren.
Het hoofdthema van deze kiloknaller is echter ‘bedacht’ uit de titel. De hoofdpersoon bedenkt veel, als lezer weet je vaak ook niet wat wel en niet gebeurd is. Hij schept verwarring. Volgens de flaptekst van het boek leer je de geschiedenis van de Bonds Republiek Duitsland (jaren zestig tot en met tachtig) kennen, maar dan moet je wel een verdomd goed detective zijn. Bedacht, verdacht, verzonnen. Ga daar als lezer maar eens aanstaan…
Ten onrechte heb ik tot dusverre een roman beschreven die een klassieke opbouw heeft. Dat is geenszins het geval. Witzel heeft echt alle stijlvormen uit de kast gehaald: hoofdstukken met korte zinnen, lange hoofdstukken die uit één zin bestaan, poëzie, theaterteksten, voetnoten waarin hele verhalen/geschiedenissen staan. Af en toe is dat om gek van te worden. Zeker omdat je na lezing van weer een nieuw hoofdstuk je jezelf afvraagt waar dat hoofdstuk überhaupt aan bijdraagt in de loop van de roman. Dan besluipt je ergernis, bijvoorbeeld de ergernis dat de redacteur blijkbaar ook werd overvallen door wanhoop tijdens het redigeren, want het wemelt van de spelfouten (blijkbaar heeft Lebowski nog nooit van digitale spellingcontrole gehoord). Mateloos irritant!
Dit 850 pagina’s dikke boek vergt je minimaal een 40-urige werkweek, met de nadruk op WERK. Van een plot is geen sprake, wat overigens allerminst een oordeel is. Zou je er dan wel aan moeten beginnen? Ja, doe toch maar. Het is een bijzondere leeservaring waar je uren over kunt praten.

 

 

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, februari 2017

 

nixNathan Hill – De nix €24,99

Hoe bestaat het dat iemand debuteert met een boek van 700 pagina’s. Al is het zijn eerste, met De Nix heeft Hill direct een Great American Novel geschreven in de stijl van Jonathan Franzen. Ook doet het boek denken aan de aanpak van T.C. Boyle: aan de hand van een enkele gebeurtenis wordt een diepgaande psychologische roman gecomponeerd waarin de pijnpunten van de maatschappij subtiel worden verwoord. De Nix is een mix van twee coming-of-age verhalen: dat van Samuel Anderson en dat van zijn moeder, Faye Andresen – Anderson.
Samuel Anderson is hoogleraar literatuur aan een universiteit in Chicago. Hij heeft een hekel aan de luie studenten en brengt een groot deel van zijn tijd achter de computer door, in een virtuele wereld: World of Elfscape. Dodger is zijn avatar. Pwnage is spelleider. In plaats van zich nuttig te maken, communiceert Dodger eindeloos met Pwnage. Naast professor is Samuel schrijver. Na publicatie van een kort verhaal heeft uitgever Periwinkle hem jaren geleden een enorm voorschot verstrekt voor een roman. Dat boek is er echter nooit gekomen en het geld is op.
Laura Pottsdam is tweedejaars studente bij Anderson. Tot nu toe is zij er in geslaagd zonder ook maar de geringste inspanning haar tentamens te halen. Zij is het prototype van het verwende Amerikaanse meisje, het prinsesje van haar ouders, dat altijd en overal gewend is koste wat kost haar zin te krijgen en/of door te duwen. Tot haar verbijstering geeft Samuel haar een onvoldoende voor een werkstuk over Hamlet. Ook Laura leeft in een virtuele wereld: IFeel, een imaginair sociaal netwerk. Met behulp van emoticons onderstreept zij de enkele karakters waarin ze haar sociale netwerk van haar wel en wee informeert. Via IFeel gaat ze de strijd met Samuel aan.
Op zijn elfde is Samuel verlaten door zijn moeder Faye. Ze heeft eenvoudig de deur achter zich dichtgetrokken en is daarna volledig uit beeld verdwenen. Dan duikt ze na zo’n veertig jaar plotseling op: via het nieuws! Faye Andresen heeft presidentskandidaat Packer een handvol grind in zijn gezicht gegooid. Als Periwinkle verneemt dat Faye, een vrouw die inmiddels wordt uitgekotst door een groot deel van de bevolking, de moeder van Samuel is is de optelsom snel gemaakt:  Samuel zal de biografie van zijn moeder schrijven. En zo komt de professor langzaam maar zeker meer over zijn moeder te weten, leert hij de beweegredenen kennen waarom zijn moeder hem en vader Henry ooit in de steek heeft gelaten.
Nathan Hill speelt een knap spelletje met de lezer. Door ons mee te nemen naar 1968 leren ook wij Faye stukje bij beetje kennen. Wat is waar van de informatie die na het incident met Packer wordt gepubliceerd en uitgezonden? Vanzelfsprekend is de werkelijkheid veel genuanceerder dan de oneliners die over het volk worden uitgestrooid. De rol van de media blijkt discutabel, want zij manipuleren het publiek dat alles slikt, liefst hapklare brokken, waarbij het niet hoeft na te denken. Negatief nieuws, zodat je je kunt afzetten tegen personen of acties. In zekere zin herken je hier de strijd om het Amerikaanse presidentschap anno 2016 in. Opportunisme viert hoogtij.
Is er dan helemaal niets aan te merken op dit boek? Jawel. Hill heeft zijn personages tot op het bot geanalyseerd, als de eerste de beste psychotherapeut. Ietsje minder had best gemogen. Blijft staan dat De Nix een grootse roman is, het lezen een waardevolle ervaring!

 

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, februari 2017

 

Barret-Jonge Gasten@2.inddColin Barrett – Jonge gasten€ 17,90
‘Jonge gasten’ is de debuutbundel van de Ierse schrijver Colin Barrett (County Mayo, 1982). De zeven verhalen spelen zich af in het fictieve plaatsje Glanbeigh. Het zijn verhalen met een open einde. Wat de verhalen bindt is de dwang en de intimiteit van het kleinsteedse. Ieder weekend ga je naar de Peacock Bar and Niteclub, sla je te veel pints achterover, zie je dezelfde gezichten. Ieder weekend is een herhaling van het vorige. Ieder weekend moet je nieuwe manieren vinden om hetzelfde verhaal te vertellen, dezelfde gezichten te trotseren.
De protagonisten in ‘Jonge gasten’ zijn jongvolwassenen. Hun levens spelen zich in een zeer beperkt kringetje af. Maar wat aanlummelen, daar houden velen in de bundel zich vooral mee bezig. En als je dan toch eens initiatief neemt, zoals Dympna in het honderd pagina’s tellende ‘Rustig met paarden’, dan loopt het slecht met je af. Door middel van handelingen, kleine gebaren in het hier en nu, komen de karakters van de personen haarscherp in beeld. Hoe iemand een slok van zijn bier neemt, wat er op tafel komt. Er gebeurt weinig in de meeste verhalen waardoor de troosteloosheid en uitzichtloosheid van de levens benadrukt worden. Maar evenzeer de verlangens, de liefdes, het kleine geluk.
‘Jonge gasten’ is een uitstekende verhalenbundel die is bekroond met meerdere literaire prijzen. Barrett werkt op dit moment aan zijn eerste roman.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, januari 2017

 

 

 

uur violetKatie Roiphe – Het uur van het violet-Grote schrijvers in hun laatste dagen € 19,99
Een bespreking van een boek over de dood. Meer specifiek: die laatste periode voordat de dood het leven overwint. Roiphe beschrijft die periode aan de hand van vijf portretten, terwijl kort na een zesde gesprek over de dood dat onvermijdelijk fenomeen genadeloos toeslaat.
Allereerst beschrijft Roiphe het gevecht van de Amerikaanse schrijfster Susan Sontag tegen magere Hein. Voor de derde keer in haar leven probeert ze de kanker te bestrijden die haar ondermijnt. In de meest bizarre fenomenen zoekt ze haar toevlucht, uiteindelijk tevergeefs. Gedurende die wanhopige strijd fotografeert haar vriendin, de beroemde kunstenaar Annie Leibowitz, alle fasen van lijden, van strijden.
En dan psychoanalyticus Sigmund Freud. Als je weet dat jouw rookgedrag je kans op genezing ernstig hindert, waarom blijf je dan zweren bij de sigaar? Zoals hij het zelf noemt: het aansturen van de wil? Freud beschouwde de dood als een natuurlijk gegeven dat je met open vizier tegemoet moest treden. De zweren en abcessen in zijn gezicht, leidend tot een gapend gat in zijn wang, stonken echter zo dat zelfs zijn vrienden verkozen op afstand te blijven en zijn rode chowchow Lün zich onder de tafel voor hem verstopte.
Roiphe biedt ons meer: kan vreemdgaan de dood afleiden? Op het verkeerde been zetten? De schrijver John Updike geloofde daar heilig in, en toch hield zijn eerste vrouw Mary liefkozend zijn voet vast onder het witte laken in het ziekenhuis, toen hij overleed.
Dan verschijnt Dylan Thomas (Wales) ten tonele, een dichter die de zogenaamd romantische tristesse zozeer omarmde en zo zelfdestructief handelde dat hij de veertig niet zou halen. Ook hij vluchtte in de armen van willekeurige aanbidsters, al was de drank zijn werkelijke muze. En dan die laatste brief van zijn vrouw Caitlin, welke besluit met: “… Wat je ook zegt, hoe ranzig ook, je scoort er altijd mee. Barst maar, jij.” Tja, misschien moeten we wel bewondering voor haar opbrengen als je leest hoe Thomas heeft geleefd…
Kinderboekenschrijver en -tekenaar Maurice Sendak is weer een heel ander verhaal. Zijn doodarme vader en moeder doen er alles aan hem niet geboren te laten worden. Twee kinderen was ten slotte genoeg, een derde konden zij zich niet veroorloven. Helaas, de foetus overleeft. Onder dat duistere gesternte ziet Maurice het levenslicht. Het joch blijkt een overlever, heeft een ongebreidelde fantasie (Max en de maximonsters heeft u toch ook (voor)gelezen?) en kan prachtig tekenen. Op zijn tachtigste komt hij pas uit de kast, terwijl hij al decennia met partner Gene lief en leed deelt. Sendak ontkent de dood, zoiets overkomt hem niet, al is hij al zijn leven lang met het fenomeen bezig. Sterker: hij heeft er een bizarre fascinatie voor, welke zich er onder andere in uit dierbaren te willen tekenen vlak na hun overlijden.
In de epiloog de schrijver van onder andere Alles wat is. James Salter dacht nooit aan was, hij zal niet door de dood getroffen worden. Gezien zijn verleden als oorlogsveteraan, als vliegenier die uit de lucht is geschoten, proost hij op negenentachtigjarige leeftijd met Roiphe om zijn gelijk te bewijzen. Eigenlijk wil hij maar weinig woorden wijden aan de dood, dat onvermijdelijke monster dat ooit komt en waar je je dan maar bij moet neerleggen. Roiphe belooft hem haar boek na verschijning toe te sturen. Helaas blijft ze nog maanden aan de definitieve versie schaven, waardoor het telefoontje dat Salter is overleden – enkele dagen daarvoor trainde hij op negentigjarige leeftijd nog in de sportschool – te laat komt om van zijn lof te kunnen genieten.
Volgens de introductie van Het uur van het violet helpt Katie Roiphe (New York, NY; 1968) ons “om de dood moedig onder ogen te zien en er minder bang voor te zijn.” Misschien, ik weet het niet. De portretten zijn opgebouwd uit anekdotes, wat in dit geval een verrassend positieve uitwerking heeft, waardoor zoveel leed enigszins behapbaar wordt en wat je doet beseffen dat ook jij, lezer, ooit dood zal gaan. Dat het helemaal niet vreemd is als je daar ‘raar’ op reageert. Kijk naar de figuranten in dit boek…

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, januari 2017

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

tolk javaAlfred Birney – De tolk van Java

“Zo’n meesterwerk. Léés dit bloody boek,” zei Adriaan van Dis over De tolk van Java in DWDD. Terecht, want deze autobiografische roman pakt je bij de strot. Dat is bijna letterlijk in het eerste deel, waarin Birney de achtergrond schetst van zijn familie, waarin hij met zijn moeder in gesprek gaat over zijn jeugd. Een jeugd die gekenmerkt is door meedogenloos geweld, hem aangedaan door zijn Indo-vader. Naar antwoorden zoekt hij. ‘In gesprek gaan’ is wellicht te netjes verwoord: het is een regelrecht verhoor. Moeder blijkt een afgestompte kille vrouw, een bejaarde die haar zoon antwoordt in zinnen als: “Jij bent niet van deze planeet, lul die je bent!”
Alfred Birney (Den Haag, 1951) woonde tot zijn dertiende bij zijn ouders, tot zijn achttiende in een internaat, samen met zijn broer. In de jaren thuis ging er van alles mis. Moeder, dochter van een Helmondse schoenmaker, was niet opgewassen tegen haar knappe Indo die hun kinderen zwaar mishandelde. “Het was beter als pa me met mijn kop tegen de muur sloeg dan tegen de kop van mijn broer. De angst in de ogen van de ander, vlak voor de knal met de koppen tegen elkaar…” Zo een opvoeding dus. Walgelijk is het dit te lezen, maar Birney heeft je dan al te grazen. Nu je in mijn boek bent begonnen, zul je het uitzingen, makker!
Een groot deel van het boek bestaat uit de memoires van Arto Nolan, tolk van de geallieerden in (toenmalig) Nederlands Indië. De trouw van de tiener/twintiger aan het Nederlands koningshuis is verbluffend. Hij krijgt vele kansen een makkelijke weg te kiezen, naar de andere kant over te lopen, die van zijn oud-klasgenoten en vrienden, zelfs nog tijdens de Bersiap. Ondanks de gruwelijkste martelingen die hij heeft doorstaan, houdt de koppige Arto voet bij stuk: hij is onderdaan van Koningin Wilhelmina en zal voor haar vechten tot desnoods de dood hem velt. Daarbij maakt hij slachtoffers, doodt hij tientallen landgenoten, martelt hen op de meest wanstaltige wijze. De Nederlandse marine, zijn werkgever, vindt het prima dat die trouwe jongeling zijn taak als tolk zo serieus neemt. Hij is dapper, loyaal en waagt zijn leven om dat van zijn kameraden te redden. Wonder boven wonder overleeft hij de bezetting door de Japanners en, misschien wel erger, het vacuüm dat na de Japanse bezetting van Indonesië is ontstaan. Tot ook hij moet vluchten. De politionele acties waaraan hij heeft deelgenomen, blijken onderdeel van een vuil machtsspel tussen de Nederlandse landmacht en de Nederlandse marine (in die zin is dit boek ook geschiedkundig een eyeopener). Dat daarbij tienduizenden levens op het spel werden gezet, interesseerde de heren in Den Haag geen ene zier. Als hij min of meer op bevel naar Nederland wordt gedeporteerd, wacht hem een uiterst kille ontvangst. Niemand zit te wachten op vreemde snuiters als hij. Zelfs het Nederlands staatsburgerschap wordt hem lange tijd onthouden. Welkom in Holland…
Je begint te begrijpen hoe Arto zo gewelddadig heeft kunnen handelen, thuis, in zijn gezin. Thuis was zijn koninkrijk, de enige plek waar hij heer en meester was, waar hij niet werd nagestaard, gediscrimineerd en/of onheus bejegend. Thuis reageerde de held uit Indië zich af op zijn vrouw en kinderen, toonde hij de machtige arm die hij was geweest in zijn geboorteland, liet hij hen ervaren waarom men in de oorlogsjaren zijn naam daar met ontzag en vrees uitsprak. Dit is bijzonder knap van Birney, dat je het als lezer voor zo’n walgelijke vent, een moordenaar, opneemt. Dat je de auteur wilt toespreken: “Ja maar, Alfred, dat lag toch ook aan…”
Het boek eindigt met een correspondentie tussen Alfred en zijn broer Philip. Alfred heeft de memoires van zijn vader aan Philip gestuurd en vraagt zich af of die naar waarheid moeten worden gelezen. Of pa niet ontzettend overdrijft. Hij wil het niet geloven. Het is bijna een te makkelijk excuus voor wat hun is aangedaan in hun jeugd. Philip reageert in de trant van: “Het staat er toch? Hij heeft het toch zelf opgeschreven?” Zelden hebben (deze) familieleden contact met elkaar. Het gezin is totaal uiteen gerukt door hun verschillende ervaringen in de opvoeding, door de wijze waarop zij daarop hebben gereageerd. Alfred begint te twijfelen. Langzaam maar zeker (h)erkent hij zijn vader, de man die op dat moment in Spanje een eenzaam leven leidt. Eindelijk begint hij rust in zijn leven te krijgen, verlaten de spoken hem die hem via zijn vader zijn doorgegeven. Léés dit bloody (good) boek!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, januari 2017

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

Springsteen-195x300Bruce Springsteen – BORN TO RUN € 25.00

Halverwege de jaren zeventig maakte ik via het album Born to Run kennis met Bruce Springsteen en de E street band. Ik was direct verkocht, schafte ook de twee albums aan die eerder waren verschenen (Greetings from Asbury Park, NJ en The Wild, the Innocent and the E Street Shuffle, beiden uit 1973). Zelden had ik zulke muziek gehoord, de kracht die eruit sprak, de overtuigende teksten die mij als toenmalig PSP-aanhanger sterk aanspraken. Pure rock ’n roll waarin het leven van de blue-collar worker centraal stond!  Darkness on the Edge of Town verscheen in 1978. Weer een topper. Bij het dubbelalbum The River (1980) begon ik te twijfelen: werd ‘the Boss’ niet te commercieel? In 1981 ging ik naar zijn concert in Ahoy, Rotterdam. Voor even was ik weer verkocht. Hoe kan het ook anders met de weergaloze optredens die Springsteen verzorgde met aansprekende bandleden als gitarist Little Steve van Zandt en saxofonist Clarence Clemons.
Vol verwachting begon ik in de autobiografie BORN TO RUN. Het verbaasde me niets dat Springsteen in een arbeidersgezin opgroeide. Dat kon toch ook niet anders? Het plaatsje Freehold in New Jersey was allesbehalve een paradijs, maar de arme familie Springsteen maakte er het beste van. Als tiener begon Bruce als gitarist in The Castilles, later gevolgd als zanger/gitarist in Steel Mill. Dan verkassen vader en moeder naar Californië en Bruce, nog geen twintig, bleef achter met nauwelijks een cent op zak. Inmiddels had hij zich een aardig riedeltje op de gitaar aangeleerd. Hij koos de beste lokale muzikanten uit zijn directe omgeving, meestal leeftijdgenoten, en stelde zo zijn ideale band samen. Deze werd relatief snel opgemerkt en zo begon het grote avontuur. De rest is geschiedenis.
Vanaf het moment dat succes lonkt, verandert ‘the Boss’ in een narcistisch persoon – zijn eigen woorden –  die koste wat kost zijn zin zal doordrijven. Alles voor de band, voor zíjn band. Tegenspraak wordt niet geduld en als iemand hem (al dan niet daadwerkelijk) voor de voeten loopt, wordt deze persoon, zelfs na een jarenlange vriendschap, meedogenloos uit de band verwijderd. Gewiekst als Bruce is, laat hij er altijd anderen voor opdraaien om het slechte nieuws aan het slachtoffer over te brengen.
Op zeker moment begon ik me te ergeren aan ‘the Boss’. En maar roeptoeteren over die arme arbeider, maar ondertussen klagen dat de belastingen zo hoog zijn die hij moet betalen voor zijn handvol villa’s. Hier begint iets te knagen. Toch is deze constatering tevens een pluim waard: Springsteen geeft naast borstklopperij ook zijn vervelende trekjes de ruimte in dit boek.
Bij Patti Scialfi, zangeres in de E Street Band, komt hij eindelijk “thuis”. Langzaam maar zeker ontdooit Bruce in haar armen, durft hij zichzelf bloot te geven. Het blijkt dat hij lijdt onder depressies als hij niet tourt. De held Springsteen blijkt ineens een mens als ieder ander. Hij is bang dat de depressies hem eronder zullen krijgen, zoals ook bij zijn vader is gebeurd. Samen met Patti krijgt hij twee zoontjes en een dochtertje in enkele jaren tijd. Hij moet leren vader te zijn, echtgenoot, huisman. Ga er maar eens aanstaan als je decennialang op een roze wolk hebt geleefd, reizend van het ene circus naar het andere. Langzaam maar zeker begint hij, hoe meer het einde van het boek nadert, te filosoferen. Hier spreekt een mens die net zo bang is als ieder ander voor de vuile streken die het leven soms levert. Na het omslaan van de laatste bladzijde zou je dan ook het liefst een arm om hem heen slaan. “Rustig maar, Bruce. Het komt allemaal goed, echt waar.”
BORN TO RUN is een wonderbaarlijk, open en eerlijk, boek!

 

 

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, januari 2017

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

kochHerman Koch – De greppel € 21,99

Is het storend wanneer je aan een boek begint en vooraf al weet dat het karakter van de protagonist is gebaseerd op de Amsterdamse burgemeester Eberhard Edzard van der Laan? Geenszins, is mijn ervaring. Sterker: de gebaren van Robert Walter, diens rook- en drinkgedrag, alles komt je bekend voor en je gaat er eens lekker voor zitten. En dan die vrouw van Robert: Sylvia. Herkennen we daarin niet Amalia Rodriguez, de Spaanse vrouw van Herman Koch? Dat maakt het allemaal nog spannender: de vrouw van Herman Koch die een zielsgelukkige relatie heeft met Eberhard van der Laan. Waarom heeft De Telegraaf daar nog niet over geschreven?
De greppel is een whodunnit (if anybody did anything at all): Tijdens een receptie ziet Robert vanuit zijn ooghoek Sylvia haar hoofd in de nek gooien en aanstekelijk lachen tegen de saaie wethouder Van Hoogstraten. Die dwarsknuppel is slechts in windmolens geïnteresseerd. Het begint hem te irriteren zoals die twee het daar gezellig met elkaar hebben, terwijl hij slechts zijn burgerlijke plicht vervult als gastheer van een stadse borrel. En maar lullen, loze woorden tegen mensen wie het geen reet interesseert wat hij zegt. Ze horen hem toch niet, want alleen ‘praten’ met de burgemeester is al genoeg. Als hij zich uiteindelijk bij zijn vrouw voegt, maakt Van Hoogstraten zich verdacht snel uit de voeten, maar niet na nog even veelbetekenend zijn hand op de arm van Sylvia te hebben gelegd. Samen met zijn Spaanse schone ontvlucht Robert via een achterdeur de receptie. Onderweg naar huis bezoeken zij nog een horecagelegenheid. De burgemeester probeert de uiterlijke signalen van zijn vrouw, de trekjes waarmee ze haar overspel kan verraden, te ontdekken.
Wat een tobberd, die Robert. Je ziet helemaal binnenvetter Van der Laan voor je. Huppakee, weer een half flesje wijn voordat een vergadering begint, nog een laatste sigaretje (voor hun achttienjarige dochter Diana houdt Robert verborgen dat hij rookt). En juist als hij zich voorbereidt op een belangrijk debat, komt ook nog eens zijn vierennegentigjarige vader onverwacht op bezoek in de Stopera. De oude man kondigt aan dat hij en zijn vrouw (moeder van RW) hebben besloten binnenkort hun leven te beëindigen. Twee kerngezonde mensen… “We willen je er niet mee overvallen.”
“Heb ik weer.” Je hoort het Robert denken. Ondertussen blijft hij maar spoken zien, zoekt hij bevestiging voor zijn vermoeden dat Sylvia vreemd gaat met die verdomde Van Hoogstraten. Wie zoekt die vindt, zo ook Robert. Maar of dat de realiteit weerspiegelt? En hoe komt het nu dat pa-lief nog geen jaar later in een Ferrarirode open sportwagen rijdt en moederlief is heengegaan?
De greppel is een heerlijk verhaal, niet te vergelijken met de voorgaande roman Geachte heer M.. Toch was het nog beter geweest als Robert Walter niet zo was blijven malen met betrekking tot (vermeend?) overspel. Na zo’n 130 pagina’s weten we het wel. Juist daarna pakte het verhaal me bij mijn lurven. Van een thriller is geen sprake, en dat is maar goed ook!

 

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, december 2016

Bas Heijne – Onbehagen € 10.00

Basis CMYKOp uitnodiging van de initiatiefnemers van Nieuw Licht, een filosofische pamfletreeks waarin de eeuwenoude denktraditie wordt gecombineerd met het nieuwe denken van deze tijd, schreef Bas Heijne Onbehagen. Het essay gaat uit van Freuds Das Unbehagen in der Kultur (1930). Daarin stelt Freud dat binnen ons ‘psychisch gebeuren’ twee krachten actief zijn: het lustprincipe en het realiteitsprincipe. Die twee zouden met elkaar in evenwicht (moeten) zijn.
Heijne schetst hoe na WO-II met name het realiteitsprincipe opgang deed. Weg met het populisme van het dominante lustprincipe, het ‘ieder voor zich, God voor ons allen’. Dat uitte zich onder andere in het humanisme. Nooit meer oorlog, gelijkheid van geslachten, van rassen, van gelaatskleur. Gelijke kansen voor iedereen. Samen sterk, een verenigd Europa en nooit meer oorlog. Ligt het aan de vertwittering van de laatste decennia dat inmiddels het realiteitsprincipe grotendeels overboord is gegooid en weer massaal voor het lustprincipe wordt gekozen? Bas Heijne legt uit hoe het zover heeft kunnen komen. De mens is van nature geneigd zich in een overzichtelijke groep terug te trekken. Dat is zijn referentiekader, de groep waartoe hij behoort. Globalisering is daarmee in tegenspraak. In eerste instantie wordt ‘de wijde wereld’ omarmt, maar uiteindelijk zoekt eenieder een veilig heenkomen in een overzichtelijk milieu waarin eenvoudig te begrijpen boodschappen worden verspreid die je ook nog eens het idee geven van zelfbeschikking. Of de boodschappen feitelijk juist zijn, doet nauwelijks terzake. Zolang je je maar veilig voelt, terug kunt kruipen in het stamhuis van je eigen groep, ben je tevreden. En wee het gebeente van hen die jouw groep andere boodschappen zenden dan die jij wilt vernemen. Dat de technologie daarbij een handje helpt is natuurlijk mooi meegenomen. Of niet…
Juist in deze verwarrende tijden is Onbehagen een boekje dat eenieder zou moeten lezen. Nieuw Licht belooft meerdere essays in deze reeks. Hopelijk zetten die ons evenveel aan het denken als dit heldere pamflet.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, december 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

victusAlbert Sánchez Piñol – VICTUS – De man die de wereld ging ontdekken €24,99

Martí Zuviría, Catalaans ingenieur, raakt gewond bij de belegering van zijn geboorteplaats Barcelona. Het schroot van een kanon slaat de linker helft van zijn gezicht weg, dat hij bedekt met een half masker. Als de ‘Bourbonners’ in 1714 Barcelona hebben veroverd, vlucht Zuviría. Per schip probeert hij naar Wenen te ontkomen, de stad die een hoop Catalaanse ballingen herbergt. In plaats van naar Wenen vaart het schip naar Amerika (South Carolina). Daar wordt hij opgenomen door de Yama-indianen. Hij stelt hun zijn kennis van belegeringen ter beschikking, wat uiteindelijk niet tot hun redding zal leiden. Daarna keert Martí terug naar Catalonië.
In Catalonië, het is inmiddels 1719, is de strijd uitgebroken tussen de Fransen en de Spanjaarden. Opnieuw laat Zuviría zich strikken aan de strijd deel te nemen. Ten slotte zal Catalonië haar rechten terugkrijgen als de Spanjaarden worden verslagen. Maar als de belofte ingelost dient te worden, wordt Martí verraden.
Uiteindelijk belandt onze Catalaanse held op een schip dat vaart onder leiding van James Cook. Weer heeft hij zich onder valse voorwendselen laten overhalen zijn kennis van belegeringen ter beschikking te stellen. Zo belandt hij uiteindelijk in Australië.
VICTUS is een ouderwets heldenepos, in ieder geval in de ogen van Martí Zuviría. Via zijn vertellingen passeren allerlei gebeurtenissen uit het Catalonië van de achttiende eeuw de revue. Het is een heerlijk boek, een ouderwets ‘lees’boek in de beste traditie geschreven.

 

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, december 2016

BaltischezielenOp 3 december bezocht Jan Brokken boekhandel De Omslag. Hij nam plaats aan een klein tafeltje bij de ingang en signeerde met een fineliner boeken voor mensen die tot uit Delden waren gekomen. Ieder had zijn praatje, waar Jan alle tijd voor nam. Zo vertelde ik hem dat ik voor mijn werk in het verleden regelmatig naar Hel
sinki moest, en bezocht ik privé de stad Tallinn (Estland), aan de overkant van de Finse Golf. Ik vroeg Jan of hij mijn favoriete eetcafé daar kende, Hell Hunt, (de vrolijke wolf), Pikk 39. Ook hij had daar gegeten en gedronken. Bij ons beiden kwamen warme herinneringen boven.
Na mijn bezoek aan De Omslag ben ik Baltische zielen gaan herlezen. Wat is dat toch een prachtig boek! Het verhaalt van de geschiedenis der Baltische staten, Estland, Letland en Litouwen, aan de hand van persoonlijke verhalen. Vooral van Joodse bewoners. Dichters, prozaïsten, rebellen. Edellieden en beeldhouwers. Componisten. Na lezing heb ik een cd te gekocht van de Estse componist Arvo Pärt. Brokken schrijft dermate inlevend over diens muziek dat ik daar niet omheen kon. De verademing als je Pärt hoort. Meditatie in het kwadraat. Daarbij is werk van Satie een kakofonie.
Brokken schrijft zo meeslepend en toegankelijk als Mak, al heeft hij voor op die andere chroniqueur dat Jan nog meer in de ziel kruipt van de personen die hij portretteert. Via Baltische zielen leer je de drie kleine staten kennen, ook van hun mindere kant: de eeuwenlange Jodenhaat. Maar bovenal de menselijke maat, het kleine leed en het grote geluk dat in de details schuilt. Baltische zielen is een heerlijke reis naar drie landjes die het waard zijn ontdekt te worden.

 

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, december 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

Opmaak 1Katja Petrowskaja – Misschien Esther

Dit genre literatuur spreekt me zelden aan: mensen die op zoek gaan naar hun roots en ons, lezers, daarmee vermoeien. Misschien Esther is voor mij de uitzondering die de regel bevestigt.
De joodse familie Petrowskaja (en alle andere achternamen die daaraan gelinkt zijn, al dan niet door naamswijzigingen in de geschiedenis) bestond aan het begin van de vorige eeuw vooral uit docenten. De in 1870 in Wenen geboren Ozjel Krzewin richt in Warschau een school voor doofstomme kinderen op. Verbluffende resultaten werden er bereikt. Ten gevolge van oorlogsdreiging verkast de school naar Kiew. Daar zet (oma) Rosa het instituut van haar vader voort. Van heinde en verre worden doofstomme kinderen naar Kiev gebracht. Binnen enkele jaren praten zij als de gemiddelde burger. Het succes van het doofstommeninstituut loopt als een rode draad door het boek. Waarom keerden de Sovjets zich dan langzaam maar zeker tegen de beheerders? Wat gebeurde er toen de Duitsers tijdens WO II die oostelijke regio’s bezetten? Heette de betovergrootmoeder, die wankelend twee Duitse soldaten nadert na het bevel dat alle joden zich moeten melden, en vervolgens met één schot voorgoed het zwijgen wordt opgelegd, Esther? Misschien Esther?
Misschien Esther is een boeiende reis waarin de vlucht van een familie voor de loop van de geschiedenis centraal staat. Petrowskaja spoort familieleden uit het verleden op, vertelt hun verhaal. Dat doet zij op bijna afstandelijke wijze, haar (en onze) emotie wordt voor zover mogelijk gespaard. Dat is bijzonder knap, zeker als je leest welke gruwelen veel familieleden hebben ondergaan.
Katja Petrowskaja (Kiew, 1971) is een journaliste die woont en werkt in Berlijn. Misschien heeft u het interview gezien dat Adriaan van Dis op 10 maart met haar voerde in maart 2016 (DWDD; zie uitzendinggemist.nl). Terecht heeft zij de Ingeborg-Bachmannprijs ontvangen voor haar debuut. Deze prijs wordt beschouwd als een van de belangrijkste in het Duitse taalgebied. Voor hen die enigszins de Duitse taal beheersen: dit boek is zeer toegankelijk in de oorspronkelijke taal van uitgave.

 

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, december 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

 

CoverStromenvoorDef.inddRob Verschuren – Stromen die de zee niet vinden €16,50

Nooit heb ik in reïncarnatie geloofd, maar na lezing van deze verhalenbundel begin ik te twijfelen: is Slauerhoff herboren? Stromen die de zee niet vinden is een bundel met elf verhalen, gemiddeld een pagina of vijftien elk. Verhalen die zich afspelen in verschillende culturen, veel in Azië. Alle verhalen kenmerken zich door een zekere rusteloosheid, door een verlangen naar geborgenheid. Als dat laatste echter in beeld dreigt te komen, overwint de drang naar het onbekende.
Rob Verschuren (Malden, 1953) zwerft al zijn halve leven over de aardbol en woont tegenwoordig in Vietnam. Hij schrijft beeldend als geen ander; je ziet de kleuren, ruikt de geuren, hoort de lijsters in de waringin zingen. Melancholie kenmerkt alle verhalen, tussen de regels door en daarom zo krachtig. Daardoor lees je deze bundel als een roman: je kunt niet stoppen, liefst zou je de zinnen hardop lezen om het ritme van de taal te proeven.
Het is uitzonderlijk dat iemand op 63-jarige leeftijd debuteert. Was dat maar eerder gebeurd, dan hadden we veel meer van zijn werk kunnen genieten. Complimenten voor uitgeverij In de Knipscheer, dat zij deze parel heeft opgevist!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, november 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

paardenkrachtLars Mytting – Paardenkrachten €19,99

Lars Mytting (Noorwegen, 1968) heeft met Paardenkrachten een roman geschreven die met name liefhebbers van klassieke auto’s en autotechnici zal aanspreken. Maar ook al behoor je niet tot die categorieën, dan nog is dit boek een genot om te lezen.
Erik Fyksen rommelt als tiener op de sloperij van Werner Grundtvigt. Daar sleutelt hij ook aan zijn brommer. Buiten zijn liefde voor techniek, adoreert hij Tora, dochter van Werner. In een sloopauto, een oude Buick, hebben Tora en Erik gezoend met en gefrummeld aan elkaar, maar als Harald Jøtul in diens auto ten tonele verschijnt, valt het meisje voor die bink. Erik heeft het nakijken.
Jaren later neemt Erik een oude garage annex tankstation over, ANNOR, AUTO’S EN BENZINE. Het magazijn herbergt een schat aan originele onderdelen van de meest uiteenlopende merken tot wel vijftig jaar geleden. Fyksen renoveert het bedrijf tot haar grandeur uit de jaren zestig. Trots wenkt het gele Mobilbord met het rode steigerende Pegasus-paard de automobilisten. Gouden handen heeft hij, Erik, en iedereen uit het dorp (Annor) vertrouwt hun machinepark, van tractor tot sneeuwruimer, van klassieker tot nieuwe wagen, aan hem toe. Echter, de strijd met Jøtul blijft onderhuids sluimeren. Langzaam maar zeker verwerft de man meer macht in Annor. Op slinkse wijze weet hij de meeste dorpelingen te paaien. Als er geruchten gaan dat er een nieuwe weg aan de andere kant langs het dorp zal worden aangelegd, komt Eriks bestaan onder druk. Tot overmaat van ramp weet Jøtul van die situatie optimaal te profiteren.
Een verassend Sinterklaascadeau!

 

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, november 2016

Foer Hier ben ik schets 3.inddJonathan Safran Foer – Hier ben ik € 24,99

Eindelijk is er weer een nieuwe Foer! Het verhaal van Julia en Jacob Bloch, met hun kinderen Sam, Max en Benjy, raakt eenieder die een gezin heeft. En zeker mensen die zelf met een scheiding te maken krijgen (‘ik hou van je, maar wil je liefst zo snel mogelijk verlaten’; EW).
Julia is een succesvol architecte, ondanks dat zij haar droomhuis nog niet heeft kunnen realiseren. Jacob schrijft scripts voor tv-series, goed bekeken programma’s. Dan is er nog Isaac, de overgrootvader van Jacob die de nazikampen heeft overleefd. Irv, Jacob’s vader. De verwachtingen naar/van elkaar zijn schrijnend. Hoe ga je daarmee om?
Jacob zoekt vooral een beeld van zichzelf, het ideale plaatje. Wat moet hij doen, hoe moet hij zich gedragen ter bescherming van zijn familie, zijn huis, zijn (virtuele?) minnares, maar ook zijn vader?
In Hier ben ik is Jacob de hoofdpersoon, maar Foer gunt ons ook een blik in de hoofden van de anderen, continu. Suggestieve sms’jes met een collega van Jacob brengen de (verborgen) problemen tussen Julia en Jacob aan het licht en zijn de aanzet tot een scheiding. “Je durft niet eens uit te voeren wat je die vrouw sms’t,” verwijt Julia haar man. En Jacob weet niet zeker of ze gelijk heeft of niet. Wie ben ik? vraagt hij zich wanhopig af. Hun problemen proberen ze te verbergen voor de jongens. Ondertussen hebben zowel Julia als Jacob niet in de gaten dat de kinderen veel meer door hebben dan zij denken.
In de tijd dat dit verhaal speelt, wordt Israël getroffen door zware aardbevingen. De omringende Arabische landen vormen een kongsi en zien hun kans schoon de staat Israël te vernietigen (wat niet lukt). Tamir, een neef van Jacob die op dat moment in de VS verblijft met zoon Barak om een homestead te vinden, en binnen korte termijn naar de VS te emigreren, zit ineens gevangen: er zijn geen vluchten meer richting Israël. Dan komt de oproep van de Israëlische premier: Joden aller landen, mannen tussen 15 en 55, verenigt u en kom naar Israël om uw homeland te behoeden voor de ondergang. Zal Jacob afreizen? Lees het zelf.
Tot slot is er Argus, de hond van de familie. “He told the vet: ‘I’m ready.’” De laatste zin van het (Engelstalige, de versie die ik heb gelezen) boek. Argus krijgt een spuitje, een fatale injectie. Het is de verbeelding van het beeld dat Jacob van zichzelf heeft, en eindelijk kan loslaten.
Hier ben ik is een prachtige roman, waarop we veel te lang hebben moeten wachten. Allemachtig, wat is Safour weer goed!

 

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, oktober 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

dankbaarheidOliver Sacks – Dankbaarheid € 12,90

‘Ik heb van mensen gehouden en zij hebben van mij gehouden, ik heb veel gekregen en ik heb iets teruggegeven, ik heb gelezen, gereisd, nagedacht en geschreven. Ik heb in contact gestaan met de wereld en de bijzondere uitwisselingen ervaren tussen een schrijver en zijn lezers. Maar in de eerste plaats ben ik op deze prachtige planeet een bewust denkend wezen geweest, een denkend dier, en dat alleen al was een enorm voorrecht en avontuur.’ Aldus Oliver Sacks, ruim een half jaar voor zijn dood.
In Dankbaarheid zijn vier essays opgenomen, welke in eerste instantie in de New York Times zijn gepubliceerd:
Kwik, waarin hij vooruitblikt op zijn tachtigste verjaardag, als die hem nog wordt gegeven nu hij ongeneeslijk ziek is. Kwik (symbool Hg) heeft atoomnummer 80 in het Periodiek Systeem.
Mijn (eigen) leven, waarin hij zijn dankbaarheid en waardering voor het leven uit.
Mijn Periodiek Systeem, waarin hij de betekenis van het Periodiek Systeem der Elementen voor hem persoonlijk beschrijft (op iedere verjaardag kreeg hij de stof met atoomnummer van zijn jaardag, zelfs radioactief materiaal wanneer dat opportuun was).
Sabbath, het verhaal dat hij schreef twee weken voor zijn dood.
Dankbaarheid biedt exact wat de titel belooft: iemand die ten dode is opgeschreven, maar ten volle van het leven geniet tot het einde, die dankbaar is voor het leven dat hem gegeven is. Er gaat een grote rust en troost uit van deze vier essays. Oliver Sacks is op 30 augustus 2015 overleden.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, oktober 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-

Basis CMYKJuli Zeh – Ons soort mensen

Gerhard Fliess is een onderzoeker zonder enige betekenis op de universiteit in Berlijn. Als hij de kans krijgt zich met zijn twintigjaar jongere vrouw Jule als vogelbeschermer in het Duitse dorpje Unterleuten te vestigen, grijpt hij deze met beide handen aan. Ook Linda en haar man Frederik verhuizen van Berlijn naar het dorpje. Linda’s grote droom is een manege te openen.
Voor beide stellen blijkt het dorp in voormalig Oost-Duitsland veel minder idyllisch dan zij verwachtten. Na Die Wende leeft er onderhuidse wrevel, ongenoegen dat voort ettert, met alle gevolgen van dien. Ook de nieuwkomers laten zich niet onbetuigd. Zo dwarsboomt Gerhard Linda’s plannen vanwege enkele honderden (zeldzame) kemphanen die in het gebied rond Unterleuten leven. Gerhards, Jule en hun baby worden bijna uitgerookt door hun buurman, een ouderwetse scharrelaar.
Een projectontwikkelaar steekt de lont in het kruitvat als hij plannen ontvouwt voor een groot windmolenpark bij Unterleuten. Daarvoor is een stuk grond van tien aaneengesloten hectare vereist. De twee grootgrondbezitters in Unterleuten bezitten ieder echter maar negen hectare en doen er alles aan die laatste ontbrekende hectare in hun bezit te krijgen. Linda kan hen daarbij helpen. Van dat feit maakt ze handig gebruik om haar plannen te verwezenlijken. Ondertussen is Jule de wanhoop nabij. Het liefst zou zij zo snel mogelijk naar het stadse leven terugkeren. En ook Frederik blijft steeds vaker voor meerdere dagen weg en duikt onder in de game-industrie van Berlijn.
Juli Zeh (Bonn, 1974) is een van de interssantste Duitse schrijvers van dit moment. De oorspronkelijke uitgave is getiteld Unter Leuten, wat een bijzondere betekenis geeft aan dit meesterwerk. So lesen Sie dieses Buch bitte auf Deutsch.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, oktober 2016

goudvissenMaartje Wortel – Goudvissen en beton €7,50

In Maart 2016 verbleef Maartje Wortel als writer in residence in Tilburg. Goudvissen en beton is het resultaat van dit verblijf. Al is dit schrijven als boek(je) uitgegeven, het is in feite een geïllustreerd verhaal. Zoals Maartje Wortel zelf schrijft: ‘Je moet er gewoon in gaan.’ Zij bedoelt de zee ingaan, de zee in Tilburg… En in het verhaal, zoals je in alle verhalen moet stappen, zorgeloos, met een open gemoed waarmee je de boel gewoon maar op je af laat komen en zien wat het met je doet. Daarbij is het natuurlijk heerlijk dat je gegarandeerd voor aangename verrassingen komt te staan, iedere keer als je ‘een Wortel’ leest.
Voor hen die Tilburg een beetje kennen, komen er bekende locaties voorbij, bijvoorbeeld het Wandelbos of het uit 1898 daterende Wilhelminapark. Maar ook als je nog nooit in Tilburg bent geweest, raad ik je aan dit prachtige liefdesverhaal – want zo heb ik het ervaren – te lezen.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, oktober 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

 murrayPaul Murray – Het doel en de leegte €24,99

Claude Martingale deugt niet speciaal ergens voor. Maar als hij ondanks alles de beste van zijn examenjaar is, krijgt hij tot afgrijzen van zijn vader een baan als junior analist bij een Parijse bank. Zijn zoon, een witte boordencrimineel! En dat terwijl de familie Martingale sinds mensenheugenis smid was van beroep… Van het een komt het ander en Claude maakt carrière: hij gaat als investment banker werken bij de Bank of Torabundo in Dublin. Torabundo is een onbewoond eiland in de caraïben. Een onbewoond eiland, maar wel een met een uiterst aantrekkelijk belastingklimaat. Alleen dit gegeven tekent al de absurditeit van het geheel.
Op zekere dag merkt Claude dat hij wordt achtervolgd door een vaag figuur, in zwart gekleed. Uiteindelijk valt niet te ontkomen aan een confrontatie tussen de twee. Zijn stalker blijkt een schrijver die het plan heeft opgevat een boek te schrijven over Claude, over zijn doen en laten, hoe een investment banker stand houdt na de financiële crisis. Paul, de schrijver, volgt Claude wekenlang op de werkvloer. Het aanzien van Claude stijgt onder zijn collega’s en als Paul op zeker moment niet meer komt opdagen, is iedereen ongerust: Claude moet op zoek naar Paul!
Claude, de eenzame vrijgezel, is er bijna ingeluisd, want Paul had hele andere plannen dan het schrijven van een boek, snode plannen. Maar zoals iedere schrijver weet Paul personen ‘te lezen’. Hij vindt Claude’s zwakke plek en maakt daar op grove wijze misbruik van. Een vrouw, Claude wil een vrouw en Paul zal hem daar tegen ‘een redelijke vergoeding’ aan helpen. Arme Claude…
Ondertussen is er van alles gaande binnen de Bank of Torabundo. Een nieuwe chef zweert bij contra-intuïtief handelen. Terwijl de Royal Irish Bank langzaam maar zeker ten onder dreigt te gaan, en de Bank of Torabundo als rots in de branding overeind lijkt te blijven, slaan de golven van het virtuele geld de fundering weg onder de solide bank. Murray verweeft op meesterlijke wijze de idiotie van het grote geld, de meedogenloosheid van grootkapitaal en risico investeerders, die maar al te graag bedrijven en zelfs landen (in dit geval Griekenland) naar de knoppen helpen om er zelf beter van te worden. Daar zitten inderdaad veel tragische aspecten aan verbonden, maar om nu te zeggen dat dit een ‘hilarische’ roman is, zoals bepaalde critici schrijven? Geenszins! Tragikomisch wellicht.
En Claude? Vindt hij zijn Ariadne? Lees het zelf maar. Het doel en de leegte zal u uitdagen: hoe lang kunt u mij ongelezen laten na eenmaal te zijn begonnen?

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, oktober 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

 

anna kaartInterview Marek Šindelka, auteur van Anna in kaart gebracht.

Marek Šindelka (1984) groeide op in kastelen in kleine Tsjechische plaatsen. Zijn vader was directeur van een instituut dat die kastelen beheerde. Toen hij twee jaar oud was stierf Šindelka’s vader, maar in de kastelen bleef hij met moeder en broer leven tot in 1999.
Op 21-jarige leeftijd debuteerde Šindelka met de poëziebundel Strychnin (strychnine, een witte, reukloze, bittere en giftige stof). Hij was er op zijn 18e aan begonnen. Nota bene de eerste uitgever die hij benaderde, hapte toe. En dan te bedenken dat het met de (uitgave van) poëzie in Tsjechië net zo slecht is gesteld als met die in Nederland. Met zijn gedichten probeerde hij herinneringen vast te leggen voor ze in vergetelheid zouden raken. Gezichten, ruimtes, vormen, kleuren en geuren. Zijn moeder en broer herkenden zich vaak niet in de herinneringen van de auteur. Ons brein houdt ons – ook hier – voor de gek. Met Strychnin won Šindelka de eerste prijs voor auteurs onder 30 jaar, en hij besloot schrijver te worden, maar niet nadat hij zijn studie filosofie, met belangrijke bijvakken culturele studies en creatief schrijven (aan het befaamde FAMU), had voltooid. Met zijn verhaal De boog won hij de Magnesia Litera Prijs (vergelijkbaar met de AKO-prijs in Nederland) en zijn roman Chyba (Fout) is ook als graphic novel uitgegeven. In Tsjechië wordt hij uitgegeven door de meest vooraanstaande nationale uitgeverijen (Paseka, Pistorius & Olšanská, Odeon). Op 23 september sprak ik Marek in Hotel Droog, Amsterdam.

De eerste keer dat ik uw boek las, was ik niet echt onder de indruk, al bleef er iets knagen. Nadat ik gevraagd was u te interviewen, heb ik Anna herlezen, aantekeningen gemaakt. Is Anna in kaart gebracht een bundel verhalen of is het een roman?
In dit geval is dat niet zo makkelijk te definiëren. Sommige mensen lezen het als een bundel van tien verhalen, maar het is een non-lineaire roman.

Zullen we het op een zeer ingenieus gecomponeerde, prachtige roman houden?
(lacht ingetogen)

Hoe gaat u te werk? Is Anna in kaart gebracht ontstaan uit één verhaal en heeft u, of iemand anders, toen gedacht ‘er zit meer in’?
Nee, ik heb dit boek eerst tot in detail uitgewerkt. Vanaf het begin wist ik dat het een web moest zijn, een welhaast ondoordringbaar web. De details in de verschillende verhalen, de personen, zij keren terug. Ik heb er lang over gedaan die puzzel te laten passen, ondanks de nauwkeurige uitwerking voordat ik daadwerkelijk ging schrijven. Daarna heb ik het boek geprobeerd te formeren als een kristal: je ziet allerlei facetten, maar het maakt veel uit van welke kant je kijkt.

Hoelang heeft u gedaan over het schrijven van dit boek?
Twee jaar.

Dat is relatief kort.
Nee, het duurde lang vanwege de stille perioden. Ik wist precies waar ik heen wilde, kende de details uit mijn hoofd, maar dat te verwoorden in mooie zinnen… Dan stond ik ineens stil. En toch, als er dan weer een zin kwam waarmee ik zeer content was, dan kon er zomaar een heel hoofdstuk uit de pen vloeien. Vanzelfsprekend werd dat daarna vele malen herschreven.

“Plankenkoorts is de doodsangst voor het verhaal van je eigen leven,” bijvoorbeeld, uit het eerste hoofdstuk?
Ja, dan gaat het bruisen in mij en moet ik verder.

In Anna in kaart gebracht zijn de belangrijkste personages op zoek naar een ander, naar iemand die hen kan begrijpen, waardoor de personen zichzelf kunnen leren kennen. Dit lijkt ook een rol te spelen in Strychnin. In hoeverre vereenzelvigt u zich met dit gegeven?
Het toont de strijd van mijn jeugd, de zoektocht naar jezelf. Al die stereotypen, rock stars, toneelspelers, schrijvers. Waartoe wil ik behoren, denk je dan. Wie ben ik zelf?

Oorlog speelt een belangrijke rol in uw boek, ogenschijnlijk onzichtbare oorlog. De schrijver haat verhalen, de architect spot met de bouwkunst, in relaties houdt de een van de ander, terwijl die ander de een liefst zo snel mogelijk zou dumpen. Is passie onverbiddelijk verbonden aan oorlog?
Passie gaat inderdaad regelmatig gepaard met strijd, met oorlog; gedrevenheid rijmt zich vaak niet met rationaliteit. Maar vooral is de mens in oorlog met zijn eigen lichaam, het feit dat hij daar nauwelijks invloed op kan uitoefenen. Die continue angst. Evolutie gaat veel langzamer dan technologie. Ons lichaam is niet geschikt om bepaalde taken te vervullen die wij er nu van verlangen, om aan onze wensen en verwachtingen te voldoen. De befaamde Amerikaanse uitvinder Ray Kurtzweil bijvoorbeeld, die er van overtuigd is dat hij 400 jaar oud gaat worden. Dat wij allen straks minimaal 200 jaar worden. Maar wat als Hitler over die technologie had beschikt? Of Stalin? Brengt dat ons de ultieme tweedeling in de maatschappij? Zij die arm zijn sterven jong, de rijken leven voor immer voort?

Sommige personages zijn tamelijk onzeker. Zij gedragen zich zoals zij denken dat mensen hen willen zien. Martin (hoofdstuk 2) bijvoorbeeld. Ondřej, zoon van Martin en Sylvie, idem dito. Het boek eindigt daarmee dat Ondřej een walgelijke daad pleegt. Is dat de doorbraak in de (familiaire) keten?
Ja, zo zou je het kunnen zeggen. Sommige mensen vinden het afschuwelijk, maar voor Anna is het misschien wel een bevrijding.

Levensverwachting is inderdaad een issue, zelfs onder de jeugd. U bent nu 32. Wat houdt de mensen van uw generatie bezig?
De huidige wereld is zo complex. Enerzijds hebben we alles: een dak boven ons hoofd, geld om uit te gaan, gezondheidszorg die nog nooit zo goed was. Aan de andere kant is er het strijdtoneel: dertigers en veertigers kunnen geen beslissingen meer nemen, durven geen verantwoordelijkheden meer aan. Ze zijn op zoek naar wie ze daadwerkelijk zijn. “Wie ben ik?!” Je gaat populaire mensen om je heen kopiëren in je gedrag. Alles is gekunsteld, en misschien ben je dat zelf ook wel. Daar zit ‘m ook de crux van mijn boek.

In Tsjechië wordt u genoemd als dè schrijver van de jonge generatie. Nu is in Nederland uw boek verschenen, en lovend ontvangen. Hoe staat het met het succes van uw boek in Europa?
Het is moeilijk daar een eenduidig antwoord op te geven. Mijn werk wordt vooral vertaald in Oost-Europese landen, en is daar succesvol. Op dit moment is in Engeland The mistake (verschenen in het Tsjechisch in 2009; EW) in bewerking, een zeer experimentele roman.

Heeft u werk op stapel staan? Bent u op dit moment bezig met een nieuwe roman?
Op dit moment ben ik The fatigue of material aan het polijsten, mijn nieuwe roman die begin 2017 in Tsjechië zal verschijnen.

Kunt u daar al iets meer over zeggen?
Het betreft het drama van deze tijd, vluchtelingen. In Tsjechië kun je beter in de gevangenis zitten dan in een vluchtelingenkamp, maar overal in Europa laten mensen hun onderbuik spreken, terwijl we het zo goed hebben. Waar komt die angst vandaan?!
Mijn nieuwe roman is veel meer rechttoe rechtaan dan Anna in kaart gebracht of The mistake. Veel meer een lineaire, traditionele vertelling. Twee broers vluchten uit een oorlogsgebied, het doet er niet toe waar dat is, het is een universeel gegeven. Onderweg naar veiligheid (in Europa) verliezen ze elkaar uit het oog. Daarna bestaat hun reden tot overleven in elkaar te zoeken. De jongste, 13 jaar oud, is compleet verloren. Het decor is Tsjechië, het on-erbarmen. Het joch weet niet waar hij is, welke kant hij uit moet. Het is winter, het vriest. De autoriteiten zijn op zoek naar hem, want hij is uit het kamp ontsnapt. Dit is misschien wel het grootste drama van deze tijd.

Anna in kaart gebracht is een boek wat je echt twee keer dient te lezen, opdat de essentie, de magnifieke structuur, tot je doordringen. Zie mijn eerste bespreking op deze site, die best matig was… Anna in kaart gebracht is een meesterlijk verhaal, in een uitstekende vertaling door Edgar de Bruin. Ik dank Madla de Bruin Pluh voor de informatie die ze mij verstrekte (er is weinig over Marek op internet te vinden).

 

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven,september 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

kraakHaro Kraak – Lekhoofd €19,99

In een revalidatiecentrum bezoekt een moeder haar 16-jarige zoon Noah. De jongen kan moeilijk praten. Samen met therapeut Feiko blikt hij terug op zijn jeugd.
Noah Kremer is anders dan de mensen in zijn omgeving. Cijfers, geluiden, voorwerpen en woorden zijn voor hem onlosmakelijk verbonden met kleuren en geuren. Mede ten gevolge daarvan heeft hij nauwelijks vrienden. Zijn vader en moeder hebben zo hun eigen besognes. Langzaam maar zeker stort hun wereld van ‘de schijn ophouden’ in.
Teun Marsman, zoon van een psychiater, ontfermt zich over Noah. Hij probeert zich in te leven in het brein van de jongen die één jaar jonger is dan hij. Het duurt niet lang of Teun kan op basis van de klank van een woord voorspellen welke kleur daarbij volgens Noah past. Samen proberen zij te achterhalen wat er aan de hand is met Noah. Zij lezen over drugs en de blik verruimende werking ervan, waarna zij zich onderdompelen in een continue wolk van hasj en wiet.
Al surfend op internet ontdekt  Noah dat er een naam is voor zijn afwijking: synesthesie. Zijn zintuigen zijn geen afgebakende domeinen, maar ‘lekken’, ze vloeien in elkaar over. Vlak daarna gaat het mis.
Lekhoofd is een sterk coming of age verhaal van een bijzondere jongen.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven,september 2016

coetzeeJ.M. Coetzee – De schooldagen van Jezus €19,95

Zijn vorige boek, De kinderjaren van Jezus, vond ik af en toe langdradig. Bovendien was het einde uiterst onbevredigend. In dat boek maakt de lezer kennis met Simón en David, twee bootvluchtelingen. Tijdens de tocht is David zijn moeder uit het oog verloren. Simón neemt de jongen onder zijn hoede en gidst hem door het (fictief Zuid-Amerikaanse) land waar zij zijn aanbeland. Eén doel heeft de volwassen man: hij zal Davids moeder vinden, al heeft hij haar nooit gezien. Warempel, op zeker moment weet hij het zeker: Inés, een dame van gegoede komaf, moet de moeder van David zijn. Hij weet zelfs haar daarvan te overtuigen en draagt de verantwoordelijkheid over de jongen aan haar over. David, Inés en Simón, alle drie moeten ze wennen aan een geheel nieuw leven, wat hen maar ten dele lukt. In alles geeft Inés haar jonge prinsje zijn zin, waardoor David een vervelend serpent wordt waar geen land mee te bezeilen valt. Mede daardoor is hij niet te handhaven op school. Samen met Inés en David besluit Simón op nieuw te vluchten, naar de noordelijke plaats Estrella, om zo uit handen van de autoriteiten te blijven (zij willen in het kader van de leerplichtwet David van hen afnemen, denken zij). Dit is in vogelvlucht het verhaal uit De kinderjaren van Jezus. De naam Jezus komt geen enkele keer in het boek voor, maar het moge duidelijk zijn dat David – hij heeft die naam gekregen van de immigratiedienst – die bewuste Jezus is.
Voordat ik De schooldagen van Jezus ging lezen, heb ik De kinderjaren herlezen. Wil je Coetzee’s laatste ten volle kunnen genieten, dan is dat welhaast een must (of je moet een olifantengeheugen hebben). Inés, Simón en David vinden hun heil op een boerderij in Estrella. Als het seizoen ten einde loopt, verhuizen zij naar het stadje. Noodgedwongen vormen zij een gezin, al verschillen de ‘ouders’ enorm van elkaar en is er van wederzijdse genegenheid geen sprake.
Dankzij een gul gebaar kan de zesjarige David een opleiding volgen aan de dansacademie, een school waar hij nauwelijks wordt onderwezen in de traditionele vakken, maar veel meer in het spirituele, in het ontdekken van jezelf. Hij raakt verknocht aan de mooie danslerares Ana Magdalena. Als door een wonder bloeit David op in deze schoolse omgeving. Simón probeert te achterhalen hoe de mensen van de dansacademie erin slagen tot de jongen door te dringen, iets wat hem maar niet lukt. Intussen groeien Inés en hij, Simón, steeds verder uit elkaar. Dan slaat het noodlot toe.
Inmiddels weet ik dat er een vervolg op De schooldagen zal komen, en dat ik dan eerst weer dit boek ga lezen om beter tot dat vervolg te kunnen doordringen. Vooralsnog is er natuurlijk ook aan dit verhaal geen einde gekomen. En dat is helemaal niet erg!

 

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven,september 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

sixGeert Mak – De levens van Jan Six €24,99/34,99
De levens van Jan Six is meer dan een familiegeschiedenis, het boek schetst een beeld van Nederland van begin 1600 tot nu. De familie Six vormt weliswaar de leidraad, maar het verhaal wordt in veel breder verband verteld. Het is het verhaal van de aristocratie, van cultuur en politiek, van vele generaties door de eeuwen heen.

Het verhaal begint bij de eerste Jan Six in de Gouden Eeuw. Zijn familie komt in het spoor van de hugenoten vanuit de Frans-Vlaamse regio Rijsel naar Amsterdam, waar zij haar geld verdient in de lucratieve lakenhandel en –ververij (ook stadgenoot Anthonie van Leeuwenhoek was in dezen actief). Aartsmoeder Anna Wijmer, weduwe van Jean Six en moeder van die eerste Jan, is een speculant avant la lettre: zij belegt haar geld voornamelijk in grond, landgoederen, huizen en kunst. Jan Six is bevriend met onder andere Rembrandt en Van den Vondel en zit in het bestuur van Amsterdam. Het boek volgt Jan en zijn nakomelingen, waarbij de oudste zoon steevast Jan wordt genoemd; deze moet het familiebezit bewaken en doorgeven aan de volgende generatie.
Het is ondoenlijk een gedetailleerde bespreking van dit pronkstuk te schrijven. Twee personen uit deze bijzondere familie verdienen echter extra aandacht. Allereerst is daar ‘Jan met de bochel’, volgens de overlevering een handicap ten gevolge van een val waarbij hij met zijn oog in een schaar viel. Als gehandicapte ben je gezegend met zo’n afkomst. Weliswaar slaagt de familie er niet in een geschikte vrouw voor Jan te vinden – en daarmee de familielijn en een nieuwe Jan voort te zetten/brengen – toch is deze Jan zielsgelukkig en vergaart hij roem als wetenschapper. Broer Hendrik neemt de familiehonneurs waar: hij trouwt en verwekt een zoon, Jan; hoe kan het ook anders. Begin 1800 doet een andere opmerkelijke Six van zich spreken: Henriëtte, alweer zo’n vrouw op wie avant la lettre van toepassing is. Tegen alle regels in onttrekt zij zich aan de familiemores. Ze wordt verliefd op een lagere ambtenaar en vlucht het huis uit om met hem te trouwen. De familie-eer gebiedt haar uit huize Six te verbannen, wat haar allerminst kan deren. Met haar ambtenaar, die profiteert van een nieuw fenomeen (de opkomende middenklasse), leeft zij lang en gelukkig. Samen krijgen zij een stuk of tien nakomelingen.

Geert Mak heeft toegang gekregen tot het huis en de archieven van de familie Six. De laatste zijn een schat van onvoorstelbare waarde, zelfs in Europees opzicht. Aan de hand van kunstvoorwerpen en correspondentie uit het familiebezit vertelt Mak zijn verhaal. Hij schakelt knap van kleine akkefietjes naar gebeurtenissen die een bepalende rol hebben gespeeld in de geschiedenis van Nederland en die van ver daarbuiten. Zo wordt een prachtig tijdsbeeld geschetst van vier eeuwen vaderlandse historie. Voorwaar een boek dat iedereen zou moeten lezen.

 

 

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven,september 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

 

emmerikGerard van Emmerik – De nieuwe Kratz € 18,99

Nadat hun enige zoon Michael is verongelukt (of ligt dat toch even anders?) besluiten Hildegard en Karl Kratz een kind van dezelfde leeftijd te adopteren: Julien. Deze zestienjarige jongen verblijft sinds twee jaar in het Pelzer-Hoffmann instituut, een tehuis voor wezen en kinderen wiens ouders niet meer voor hen kunnen zorgen. De jongen deelt een kamer met de veel oudere Neil, een verwarde geest die continu quizvragen stelt aan Julien. Ze zijn volledig op elkaar gericht.
Het liefst was Julien teruggekeerd naar zijn moeder, die echter in een verpleeginrichting verblijft. Hij verlangt naar geborgenheid, naar ‘gewoon’: gewoon samen aan tafel, gewoon samen tv kijken, gewoon samen zijn, zoals in een gewoon gezin. Daarom is hij dan ook verheugd als de familie Kratz hem komt halen. Vanaf dat moment is alles erop gericht maar te mogen blijven, samen gezinnetje te spelen. Alles wat (vooral Hildegard) Kratz hem voorstelt, vindt hij oké, wat zij mooi vindt, vindt Julien mooi, wat zij afwijst, wijst hij af. Kortom, hij cijfert zichzelf helemaal weg. Aan de andere kant doet ook Hildegard haar best het de jongen zoveel mogelijk naar de zin te maken, ten koste van zichzelf. Het verlangen van Julien naar Neil kan zij echter niet bevredigen, zelfs niet nadat deze ongevraagd een weekje is blijven logeren. Als Hildegard Neil weer terugbrengt naar het instituut, verneemt ze wat er daadwerkelijk is gebeurd met Michael. Ineens staat haar relatie met Karl op het spel.
De nieuwe Kratz is van een verontrustende schoonheid. Onheilspellend vanaf de eerste pagina’s. Enerzijds wil je het boek wegleggen, omdat je de waarheid niet onder ogen wilt zien, anderzijds kun je niet stoppen met lezen. Wát een boek!

 

 

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, augustus 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

sindelkaMarek Šindelka – Anna in kaart gebracht € 19,95

Šindelka wordt in zijn vaderland min of meer gezien als de Grunberg van Tsjechië: de beste schrijver van zijn generatie. Anna in kaart gebracht is zijn eerste roman die in het Nederlands is vertaald. Je zou het boek kunnen beschouwen als een verhalenbundel, zij het dat de personen in die verhalen allemaal op een of andere manier verbonden zijn met de personen in andere verhalen. De flaptekst rept over een “fabelachtige mozaïekvertelling”. Caleidoscopisch is mijns inziens meer toepasselijk. Door de vele details kom je nauwelijks tot rust, je bevindt je in een achtbaan die alsmaar voort dendert. Na lezing van het boek ben ik benieuwd naar Anna: wie is zij nu werkelijk? Kan ik slecht kaartlezen of ben ik te veeleisend? Dat neemt niet weg dat Anna in kaart gebracht een bijzondere leeservaring is, en een prettige kennismaking met de auteur Marek  Šindelka.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, augustus 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

 

 

austerPaul Auster – Man in het duister €19,95

Ten gevolge van een auto-ongeluk behoeft de 72-jarige August Brill thuiszorg. Zijn dochter Myriam neemt hem daarom op in haar huis in Vermont. Ook de dochter van Myriam is weer ingetrokken bij haar moeder. August, Myriam en Katya zijn drie personen in rouw. August is onlangs zijn grote liefde Sonia verloren, Myriam lijdt onder haar scheiding en Katya probeert psychisch te herstellen van de afschuwelijke moord op haar vriendje Titus, iets waarvoor zij zichzelf verantwoordelijk houdt.
Overdag, als Myriam aan het werk is, kijken August en Katya de ganse dag videofilms. Daarmee valt de tijd enigszins te doden, valt de pijn te verdoven. ’s Nachts is een heel ander verhaal: August kan de slaap niet vatten. Om de tijd te doden, verzint hij verhalen, bijvoorbeeld over een parallelle wereld, waarin de VS niet in oorlog zijn met groepen in/uit het Midden Oosten, maar verscheurd worden door een interne burgeroorlog. Zo ontstaat een verhaal in een verhaal.
Op zeker moment kan Katya de slaap niet vatten en kruipt bij opa August in bed. Ze vraagt hem zich bloot te geven: hield je echt van oma (Sonia)? Waarom heb je haar ooit een periode verlaten? Vertel nu eens oprecht wat je voelde voor haar, laat de ratio buiten wegen. De band tussen de twee wordt dankzij dit openhartige gesprek nog hechter dan ze al was. Uiteindelijk weet August Katya duidelijk te maken dat zij allerminst verantwoordelijk is voor de wrede afslachting van Titus in Irak. Kunnen ze hierna de video’s voortaan negeren en starten met de opbouw van een nieuw leven?
Een boek van Auster

behoeft geen aanprijzing. Zijn werk zal nooit tegenvallen, hoe experimenteel zijn schrijfstijl soms ook is.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, augustus 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

goudzandKonstantin Paustovski – De romantici, niet meer leverbaar maar wel Goudzand (ook prachtig) € 34,99

Bijna twintig jaar heeft Paustovskij (1892 – 1968) gewerkt aan zijn debuutroman: De romantici. Het boek handelt over vier jonge vrienden. Zij dwepen met de kunsten: poëzie, proza, muziek en beeldende kunst. Zwerven, verre kusten bereiken, zien zij als ideaal. En toch zijn ze het meest gelukkig als ze samen zijn, om gevieren elkaar te vertellen over hun verlangens en hun afkeer van bureaucratisch tsaristisch Rusland.
Hoofdpersoon Maksimov – alter ego van Paustovski – wil schrijver worden. Hij is verliefd op de Tataarse Chatidzje, maar verlaat haar om pas terug te keren als hij een boek heeft geschreven. Voor inspiratie, zowel door waarneming als door de ervaring van eenzaamheid, vertrekt hij naar Moskou en leidt daar inderdaad een eenzaam bestaan. Dan kruist de vileine actrice Natasja zijn pad. Ze verleidt hem, en Maksimov is niet tegen haar grillen bestand, ondanks dat Chatidzje altijd de zijne zal blijven.
Op zeker moment zijn de twee muzes van elkaars bestaan op de hoogte, Maksimov speelt daarin open kaart. De twee dames ontmoeten elkaar en begrijpen waarom Maksimov op ‘die ander’ verleifd is. Chatidzje, de onschuldige, omarmt Natasja, de boosaardige.
Als de oorlog uitbreekt, wordt Maksimov naar het front gestuurd waar hij als ziekenbroeder aan de slag gaat. Slechts één van zijn oude vrienden, Aleksej, is nog in leven. De twee ontmoeten elkaar aan het front en slepen elkaar door de oorlog heen. Dit deel van het boek is enigszins vergelijkbaar met bijvoorbeeld Im Westen nichts neues (Erich Remarque), al belicht het nu de Russische kant van alsmaar terugtrekken.
De romantici is een melancholisch verhaal in de beste Russische traditie. Vergelijk de stijl met die van Isaak Babel. Het boek is grotendeels autobiografisch en het wordt – zeer passend – afgesloten met een nawoord van zoon Vadim Paustovski.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, augustus 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

goldbergBert Natter – Goldberg € 22,90

2020. De EU is uiteen gevallen, waarbij zelfs grootmachten als Duitsland niet meer bestaan. Bas Lesage studeert musicologie aan de Universiteit Utrecht en is zeer in zijn nopjes met zijn afstudeerscriptie over Bach: eindelijk een boek waarin niets dan de waarheid, de aantoonbare feiten over deze grootmeester vermeld worden. Dat het daardoor een veel dunner boekje is geworden dan alle werken die over Bach al zijn verschenen: soi; maar Lesage is de eerste die fictie en feiten inzake Johan Sebastian Bach scheidt. Helaas denkt zijn hoogleraar Toebos er anders over.
Woedend is Lesage. De wereld moet en zal kennismaken met zijn werk, dus benadert hij meerdere uitgeverijen, waarvan er ten slotte eentje hapt. Dan dient hij wel een pseudoniem aan te nemen: Sebastian Savage. Titel van het boek: Bach als atheïst. Wel 1500 exemplaren worden er in Nederland verkocht. Dan komt er een Duitse vertaling welke lovend wordt ontvangen. De naam van Lesage/Savage is vanaf nu gevestigd. Columnist wordt hij, een veelgevraagde kop op tv. Het kan niet op. Met al die aandacht bevredigt hij zijn ijdelheid en heeft hij een mooi excuus zijn studie eens en voor altijd te staken. Wat heeft dit met Goldberg te maken? Nagenoeg niets. Vanzelfsprekend weet Lesage van de Goldbergvariaties. Evenzeer weet hij dat er nauwelijks iets over die Gottlieb Goldberg bekend is. Geen fantasietjes, uitsluitend waargebeurd, daar zweert Lesage bij.
Dankzij zus Heleen, die hem wijst op de leegheid van zijn bestaan, gaat Lesage op zoek naar Goldberg. In het begin meer om van het gezeur af te zijn, dan uit innerlijke noodzaak. Ieder tipje dat hij van de sluier rondom Goldberg oplicht, maakt hem echter gretiger ‘de waarheid’ te achterhalen rondom deze meesterleerling van Bach. Totdat het leven van Lesage in Dresden (‘hoofdstad van de Republiek Nieuw Saksen’) min of meer versmelt met dat van Goldberg. Sterker: Lesage krijgt de mogelijkheid de geschiedenis bij te sturen door Goldberg te helpen/beïnvloeden.
Het grappige is dat Natter precies het tegenovergestelde doet van wat Lesage zegt na te streven: hij verzint een leven om de feiten. En dat doet hij heel geloofwaardig. Zo ook de setting van het verscheurde Europa. Lesage weet een heleboel feiten met betrekking tot Goldberg te achterhalen, vast te leggen zelfs met zijn camera. Een schat aan informatie heeft hij. Maar ja, bij de grensovergang tussen twee kleine staten (beiden vroeger onderdeel van Duitsland) betrapt een douanier hem op het maken van een foto. Zijn camera wordt in beslag genomen. U raadt al wat er met alle bewijs gebeurt…
Goldberg is een spannende, leerzame en muzikale roman. WFH zou zich er niet voor schamen!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, juli 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

esmeraldaDon DeLillo – The angel Esmeralda; nine stories
(Nederlandse vertaling: De engel Esmeralda € 19,95)

Het vuistdikke Onderwereld is misschien wel de bekendste roman van de Amerikaanse schrijver Don DeLillo (The Bronx, 1936). Naast romans heeft hij echter ook uitstekende verhalen geschreven. In deze bundel zijn werken opgenomen welke zijn geschreven tussen 1979 en 2011. Sommige zijn surrealistisch, bijvoorbeeld Human Moments in World War III waarin twee mannen om de aarde cirkelen, informatie verzamelen over andere entiteiten/buitenaards leven en hun bevindingen doorgeven aan Colorado Command op aarde. Andere verhalen tonen de kwetsbaarheid van mensen: Creation (hoe raak ik mijn vrouw zo snel mogelijk op overtuigende wijze kwijt) of The Ivory Acrobat bijvoorbeeld (wat doe je als de stad waarin je verblijft wordt geteisterd door aardbevingen?).

In The angel Esmeralda, het titelverhaal, gaat de jonge zuster Grace vergezeld door de oude non Edgar de arme buurten in The Bronx af. Zij voeden daklozen, junkies en andere mensen die het niet hebben gered in de maatschappij. Daar ontdekken zij Esmeralda, een schichtig meisje van twaalf dat door haar verslaafde moeder is achtergelaten. Juist als er van enige toenadering tussen de twee partijen sprake is, wordt Esmeralda verkracht en van het dak van een huis gegooid. Maar is zij werkelijk dood? Waarom verzamelen steeds grotere groepen mensen zich ’s avonds om de Minute Maid billboard? The angel Esmeralda is een bizar maar schitterend verhaal, waarin de oude non Edgar bij zichzelf te rade móet gaan inzake haar geloof.
Deze negen verhalen van DeLillo zijn stuk voor stuk pareltjes. Die mag u niet missen.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, juli 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

heerma vosDaan Heerma van Voss – De laatste oorlog €19.50

De flaptekstschrijver van De laatste oorlog is een flapdrol. Hij beweert dat deze roman ‘licht van toon’ is. Wat een leugenaar. Abel Kaplan torst namelijk het leed van de wereld op zijn schouders. Bijna vijftig is hij, met een verleden waarin hij geschiedenis heeft gestudeerd, ooit een poëziebundel en een roman heeft gepubliceerd, en nu slijt hij zijn dagen in de kelder van een Islamitische middelbare school als administratief medewerker. Hij registreert de absenties van leerlingen. Zelf heeft hij zich bekeerd tot het Joodse geloof, vanwege het huwelijk met zijn (Joodse) vrouw Eva. Zelfs haar achternaam heeft hij daartoe aangenomen. Meer dan welke Jood ook bijt hij zich vast in de sjoa, slachtoffers of zwakkelingen die hij ontmoet, identificeert hij zich met de slachtoffers van de Endlösung. Als een brugklassertje in paniek in zijn armen valt, de jongen wordt gepest, ontfermt Abel zich over deze Ibrahim, die hij steevast Abraham noemt.
Het huwelijk tussen Abel en Eva is nooit ontbonden, maar de twee leven gescheiden. Inmiddels heeft Abel een relatie met (de Joodse) Judith. De zorgen om ‘Abraham’ obsederen hem echter zozeer dat die relatie eronder leidt. Als Ibrahim naar een andere school wordt overgeplaatst, begaat Abel een stomme fout, die tot enkele maanden op non-actief leidt. Wat moet hij zonder iemand om te beschermen? Gelukkig (…) komt hij een centrum op het spoor waar een groep Roma in het geniep wordt vastgehouden. Illegaal, illegaal! Hij besluit in te grijpen en weet zich via een listig scenario naar binnen te werken. Daar ontvoert hij een bang joch van elf. Redden zal hij hem, deze Abraham II, zoals hij de jongen noemt.
Bij Judith komt hij erachter dat haar vader – Abel(!) – een dagboek heeft bijgehouden, uit zijn tijd in Auschwitz. Ook de gevangene in het concentratiekamp beschermde in die dagen een jongen van elf jaar oud. Abel Kaplan steelt dat dagboek, kopieert het en besluit dat dit zijn ENORME roman gaat worden, zijn definitieve doorbraak. De inhoud van het dagboek is voor Abel de handleiding hoe hij de Roma-jongen kan beschermen. Een rampzalig idee (denkt de lezer). Ondertussen maakt hij Judith deelgenoot.
Geenszins is dit een ‘licht’ boek. Het is loodzwaar. Abel is een doorgedraaide idioot. Iemand die zich zozeer vereenzelvigt met slachtoffers, dat hij in een totaal eigen wereld belandt, een maatschappij van duisternis en ellende, welke hij eerder creëert dan bestrijdt. Juist daarom is De laatste oorlog een boek om te lezen. Daan Heerma van Voss wordt steeds beter.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, juli 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

snijderPhilip Snijder – Bloed krijg je er nooit meer uit € 19,99

Een vijftigjarige man bereidt zich in de badkamer met zijn piemel in de hand voor op een prettige seksuele ervaring met vriendin Merel. Op dat moment krijgt hij een telefoontje met het verzoek direct naar het ziekenhuis te komen. Zijn tien jaar jongere zus Francien is acuut opgenomen. In de taxi naar het ziekenhuis heeft hij – tegen zijn verwachtingen in – een goed gesprek met de chauffeur. Heerlijke afleiding van dat waar hij bang voor is. Maar in het ziekenhuis gebeurt het: de confrontatie met zichzelf.
De hoofdpersoon komt van Bickerseiland, Amsterdam, uit een kansarm milieu, uit een familie die zich extreem aan elkaar hecht om te kunnen (over)leven. Philip echter ontstijgt dat milieu door te gaan studeren. Meer en meer keert hij zich af van zijn roots. Hij schaamt zich voor het nest waarin hij is opgegroeid. Zelden heeft hij nog contact met de familie, terwijl hij op een steenworp afstand woont.
Ze sterft, Francien. De familie is de avond daarna verenigd in het ziekenhuis. Daar beseft de hoofdpersoon dat hij mijlenver van hen is verwijderd, een keuze die hij zelf ooit heeft gemaakt. De schaamte voor hen die hem heeft gedirigeerd naar een ander leven. Ondertussen staat de familie nog steeds als een huis voor hem klaar, ze hebben zijn gekkigheden geaccepteerd ‘Je bent een van ons.’ En dat is nu juist wat hij mist. Hij zwerft in een ruimte zonder houvast. Hij denkt terug aan hun tijd samen. Eigenlijk is er maar één moment geweest: het moment dat hij plaatjes van Don McLean draaide, het eerste singletje dat hij voor haar kocht. Ze was toen zeven.
Bloed krijg je er nooit meer uit is een prachtige roman over ontsnapping uit een milieu, maar vooral over liefde, over de zekerheid dat mensen van je houden, ongeacht wat je deed, wat je doet, en wat je ooit nog zal doen. ‘Je bent een van ons.’ Kun je daar ooit uit ontsnappen? Wíl je daar uit ontsnappen?

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, juli 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

wildHanna Bervoets – Wild €10.00

Hanna Bervoets heeft columns en essays van Gerrit Komrij geselecteerd. Het is een prachtig overzicht van Komrij’s essayistiek.
De hypochonder, de twijfelaar, de provocateur, de vileine bloedzuiger Komrij: via de stukken in deze bundel toont hij zijn ware gezicht.
‘Het is een vriendendienst dat ik jegens mijn vijanden zo vijandig ben – achter de schrijftafel en niet langer dan een uur.’ (Querulantisme)
‘Hun hart is als een papiervergaarder en hun ziel als een nietmachine.
Ze (politici; EW) zijn gevoelloos, muziekloos, hersenloos. De enige opera die ze opwindt is de oorlog.’ (Een verkeerd soort simpelheid)
In Wild zijn zesenveertig stukken opgenomen.
Bij lezing hoor je Komrij spreken, mopperen, en zichzelf relativeren.
Het is een heerlijke pocket om weer even de zeurderige stem van Gerrit Komrij te horen.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, juli 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

PHOrhan Pamuk – Dat vreemde in mijn hoofd €29.90

Pamuk neemt de lezer in deze roman mee naar het Istanbul van medio jaren vijftig tot dat van 2012. De broers Hasan Aktaş en Mustafa Karataş (de een heeft bewust een andere naam gekozen dan de ander) verhuizen vanuit hun kleine dorpje op het platteland naar Istanbul. Daar willen zij het gaan maken als yoghurt- en bozaventers (boza is een lokaal laag alcoholisch drankje). Als respectievelijk hun zonen Korkut en Süleyman (van Hasan) en Mevlut (van Mustafa) zich bij hen voegen, volgen zij in de voetsporen van hun vaders.
Korkut trouwt met Vediha. Tijdens de bruiloft ziet Mevlut een meisje met prachtige ogen: Samiha, jongste zus van Vediha. Süleyman biedt Mevlut aan liefdesbrieven uit diens naam aan Samiha te schrijven, maar in plaats van die brieven aan Samiha te richten, stuurt hij ze aan de lelijkste van de drie zussen: Rayiha. Via de briefwisseling worden Mevlut en Rayiha verliefd op elkaar en op een donkere nacht ontvoert Mevlut de jonge vrouw, in de veronderstelling dat zij een ander is.
Tegen de verwachting in wordt Mevlut gelukkig met Rayiha. Ze krijgen twee dochters. Terwijl Hasan en zijn zonen steeds meer aanzien en – daarmee gepaard – financiële middelen verwerven, blijft Mevlut als bozaverkoper sappelen. Hij kan de eindjes nauwelijks aan elkaar knopen. Toch geniet hij van het zwerven door de nachtelijke straten van Istanbul, waarbij zijn stem ‘Bo-zaa!’ klinkt. Ook in betere tijden, met baantjes die hem meer geld opleveren, blijft Mevlut boza verkopen. Tijdens die wandelingen komt er van alles op in zijn hoofd. Hij wisselt van gedachten met gebouwen, reclameposters en grafzerken. Soms weet hij niet wat werkelijkheid is en wat verbeelding.
Mevlut is een integere, in zichzelf gekeerde man. Iemand die zich wegcijfert voor anderen, die zich nooit ergens op laat voorstaan. Naïef noemen zijn twee neven hem. Ondanks tegenslagen houdt de bozaverkoper het hoofd boven water. En wie kan aan het eind van het verhaal oprecht zeggen dat hij gelukkig is? Juist.
Lezen, deze prachtige roman van Nobelprijswinnaar Pamuk!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, juni 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

nell zinkNell Zink – Misplaatst  19,99

Jaren zestig, Virginia, VS. Peggy Vaillaincourt beseft al jong dat ze in het verkeerde lichaam is geboren. Als ze verneemt dat een kleine universiteit in Stillwater voornamelijk vrouwelijke studenten herbergt, besluit ze daar te gaan studeren. Ze wil Schrijven, met kapitale S. En jonge vrouwen ontmoeten. Bij schrijfdocent Lee Fleming, telg uit een aristocratisch geslacht, meldt ze zich aan. Deze homoseksuele Lee zou niets liever willen dan zelf dichter te zijn, beroemd, op zijn minst. Er ontstaat een (prachtige) discussie tussen de twee over toelating tot zijn colleges. De androgyne Peggy maakt iets in hem los, ze geeft hem ongewoon scherp weerwoord en hij nodigt haar uit in zijn huis, aan de overkant van Stillwater Lake. In de kanotocht van de universiteit naar huis wordt hij overvallen door lust, ze ziet eruit als de jongen van zijn dromen. En Peggy? Allemachtig, dat seks met een man zo fijn kan zijn…
Peggy raakt zwanger en de twee worden gedwongen te trouwen. Eerst wordt zoon Byrdie geboren, enkele jaren later dochter Mireille. Ondertussen bloedt de relatie tussen de lesbische vrouw en de homoseksuele man dood. Lee neukt zich tien slagen in de rondte met jongemannen, terwijl Peggy tot huismoeder/sloof is verworden. Peggy besluit te vluchten met haar dochtertje. Zij steelt een andere identiteit voor hen beiden – een zwarte/neger, terwijl Mireille een ivorenblanke huid heeft – en leven in achterstandskolonies.
De verhaallijn van Lee, en vooral die van Byrdie, lopen door het verhaal van Peggy (inmiddels ‘Meg’ geheten) en Mireille (‘Karen’) heen. Byrdie is een alfamannetje dat experimenteert met drugs. Ondertussen heeft ook Meg de mogelijkheden met drugs leren kennen: ze wordt een trafficker en weet op die wijze veel geld te vergaren, al blijft ze leven volgens de absolute armoedestandaard. Lee heeft ondertussen detectives ingehuurd om zijn vrouw en dochter op te sporen. Tevergeefs. Tot de paden van Karen en Byrdie zich kruisen. Drugs involved. Het gezin is voor het eerst sinds jaren compleet, in de rechtbank. Slaan ze elkaar de hersens in of komt men tot elkaar? Ga het maar lezen, het is de moeite meer dan waard!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, juni 2016
.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

chandraVikram Chandra – Red earth and pouring rain € 17,50

Als Abhai in de VS zijn bul in de antropologie heeft gehaald, keert hij terug naar zijn ouderlijk huis in India. Hij is zijn roots ontgroeid en ergert zich aan het lawaai, de vochtige hitte en het naïeve geloof van zijn ouders, devote hindoestanen. Een aap brengt hem tot razernij als het beest Abhais spijkerbroek van de waslijn grist en ermee aan de haal gaat. De jongeman pakt een buks en schiet het beest, tot grote ontzetting van zijn ouders. Hoe haal je het in je hoofd aap-God Hanoeman tegen je in het harnas te jagen. Als de aap vecht voor zijn leven, verschijnt God-van-de-doden Jam ten tonele, evenals Hanoeman. Beiden eisen de aap op. Uiteindelijk komen ze tot een vergelijk: de aap mag blijven leven zolang hij iedere dag gedurende twee uur de mensen weet te boeien met een verhaal. De Indiase Sheherazade is geboren.
Chandra verweeft meerdere verhalen in deze bijzondere roman. Vooral de levens van Sandzjai en diens halfbroer Sikander die de aap vertelt zijn daarbij van belang. De eerste bekwaamt zich tot dichter, de tweede tot krijgsman. Dit alles in het India van de 18e/19e eeuw. Als Sandzjai eenmaal beroemd is, weet hij de vrouw van zijn dromen te veroveren. Tegen hun wil blijft het stel kinderloos, waarop Sandzjai zich ten einde raad richt tot een vermaard Engels arts. Wonder boven wonder raakt zijn vrouw zwanger en Sandzjai besluit zich met zijn gezin aan te sluiten bij de reizende karavaan van de Engelsman. Tot zijn aanbidding omslaat in pure haat. Ondertussen heeft Sikander zich bij de Engelsen aangesloten en vecht hij aan hun zijde. En dat terwijl Sandzjai heeft besloten zijn pen in te ruilen voor het zwaard en de Engelsen te gaan bevechten. Een confrontatie tussen de twee halfbroers kan niet uitblijven.
Een andere verhaallijn is die van Abhai. We lezen over zijn wilde avonturen als student, over braspartijen en amoureuze verhoudingen. Hij krijgt een relatie met de schatrijke Amanda wiens moeder ooit een gevierd porno-actrice was. Ondertussen keert de persoon Abhai regelmatig terug in het verhaal van de aap. Als deze oververmoeid is, dient Abhai verder te vertellen.
Ten slotte speelt een deel van het verhaal zich ook af in Londen aan het begin van de 20e eeuw. De onsterfelijke Sandzjai is de Engelse arts achterna gereisd. Deze blijkt veranderd in een – eveneens onsterfelijke – seriemoordenaar, een soort Jack the Ripper.
Stromende regen en rode grond is het debuut van Vikram Chandra. Het is een verhaal in een verhaal in een verhaal, et cetera. Over de hele wereld werd het boek geprezen. Nu, twintig jaar later, is Chandra’s naam gevestigd en wordt hij in een adem genoemd met die andere Vikram (Seth).

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, juni 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

vsvLeon de Winter – VSV €12,50

Dat Leon de Winter nu niet de meest genuanceerde Nederlander is, zal eenieder beamen. Dat neemt niet weg dat hij vaak uitstekende romans schrijft, waarbij dat gebrek aan nuance in dit verhaal ingezet wordt als wapen in de strijd. Dat maakt dit boek ook zo bijzonder.
In VSV vermengt De Winter fictie en werkelijkheid. Zo begint de roman met Theo van Gogh die als een incompleet lichaam (alleen een hoofd) in het voorportaal van het hiernamaals verblijft. Hij wordt toegesproken en ingewijd door een onlangs overleden Amerikaan, Jimmy. Die vertelt hem dat hij weer ‘compleet’ kan worden, en dat hij wordt voorbereid op de volgende fase (hemel). Die kan hij bereiken als hij eerst een aantal goede daden verricht op aarde en onbewust (…) uit mededogen handelt.
Ondertussen gaat er van alles mis op aarde. Een groep geradicaliseerde Marokkaanse tieners pleegt een bomaanslag in de parkeergarage onder de Stopera, kaapt een vliegtuig op Schiphol en eist onder andere de vrijlating van Mohamed Boujeri, de moordenaar van Van Gogh. Tot slot gijzelen zij een aantal leerkrachten en kinderen in een lagere school in Amsterdam-Zuid.
De Winter laat allerlei bekende Nederlanders de revue passeren. Bram Moszkowicz, Job Cohen, Minister Donner, korpschef Van Welten, maar ook Leon zelf spelen een hoofdrol in dit verhaal. Daarbij weet De Winter als geen ander hen te typeren zoals u en ik ze ons herinneren. Het personage Leon de Winter wordt met een hoge dosis zelfspot gepresenteerd, evenals het kinnesinne tussen Theo en Leon toen de eerste nog leefde.
VSV is een bizarre, gedurfde en inventieve roman. Mateloos, wat zowel Theo van Gogh als Leon de Winter typeert.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, mei 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

moedervlekkenArnon Grunberg – Moedervlekken € 22,50

7 Mei sprak ik de kleine, grote Grunberg in Den Haag. Hij werd geïnterviewd door Hugo Borst. Wat een heerlijk duo. Vroeger spraken we in Nederland  over ‘de grote drie’ (wat er natuurlijk vijf hadden moeten zijn: Claus en Haasse hoorden daarbij). Heden ten dage is er wat mij betreft nog maar één: Grunberg. Nou vooruit, twee: ook Maartje Wortel reken ik tot de GROTE auteurs van deze tijd. Sorry: Jamal Ouariachi mag ik niet vergeten, dus toch weer ‘de grote drie’.
Moedervlekken zou gaan over Grunbergs moeder. Die moeder komt echter nauwelijks in het boek voor. Moeder? Vader! Psychiater Kadoke (klemtoon op laatste e) kan zich niet beheersen bij Rose,  de Filipijnse verzorgster van moeder. Noem het een verkrachting. Daarna is er een probleem: wie moet er nu voor ‘moeder’ zorgen? Uiteindelijk trekt hij zelf weer bij haar in. Als hij de psychotische Michette onder behandeling krijgt, denkt hij de oplossing te hebben gevonden: Michette gaat moeder helpen. Zijn moeder zal structuur aanbrengen in het leven van de suïcidale jonge vrouw. Voor hij het weet verbrandt Kadoke de protocollen waarachter psychiaters zich verschuilen. Michette biedt zich met regelmaat aan hem aan: waarom zwelg je in je eigen lijden? Neuk me, neem me. Ongewild wordt zij psychiater van de psychiater. En ondertussen valt Kadoke, zoals hij het zelf noemt, dieper en dieper.
Moedervlekken is een ouderwets goede Grunberg, een boek met ‘scherpe randjes’, een roman die tot nadenken stemt. Hoe is het met onze zorg gesteld? Moeten we – tegen beter weten in – mensen beschermen tegen hun wens uit het leven te stappen? Lezen dit boek, en er daarna met uw naasten over praten. Het zal uw wereld verrijken.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, mei 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

een woordFrank Westerman – EEN WOORD EEN WOORD € 19,95

Begin jaren tachtig heb ik Westerman regelmatig een pilsje getapt, in café Loburg te Wageningen waar ik als student werkte. Volgens een wederzijdse vriend moet ik hem kennen, maar blijkbaar heeft hij zich in die jaren goed weten te verstoppen. Hoe anders is dat sinds hij non-fictie boeken schrijft. Als geen ander weet hij empathie voor zowel zijn protagonisten als antagonisten op te wekken. En daarbij steek je als lezer ook nog eens een heleboel op. Wat wil je nog meer…
EEN WOORD EEN WOORD begint bij de Molukse kapingen medio jaren zeventig. Bovensmilde, Assen, Amsterdam. Westerman zat in de laatste klassen van de lagere school. Hij woonde zo ongeveer om de hoek van de Jasmijnstraat, waar zoveel kapers vandaan kwamen. Uitgebreid beschrijft hij de omstandigheden in die tijd, de strijd voor de RMS van kinderen wiens ouders, KNIL-militairen, periodiek naar Nederland waren verbannen. Dat dachten zij althans. Ooit zou hun Ambonese vrijstaat, Republik Maluku Selatan, gerealiseerd worden. De jongeren waren de hoofsheid van hun ouders zat en pakten de wapens op, zoals zoveel vrijheidsstrijders in West-Europa in die jaren. Voor het eerst treedt ‘the Dutch Approach’ in werking: in plaats van met geweld benader je de daders via een psychologisch spel. Wereldwijd werd ‘the Dutch Approach’ een begrip, en is dat nog steeds in kringen van terrorismebestrijding, al lijkt Nederland inmiddels een geheel andere koers te varen.
Via de geschiedenis waar Westerman zo ongeveer deel van uitmaakte, neemt hij de lezer mee naar de evolutie van terrorisme in Europa. Hij volgt cursussen in onderhandelingstechnieken op Schiphol en bij het leger (Ossendrecht-2). Is de pen machtiger dan het zwaard, of moeten we ons de woorden van die Poolse legerofficier inprenten: “maar van dichtbij kun je maar beter een pistool bij je hebben” of woorden in die trant.
Westerman schrijft vlot. Ondanks de thematiek lees je EEN WOORD EEN WOORD in één adem uit. Wat beklijft is een zekere onrust: ís de pen machtiger dan het zwaard? Is er nog enigszins hoop op een goede afloop van al dat geweld van ideële en niet-ideëel gemotiveerde criminelen.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, mei 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

peperRascha Peper – Vossenblond   € 10.00

Walter Tervoort is archeozoöloog. Hij bestudeert de relatie tussen mens en dier en de natuurlijke omgeving van de mens in het verleden. In die functie doet zijn gerenommeerde bureau onderzoek naar 1200 skeletten die worden opgegraven vanonder de eeuwenoude kerkvloer van de Grote Kerk in Alkmaar. De staat van de skeletten, de voorwerpen die erbij worden aangetroffen, resterende kledij: alles wordt nauwkeurig beschreven alvorens de resten een nieuwe bestemming vinden. Ooit was hij getrouwd, Walter, met de wispelturige Charley. Toen hij 29 jaar oud was zijn zij gescheiden. Sinds die tijd zoekt Walter af en toe troost tegen betaling.
Als zijn vaste gezelschapsdame er de brui aan geeft, haar man verdient middels overwerk genoeg om het hoofd boven water te houden, gaat hij op zoek naar een ander lief voor een enkele nacht. Helaas blijkt zijn wensenlijstje niet eenvoudig, en uiteindelijk wordt hij opgescheept met Vera, wiens profiel hem allerminst aanstond. Vera…
Tegen beter weten in wordt Walter verliefd. Wie is deze ongrijpbare vrouw van rond de dertig? Ze zou zijn dochter kunnen zijn! En waarom raakt hij zo verslingerd aan haar? Ik heb het boek gelezen, dus ik begrijp Walter wel. Geluksvogel! Of toch niet?
Peper weet zich als geen ander te verplaatsen in de drijfveren van de andere sekse, ze toont op onweerlegbare wijze aan hoe onverbiddelijk begeerte een leven kan gaan beheersen. Of is het liefde? Lezen, deze prachtige roman!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, april 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

2013_14Roel Bentz van den Berg – Het naderen van een brug  €22.00

Waar gaan onze doden naartoe? Hoe gaat het met de doden? “Dat wil ik een dode laten vertellen,” zei BvdB tegen Wim Brands in februari in het tv-programma Boeken. Hij tovert de tussenwereld ten tonele. Ze staan tegenwoordig aan de kant, ze zijn weggestopt, die doden. Maar Mark, deze dode, wil na het onvermogen van zijn vrouw Helen te spreken tijdens de begrafenisplechtigheid, aantonen dat hij nog wel degelijk aanwezig is. Dat hij geen dakloze ontheemde is. Probeert, tevergeefs, zijn geliefde nog te bereiken. Die geest van Mark…
Bij leven was Mark acteur. Zijn vader, een beroemd acteur, werd tijdens zijn rolvertolking van Hamlet van het podium geblazen (actie Tomaat; BvdB’s vader is dat daadwerkelijk overkomen). Mark speelt ook Hamlet, tegen de wens van zijn vader in, maar raakt verstrikt in die rol, en raakt de weg min of meer kwijt. Op zeker moment vertrekt hij van huis. Van zeer nabij beschouwt hij zijn vrouw, zonder dat zij er erg in heeft. En dan nadert hij die brug, half afgebouwd, een halve brug waarvan de weerspiegeling in het water doet vermoeden dat de overkant wel degelijk wordt bereikt.
Het naderen van een brug is een boek over een rouwproces, waarbij niet alleen de levende nabestaande, maar ook de dode ‘nabestaande’ een stem krijgt, aldus BvdB.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, april 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

Marai RomeSándor Márai – Er is in Rome iets gebeurd € 19,99

In plaats van kale geschiedschrijving biedt Márai een andere insteek op de dood van Julius Caesar. Allereerst bespreekt een groep slaven de commotie die heerst in de badplaats Baiae. Vanaf een heuvel zien zij voorname personen de plaats binnenstromen, met (te) velen tegelijk. Dan komt een maîtresse van de keizer aan het woord, gevolgd door hoofdstukken vanuit het perspectief van vertrouwelingen van Caesar. Een hoop opportunisten, kontlikkers om het maar eens recht voor zijn raap te zeggen. Allen maken zich zorgen: wat zal er veranderen nu Caesar is vermoord?
De uitgever (Wereldbibliotheek) prijst dit boek aan als hoogtepunt in het oeuvre van Márai. Die mening kan ik geenszins delen. Kentering van een huwelijk, Gloed en Land, land!  vond ik vele malen beter. Maar misschien is het omdat ik de Klassieken niet goed ken en ontgaat mij daarom een deel van dit verhaal, waarin Márai vanuit het perspectief van de entourage schrijft. Misschien moet u Er is in Rome iets gebeurd zelf eens lezen. Indien u een klassieke achtergrond heeft, zal dit boek u zeker bekoren (anders wordt het doorbijten).

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, april 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

Def. opmaak Poubelle tbv drukker DEF.inddPieter Waterdrinker – Poubelle € 21,50

Wessel Stols is een succesvol reclamemaker. In zijn hart wil hij echter schrijver zijn, een oeuvre opbouwen. Hij aanbidt Nabokov, Hermans, Tolstoi. Op 35-jarige leeftijd laat hij zich uitkopen en met het miljoen dat hij ineens op zijn bankrekening heeft staan, besluit hij de daad bij het woord te voegen: hij gaat schrijven, in Zuid Frankrijk. Een enthousiast begin van zijn roman, met als protagonist de Fransman Eugène Poubelle, uitvinder van de vuilnisbak (poubelle in het Frans), strandt al snel in moedeloosheid en strijd. Hij vervreemdt van zijn vrouw Friedl, directrice van een aantal crèches in Amsterdam. Hun ongewild kinderloze huwelijk begint steeds diepere barsten te vertonen. Na enkele maanden reist zij terug naar Amsterdam. Wessel gaat ten slotte naar Rusland om inspiratie op te doen, zit zelfs een nacht te schrijven aan Tsjechovs originele werktafel. Ondertussen groeit via speculaties zijn banksaldo exponentieel, totdat het misloopt.
In Rusland belandt Stols min of meer per ongeluk in de kunsthandel. Op discutabele wijze verwerft hij schilderijen van bejaarde Russische schilders en verkoopt de doeken voor veel geld in Nederland. Gestaag raakt zijn bankrekening weer gevuld.
Tegen wil en dank belandt Wessel via vriend Clemens van Dongen in de politiek. Zijn carrière voert hem naar Brussel en Straatsburg: zitting in het Europese Parlement. Wederom trekt hij naar het oosten. Op het Maidanplein in Kiev moedigt hij de burgers aan te kiezen voor Europa, zonder het te beseffen stookt ook hij het vuur op om president Janoekovitsj te verjagen. Ondertussen neukt hij zich drie slagen in de rondte, laat hij zich voor het karretje spannen van Shell en laat hij zich meevoeren door de heersende mode. Vooral is hij echter op zoek naar zichzelf, naar wat er echt toe doet. Hij beseft meer en meer dat hij helemaal niets heeft met de sociaaldemocratische leuzen die hij uit, dat hij misbruikt wordt door een bedrijf zonder ethische agenda. Op dat moment begint zijn Russische verleden op te spelen, evenals zijn toespraak in Kiev. Porosjenko neemt de macht over in de Oekraïne, Rusland annexeert de Krim, MH-17 wordt uit de lucht geschoten. En Wessel? Hij probeert tussen de strijdende partijen te laveren, op zoek naar een zoon.
Voor Wessel Stols kun je een aantal namen invullen, waarbij de ras opportunist Frans Timmermans mij het meest voor de geest staat. Liegen of het gedrukt staat, wanneer het zo uitkomt. Ook een rolletje voor Olaf Koens, Nederlands dapperste journalist in die dagen.
Poubelle is een magistrale roman. Waterdrinker is er in geslaagd de recente geschiedenis van de Oekraïne, maar ook de wanstaltelijke mores van het Europese Parlement, op onnavolgbare wijze in romanvorm inzichtelijk te maken. Als de redactionele slordigheden voor de volgende oplage worden gecorrigeerd, is dit ongetwijfeld het beste boek van 2016.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, april 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

gelukszoekersSunjeev Sahota – Het jaar van de gelukszoekers €19,95

Randeep, Avtar en Tochalan gaan ieder om eigen redenen van India naar Engeland. Geld (willen) verdienen is het enige wat zij gemeen hebben, wat hen drijft. De een gaat ‘legaal’ (via visumvrouw Narinder), de ander gaat legaal via een studiebeurs, de laatste reist via vrachtwagens en ander ongemak wat we sinds kort zo goed kennen uit journaalbeelden. Dat geld verdienen niet eenvoudig blijkt, moge duidelijk zijn. De drie jonge mannen belanden in een survival of the fittest. Daarbij gaan alle morele grenzen overboord. Overleven, daar gaat het om, koste wat kost, zelfs je beste vrienden moeten daaraan geloven indien het niet anders kan. Af en toe moest ik het boek wegleggen, omdat het te gruwelijk was, waarbij ik tevens besefte dat dit de reële situatie van vele illegalen is.
Het gegeven van deze roman is iets waar Groot Brittannië al decennia mee te maken heeft. In Nederland is daarvan in veel mindere mate sprake. Maar ook de vluchtelingen die hier illegaal verblijven, zullen zich waarschijnlijk niet anders gedragen dan de drie opportunisten uit India. Alleen al in die zin zou deze uitstekend geschreven roman verplichte literatuur moeten zijn voor iedere burger. Empathie, kent u dat woord nog? Heeft dat enige invloed op uw gedrag? Durf in de spiegel te kijken en lees dit schitterende boek!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, april 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

borgesEdwin Williamson – Borges, een leven

Lang geleden heb ik een cassette gekocht met vier boeken die het gros van Borges’ werk bevatten: De Aleph en andere verhalen, Het verslag van Brodie en andere verhalen, De geschiedenis van de eeuwigheid en andere essays en Het geheimschrift en andere gedichten (mooie dundruk van De Bezige Bij). Achterin de boeken die ik heb gelezen, schrijf ik altijd een paraaf, maand en jaar, en in enkele steekwoorden wat ik van het boek vond. Zo las ik vandaag achterin Aleph en andere verhalen: “07/05; Tja, wat moet ik hier van zeggen… In ieder geval is mijn humeur nu in mineur.” Had ik de uitstekende biografie van Williamson maar eerder gelezen, dan had ik veel meer van Borges’ werk begrepen. Dat wordt herlezen.
Borges (1899 – 1986) groeit op als kind uit vooraanstaande families: zij hebben een beslissende rol gespeeld in de totstandkoming van het onafhankelijke Argentinië. Zijn moeder Leonor koestert deze historie, zijn vader Jorge is meer pragmatisch van aard. Deze strijd tussen ‘het zwaard’ (de beschaving, moeder) en ‘de dolk’ (barbarij, vader) blijft de schrijver tot aan zijn dood bezighouden en dwarszitten. Borges groeit geïsoleerd op met zijn zusje Norah. Pas op latere leeftijd gaat hij naar de lagere school waar hij al gauw het pispaaltje van de klas wordt. Na jaren van pesterijen, biedt vader Jorge hem een dolk aan: “Toon dat je een man bent.” Natuurlijk gebeurt dat niet en uiteindelijk wordt de jonge Jorge Luis Borges van school gehaald om verder via een privélerares thuis onderricht te krijgen.
Vlak voor aanvang van WO-I verhuist het gezin naar Genève waar de ouders een reis door Europa willen maken. Vader verwacht in Genève een oogoperatie te kunnen ondergaan. Bovendien wil hij het huwelijk met Leonor nieuw leven inblazen, hun vroegere passie herwinnen. Maar dan breekt de eerste wereldoorlog uit. Twee vrienden maakt de jonge Jorge in Genève, vrienden voor het leven. En hij wordt voor het eerst hevig verliefd, op de eenvoudige Emilie. Dit tot onvrede van zijn ouders. Vader neemt Jorge mee naar een prostituee, ‘volgens aloud Argentijns gebruik’. Dat avontuur mislukt jammerlijk, waaraan de jonge Jorge een trauma voor het leven overhoudt. Toch zal hij Genève tot aan zijn dood een warm hart toedragen.
Rond zijn twintigste keert Borges terug naar Buenos Aires. Inmiddels is de stad hem vreemd geworden. Hij hunkert naar Genève, naar zijn twee joodse vrienden aldaar. En naar de liefde. Vanaf dat moment is de liefde iets dat hij tevergeefs najaagt. Als hij dan ook nog eens De goddelijke komedie van Dante leest, heeft hij maar één doel in zijn leven: het vinden van zíjn Beatrice. Schrijven ziet hij daarbij als uitlaatklep en als kans meisjes te imponeren.
Zoals de jonge Jorge schippert tussen zwaard en dolk, zoals hij wankelt tussen apathisch verlangen en moed, zo zwalkt hij ook van de ene politieke hype naar de andere. Als late tiener dweept hij met het communisme, als late twintiger (inmiddels begint hij zich een naam te verwerven in literaire kring) is hij een nationalist, tegen het fascisme aan. Anderzijds is hij bang dat Argentinië een vazalstaat van het opkomende nazisme in Duitsland zal worden, de springplank naar Zuid-Amerika. En de liefde blijft hem ondertussen dwarsbomen. Norah Lange is zijn eerste echte muze, die hem tot zijn dood zal inspireren. Buitengewoon gevoelig is hij in zijn relatie tot vrouwen (en zeer preuts bovendien). Zij vormen de inspiratie tot de meeste van zijn gedichten. Echter: de band met zijn moeder (vader is inmiddels overleden) is beknellend. De relatie tussen de twee kan als ziekelijk worden beschouwd. Zij bepaalt wat wel en niet door de beugel kan, waarbij zij ‘het zwaard’ hanteert, evenals haar dogmatische katholieke overtuiging. Tot haar dood zal Jorge bij haar blijven wonen (hij is dan 67!). Pas in de laatste maanden van haar leven, durft hij zich inzake de liefde tegen haar te keren.
Als Juan Perón aan de macht komt, is Borges geschokt. Deze populist viert hoogtij mede dankzij de gunstige economische omstandigheden als Argentinië ’s export hoogtijdagen beleeft vanwege de wederopbouw van Europa na WO-II. Als het soms even wat slechter gaat, verschijnt de beeldschone Evita op het bordes van het presidentieel paleis. Het gepeupel aanbidt haar. Nooit heb ik beseft dat de Peróns zo’n verachtelijk stel vormden… Borges probeert hen op alle mogelijke manieren te bestrijden. Zeker nu hij – na 1971 – ook internationaal erkenning krijgt en beseft dat zijn pen een machtig wapen is. Hij, die de ‘verlichte democratie’ altijd heeft voorgestaan, stelt nu dat je het niet aan het domme volk kunt overlaten een leider te kiezen (spiegel dat aan de sfeer in Nederland van vandaag de dag; ik zou Borges bijna gelijk geven). Een ‘gefundeerde dictatuur’ beveelt hij aan. Hij is dan ook verheugd als via de Bevrijdende Revolutie (Revolución Libertadora) het leger de macht overneemt. En weer wedt hij op het verkeerde paard: allerlei eredoctoraten vallen hem wereldwijd ten deel, nationale onderscheidingen worden hem toegekend, toch zal hij de Nobelprijs niet ontvangen, omdat hij de regimes van Videla en Pinochet omarmt. Als hij daarop kritisch wordt aangesproken door journalisten, verdedigt hij zich door te zeggen dat hij al jarenlang blind is (waar), en dat hij slechts af kan gaan op wat men hem vertelt (onzin).
Op één gebied is het eind goed, al goed: de laatste vijftien jaren van zijn leven heeft hij dan toch zijn Beatrice ontmoet: María Kodama, zo’n vijfenveertig jaar jonger dan hij. Een geëmancipeerde jonge vrouw met wie hij, korte tijd voor hij sterft, in het huwelijk treedt.
Borges, een leven is een uitmuntend werk, al had de uitgeverij aan zo’n magistraal boek wel iets meer redactionele aandacht mogen besteden. Het nodigt uit tot hernieuwde kennismaking met zijn essays en tot herlezing van proza en poëzie dat ineens in een heel ander daglicht komt te staan.
Deze titel is alleen 2e hands leverbaar via www.boekwinkeltjes.com

© Eus Wijnhoven, maart 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

schroderAllard Schröder – Sebastiaans neus € 24,90

Na tientallen jaren bij de bank te hebben gewerkt, wordt Sebastiaan Welsend opeens ontslagen. Zijn afdeling zal worden opgedoekt. Sebastiaan is zestig, leeft al lang gescheiden van zijn vrouw Regina en heeft geen contact met zijn zoon. Uiterlijk komen we niet veel meer van hem te weten dan dat hij een enorme neus heeft. Na het ontslag stort zijn wereld in en hij dient invulling te geven aan een nieuw leven. Dat gaat hem allerminst eenvoudig af. Tijdens de lege dagen begint hij te roken en op die momenten komen herinneringen naar boven aan zijn grote jeugdliefde, Henri. Via via weet hij haar op te sporen. Ze blijkt te wonen in Prosperity, NC, USA. Zonder dralen pakt Sebastiaan zijn koffers op zoek naar de muze van weleer. Als Welsend op de plaats van bestemming arriveert, blijkt Henri juist naar Nederland te zijn vertrokken ter afhandeling van een testament.
In Nederland ontmoeten de twee jongbejaarden elkaar weer. De liefde van weleer bloeit op, al bezorgt de nukkige Henri hem heel wat hoofdbrekens. Aan hun leven dat zo’n veertig jaar geleden is afgebroken, wordt opnieuw invulling gegeven, met alle complicaties van dien. De cirkel is rond.
Sebastiaans neus is een relaas van ongerealiseerde verwachtingen, van go with the flow en van ploeteren tegen de stroom in. De prachtige stijl van Schröder maakt het geheel tot een feestje.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, maart 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

BW16_Geschenk_met_buikband_231_1Esther Gerritsen – Broer

De eerste zin – Haar broer belde haar, vlak voor hij zijn been zou verliezen. – trekt je direct dit geschenk in om je tot het einde niet meer los te laten. Olivia heeft een uitstekende baan, is getrouwd met een tandarts, ze hebben twee aardige tienerzonen. Grachtengordel in optima forma. Wat wil een mens nog meer. Maar dan krijgt ze dat bewuste telefoontje, vlak voordat zij een presentatie moet geven voor de aandeelhouders van het kwakkelende bedrijf waar zij controller is.
De relatie tussen Olivia en broer Marcus is al lang beperkt tot het hoognodige. Eens in de zoveel jaar hebben zij contact. In tegenstelling tot Olivia is Marcus een vrijbuiter die leeft in caravans en vakantiehuisjes. Soms begeleidt hij wandelaars als gids. Zijn bezittingen passen in één koffer. Hoe komt het dan dat Olivia’s wereld volledig overhoop wordt gehaald door de amputatie van Marcus’ been, en hoe bestaat het dat haar broer helemaal opleeft en als herboren zijn nieuwe leven oppakt? Tot het einde toe houdt Gerritsen ons in spanning om te besluiten met een verrassend einde. Broer is één van de beste Boekenweekgeschenken van de laatste jaren.

© Eus Wijnhoven, maart 2016

 

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

wat nu kleineHans Fallada – Kleine man wat nu? €12,50

In 1932 zag deze roman het licht, waarmee Hans Fallada (alias van Rudolf Ditzen) op slag een wereldberoemd auteur werd. Het boek werd in tientallen talen vertaald en vier keer verfilmd. Zelfs tijdens Hitlers bewind was het verkrijgbaar, al maakte Fallada wel enkele aanpassingen aan het origineel.
Het verhaal speelt zich af in het Duitsland eind twintiger begin dertiger jaren. Er heerst een wereldwijde crisis. Johannes Pinneberg, verkoopmedewerker, bezwangert zijn grote liefde Emma (“Lämmchen”, Engeltje) Mörschel. Lämmchen is een meisje uit een arbeidersgezin. Zowel haar vader als broer Karl haten de bourgeoisie, waartoe zij Johannes rekenen. De laatste krijgt een baan bij een kledingmagazijn en trekt met Lämmchen  bij zijn moeder in Berlijn in, een dame van dubieuze allure. Helaas duurt dat dienstverband niet lang. Toch probeert het jonge stel er met “Der Murkel” (het wurm) er het beste van te maken. De armoede neemt echter toe en Pinneberg beseft dat hij inmiddels behoort tot de miljoenen kansloze werkelozen. Lämmchen houdt het gezin tegen wil en dank op het rechte pad, de liefde tussen Emma en Johannes weerstaat ten slotte alles.
Het is opzienbarend hoe Fallada in deze roman al schrijft over de pesterijen ten aanzien van joden. Ook de opkomst van de nazi’s krijgt een plaats in het verhaal, waarbij duidelijk wordt gemaakt dat het wenselijk is je òf bij hen òf bij de communisten (familie Mörschel) aan te sluiten. De twijfelaar Pinneberg kan geen keuze maken.
Kleiner Mann – was nun? is een prachtige roman die de hopeloosheid van die jaren voortreffelijk in beeld brengt. Lees ook de uitstekende biografie Hans Fallada (door Anne Folkertsma), waarvan een bespreking in het archief is geplaatst.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, maart 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

de laatste handWieslaw Mysliwski – De laatste hand € 24,99

Via Over het doppen van bonen maakte ik enkele jaren geleden kennis met het werk van de Poolse schrijver Wieslaw Mysliwski (1932). Ik was meteen verkocht. Ook zijn laatste in het Nederlands verschenen roman is weer een pareltje waarin hij via beschouwend, filosofisch proza een wereld voor de lezer ontsluit.
Een man van middelbare leeftijd probeert aan de hand van zijn adresboekje zijn leven te reconstrueren. Ooit was hij een veelbelovend student aan de kunstacademie, maar na ongefundeerd pittige kritiek van zijn docent geeft hij de brui aan zijn opleiding. Hij gaat in de leer bij de plaatselijke kleermaker, waar slechts het tornen van afgedragen kleding aan hem wordt toevertrouwd. In deze periode schaft hij een adresboek aan. Na zijn ‘carrière’ in de kleding volgt een weg van twaalf ambachten en dertien ongelukken, al komt hij uiteindelijk in rustiger vaarwater terecht en verdient hij bakken met geld als handelaar.
Bij sommige namen uit het adresboek vormt hij zich een helder beeld, terwijl andere geen belletje doen rinkelen. Prachtige observaties en levenswijsheden resulteren hieruit. Er is één constante in zijn leven: zijn grote liefde voor Maria, die hij al op jonge leeftijd heeft leren kennen. Al haar brieven bewaart hij, altijd draagt hij die bij zich. Haar naam komt niet voor in zijn adresboek, haar adres kent hij van buiten. Waarom heeft hij dan nooit ook maar een enkele brief van haar beantwoord?
Mysliwski lezen betekent volledige overgave. Het is als een literaire yoga-oefening. Prachtig!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, maart 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-

gij nuGriet op de Beeck – Gij nu €19,95

Met Gij nu bewijst Griet op de Beeck dat zij niet alleen uitstekende romans kan schrijven, maar ook een ster is in het schrijven van korte verhalen. Vijftien verhalen van zo’n twintig pagina’s elk. Geen verzameling bij elkaar geraapt werk, maar een boek met een thema: eenzaamheid in de breedste zin des woords. De beschreven situaties zijn op het oog heel gewoon, omstandigheden zoals we die in onze omgeving dagelijks tegenkomen. Wellicht is dat de grote kracht van deze bundel: welk leed schuilt er achter de rare tic die onze buurman, oom, partner of werknemer af en toe vertoont? In die zin is Gij nu uitzonderlijk. Zonder mededogen, afstandelijk observerend, beschrijft Op de Beeck klein leed met grote gevolgen. Bijna een roman, met als hoofdpersoon de verrotting, de uitsluiting, de geniepige sluipmoordenaar die mensen geestelijk om zeep helpt. Eén verhaal wil ik eruit lichten, dat van een moeder die haar dochter min of meer verstoot: dochterlief krijgt op haar zesde een fiets cadeau en besluit met haar iets oudere broertje een wedstrijdje te houden (blokkie-om zeg maar). Broer klapt tegen een auto en overlijdt. Moeder geeft dochter de schuld en houdt dat tot het bittere einde (…) vol.
Gij nu is een bewijs van het feit dat Op de Beeck zich ook in dit genre een meester toont. Daarbij zij aangetekend dat het eenvoudiger is een goed lang verhaal (roman) te schrijven dan een sterk kortverhaal. Mocht u in depressieve staat verkeren, dan zou ik de bundel nog even aan de kant leggen.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, februari 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-

saramangoJosé Saramago – Bovenlicht € 19.99

In 1989 duikt onverwacht het eerste manuscript op, dat Saramago ooit als dertigjarige bij een uitgever heeft ingediend onder het pseudoniem Honorato. Toen, in 1953, heeft hij zelfs geen afwijzing gekregen, dat werk werd doodgezwegen. Zielsgelukkig was hij, toen hij de getypte vellen met zijn eerste roman, Claraboia (Bovenlicht), in 1989 weer onder ogen kreeg. Ondanks de status die hij inmiddels had verworven – Nobelprijswinnaar! – was hij bang dat het manuscript wederom zou worden afgewezen, waarop hij zijn vrouw gebood het niet eerder uit te geven dan na zijn dood. Die vernedering wilde hij nooit meer beleven.
In Bovenlicht toont Saramago het doen en laten van een aantal gezinnen in een appartementencomplex in Lissabon. Arme lieden die ploeteren voor hun bestaan. Schoenmaker, prostituee, vertegenwoordiger, zetter, huisvrouw; bovenal huisvrouwen met al hun sores (lees: die mannen). Iedereen houdt iedereen in de gaten. De sociale controle in het gehorige complex heeft voordelen, maar zeker ook nadelen. Men helpt elkaar, maar verkettert elkander evengoed wanneer dat zo uitkomt. De dagelijkse zorgen schetst Saramago, de wijze waarop eenieder probeert te overleven.
Pilar del Rio, Saramago’s weduwe, noemt Bovenlicht ‘de poort naar al zijn werk’. Dat vind ik overdreven, maar een bijzonder boek is dit zeker. Lees het maar, en lees dan direct Als een brandend huis van António Lobos Antunes (zie Archief voor een korte bespreking). Ook dat boek belicht de beslommeringen van mensen die aanmodderen, een appartement in Lissabon, ook zij proberen er het beste van te maken. Juist het vergelijk tussen die twee romans maakt ze allebei nog veel interessanter.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, februari 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

vaarwelFemmy Fijten – Vaarwel Soerabaja € 20.00

De omslagfoto van dit boek doet wellicht zoetsappig aan, maar is zeer getroffen. Een orchidee tussen Delftsblauwe scherven.
In 1926 wordt Freddy Ribauwt op Java geboren, zoon van de Nederlander Henri Ribauwt en de Javaanse schoonheid Jasmine. Later volgt nog een jonger broertje, Emo. Door omstandigheden is het gezin rond 1940 genoodzaakt van een suikerplantage naar Soerabaja te verhuizen. Als in 1942 Japan Nederlands-Indië bezet wordt Henri als krijgsgevangene afgevoerd.
Veel Indonesiërs zijn, ondanks de ontberingen, best tevreden over de nieuwe situatie. Eindelijk zijn ze bevrijd van hun bezetter, Nederland. Blanken worden als krijgsgevangenen afgevoerd en langzaam maar zeker neemt de druk op Indo’s toe. Zo ook op Freddy, die na een valse beschuldiging wordt gearresteerd en mishandeld. Dat is in 1943. Jarenlang is dit een repeterend patroon: opgepakt, voor korte of langere tijd in het cachot, mishandelingen ondergaan. Vervolgens wordt hij weer opgelapt. Als Japan uiteindelijk capituleert, heeft Freddy het, in tegenstelling tot Emo, overleefd. Hij gaat in dienst bij het KNIL, al blijkt dat achteraf niet de beste keuze. Nog één opdracht heeft hij te vervullen: de moordenaar van Emo opsporen en naar Jasmine brengen. Haar wraak zal zoet zijn.
Fijten toont een stukje geschiedenis waar zelden over geschreven is. Ze formuleert dusdanig dat je de flora ruikt, de kruiden op de markt, het eten. Door een zorgvuldig gedoseerd gebruik van Maleise woorden, bevindt de lezer zich in ‘ons’ Indië, wat een prestatie op zich is.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, februari 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

spitLize Spit – Het smelt €22,95

Met Het smelt heeft Spit (1988) een vuistdik debuut geschreven. De roman speelt zich ruwweg in twee perioden af: in 2002 en op 30 december 2015.
Het boek vangt aan op 30 december 2015 om 9:00 uur als Eva de Wolf zich gereedmaakt naar haar geboortedorp Bovenmeer te vertrekken. Een nieuwe melkstal zal worden ingehuldigd en een gestorven broer zal door de veehouder, Pim, worden herdacht. Nadat de eenzame Eva haar onderbuur in hun Brusselse appartementencomplex nog een snelle blowjob heeft gegeven, helpt hij haar een enorm blok ijs in de auto te laden. Waartoe dat ijs meegevoerd moet worden naar Bovenmeer blijft de lezer lang onduidelijk. Maar reken maar dat zij exact weet wat haar die dag te doen staat.
In 2002 vormt Eva samen met haar klasgenoten/vrienden Laurens en Pim ‘de drie musketiers’. Ze zijn brengen al hun vrije tijd samen door. Eva groeit op in een onstabiel gezin: oudere broer Jolan, aan compulsieve stoornissen leidende jongere zusje Tesje en alcoholistische ouders. Het verdriet van de doodgeboren Tes (Jolans tweelingzusje) tekent het gezin. Laurens en Pim zijn naast vrienden tevens haar vangnet. Als hun seksualiteit ontluikt, neemt Eva in eerste instantie deel aan hun gewaagde spelletjes, tot blijkt dat het vangnet een onthutsende keerzijde in zich bergt.
Het smelt is opgedeeld in perioden. Dit maakt dat het verhaal in stukjes en beetjes voor de lezer wordt onthuld, wat uitstekend werkt. Dat het ijs uiteindelijk smelt is onvermijdelijk, en onverbiddelijk. Een uitstekend debuut dat een grote schare lezers verdient!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, februari 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

falladaAnne Folkertsma – Hans Fallada € 29,95

Rudolf Wilhelm Friedrich Ditzen wordt op 21 juli 1893 geboren in Greifswald aan de Oostzee. Hij is de oudste zoon in een voornaam gezin (vader is rechter), heeft twee oudere zusjes en een jongere broer. In zijn tienerjaren ontpopt zich zijn wispelturig karakter, een zekere instabiliteit ook evenals een neiging tot manie. Tijdens een (geacteerd) duel doodt hij op zeventienjarige leeftijd zijn vriend, waarna het bergafwaarts met hem gaat. Twaalf ambachten en dertien ongelukken karakteriseren de tien jaar daarna, een tijd waarin hij verslaafd is aan alcohol en morfine. Maar ook de tijd waarin hij zijn schrijverschap ontdekt en daar manisch aan toegeeft. Op voorwaarde dat hij onder pseudoniem schrijft, Hans Fallada, stuurt zijn vader hem een maandelijkse toelage. Hij trouwt Anna Issel (‘Suse’), een arbeidersmeisje uit Hamburg. Ondanks alle ellende die zij gedurende hun leven met hem meemaakt, blijft ze Ditzens steun en toeverlaat tot aan zijn dood.
Fallada weet niet van ophouden als hij eenmaal aan een boek werkt. Hij sloopt zichzelf en is na afronding van een manuscript (500 pagina’s in enkele weken is geen uitzondering!) volledig doorgedraaid. In de meeste gevallen is opname in een kliniek dan noodzakelijk. Zijn eerste ‘echte’ boek, Bauern, Bonzen und Bomben (1931), is succesvol, Kleiner Mann – was nun? (1932) wordt zelfs een wereldwijde hit. In een klap lijken de (geld)zorgen voorbij, maar Ditzen geeft vele malen meer uit dan de bakken met geld die hij verdient. Zijn leven lang zal dat niet veranderen. Als hij op zeker moment Suse verlaat en zijn hart verpandt aan de veel jongere Ulla Losch is het einde dankzij alcohol en de hernieuwde kennismaking met morfine onvermijdelijk. Hij sterft op 5 februari 1947, cynisch genoeg door een foutje van Ulla bij toediening van slaappillen.
Er is veel te doen geweest over de opportunist Rudolf Ditzen. Was hij nu pro- of anti-nazi? In welk licht moe(s)t zijn werk worden gezien? Grote literatuur of (soms ook wel) onderhoudende lectuur? Meer dan twintig jaar geleden maakte ik kennis met zijn werk, wat ik liefst in het Duits lees. Een tiental van zijn boeken is vertaald in het Nederlands en wordt weer uitgegeven. Buiten het feit dat Folkertsma een uitmuntende biografie heeft geschreven waaruit het zware bestaan van (een) schrijversleven wordt beschreven, is Hans Fallada een ideale kennismaking met zijn werk. Ga dat vooral lezen!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, januari 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

Hanna Bervoets - Ivanov WT .inddHanna Bervoets – Ivanov  € 19,90

1994; de jonge Felix van der Elsken gaat journalistiek studeren in New York. Onbewust is hij echter op zoek naar zichzelf. Wie, wat, ben ik. Hij is onlangs uit de kast gekomen en begin negentiger jaren begint aids om zich heen te slaan. Vooral in New York vallen honderden slachtoffers. Daarop besluit Felix een scriptie te schrijven over de relatie tussen siv (de apenziekte) en hiv, een onderwerp waarmee de (inmiddels geschorste) onderzoekster Helena Frank zich op dat moment bezighoudt. Zij baseert haar onderzoek op basis van het gedachtengoed van de Rus Ilya Ivanov, die begin twintigste eeuw apen met mensen – Afrikanen, want die zouden dichter bij de apen staan – wilde kruisen. Een waargebeurd fenomeen dat kunstig in de roman wordt verwerkt.
Via medestudente Lois krijgt Felix toegang tot Helena. Lois blijkt een assistente van de onderzoekster te zijn. De twee hebben een mysterieuze relatie tot elkaar en voor Felix beseft wat er gebeurt, wordt hij in het web van het onderzoek van Helena gezogen, met verbluffende gevolgen. Als hij terugkeert naar Nederland, probeert hij zijn tijd in de VS als niet-relevant dood te zwijgen.
Twintig jaar later blikt Felix terug op deze periode. In 2014 zwakt hij bepaalde perioden/aspecten af, of dikt hij die juist aan. Als Helena overlijdt, keert hij terug naar de VS om de crematie bij te wonen. Daar hoort hij van Lois wat er uiteindelijk werkelijk is gebeurd.
Ivanov gaat over de zoektocht naar jezelf, over volwassen worden, over grenzen (hoe betrekkelijk die zijn, hoe persoonlijk, en tot hoe ver die kunnen gaan). Daarnaast gaat het over moederliefde in al haar onvolkomenheden.
Wederom verrast Bervoets ons met een roman van grote klasse.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, januari 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

yanagiharaHanya Yanagihara – A little life – € 18,99

Verschijnt in het Nederlands als ‘Klein leven’. (April 2016, €24,99)

Maar misschien moet u toch maar het Amerikaanse origineel lezen, opdat u wellicht iets van de gruwelijkheden mist. Dat is dit verhaal namelijk: gruwelijk, onverbiddelijk, van een onverkwikkelijke schoonheid. En toch ook bijzonder vol liefde.
JB, Willem, Malcolm en Jude leren elkaar kennen tijdens colleges in Massachusetts. Jochies van een jaar of zestien, allemaal met een verschillend verleden.
Samen slepen zij elkaar door hun studie: JB beeldend kunstenaar, Willem acteur, Malcolm architect en Jude magistraat. Carrière, allen vinden hun weg.
Passie!
Maar Jude blijkt een verleden te hebben wat te duister is om het licht te kunnen verdragen, om wie dan ook inzicht te geven in dat gitzwarte verleden. Langzaam maar zeker wordt duidelijk hoe zijn handicap tot stand is gekomen. En dan is daar Willem, die hem in zekere zin redt.

Niet eerder heb ik een boek gelezen dat mij zo heeft geraakt. Mijn vader is vanaf zijn zesde een invalide man. Welke trucs zijn er met hem uitgehaald?
Hoe heeft hij zichzelf weggecijferd opdat zijn omgeving hem maar zou accepteren?
Bij dit boek heb ik gehuild. Het is een van de mooiste en aangrijpendste verhalen die ik ooit heb gelezen.
Ik heb er wakker van gelegen, maar had deze ervaring nooit willen missen.
Wat een schitterend boek!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, januari 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

dijkH.M. van den Brink – Dijk  € 18.99

De auteur kennen we van Over het water, die prachtige roman over twee roeiende vrienden aan de vooravond van WO-II. Weer heeft Van den Brink met Dijk een ingetogen roman geschreven waarbij hij zijn talent ten volle benut: de sfeer die hij van de zestiger jaren van de vorige eeuw beschrijft, is weergaloos, onovertroffen. Terwijl je het boek leest, bevind je je in een zwart/wit film, waar af en toe een streepje kleur in probeert door te dringen.
Dijk is het verhaal van twee jonge mannen die in 1961 bij de Dienst voor het IJkwezen door Noord-Holland trekken. Zij controleren weegschalen en behoeden de burgers voor afzetterij. Zeer gekweten van hun taak zijn de twee. De geschiedenis van het metrieke stelsel, wat in 1799 in Parijs werd uitgedacht maar voor het eerst in Nederland werd ingevoerd (1820), speelt een belangrijke rol in hun leven. Niets mag een loopje nemen met dat metrieke stelsel, daar zien de twee op toe. Daarbij komen ze situaties tegen die het verschil tussen goed en kwaad, tussen malversatie en overleven, op scherp stellen. Langzaam maar zeker wordt het instituut echter door de tijd ingehaald. Zolang sjoemelen de economie stimuleert, wordt het steeds vaker al dan niet oogluikend toegestaan. Vooral door de politiek. Privatiseren is het credo, de waanzinnige ideologie waaronder de maatschappij ook nu te lijden heeft.
In Dijk wordt de hoofdpersoon gevraagd een afscheidsrede te schrijven voor de onkreukbare Karl Dijk. Ten slotte hebben zij veertig jaar nauw samengewerkt. Via de personeelsarchieven leert hij zijn college pas echt kennen.
De roman biedt een terugblik van de zestiger jaren tot het einde van de vorige eeuw. Dat eerste decennium was er nog een van blaasvoetbal, sjoelen, klaverjassen en andere typische gebruiken uit die periode. Tijdens personeelsfeestjes waren wijnglazen slechts bestemd om Caballero- en Camelsigaretten in aan te bieden; de drank was vanzelfsprekend alcoholvrij. Al moderniserend, losbrekend van macht en gezag, ontwikkelt zich een vrijheidsdrang waaraan tenslotte ook het IJkwezen moet geloven.
Een dijk van een roman, hoe flauw de beeldspraak ook…

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, januari 2016

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

maartje wortelMaartje Wortel – Er moet iets gebeuren € 19,95

Een nieuwe verhalenbundel van Maartje Wortel is reden direct naar de boekhandel te rennen en een exemplaar te kopen. Als geen ander weet zij met haar ingetogen stijl kleine persoonlijke drama’s te beschrijven die voor de hoofdpersoon allesbepalend zijn. Een jonge vrouw die haar hart verliest bij de therapeut. Een hond die doodgaat, maar als je jouw trouwe vriend de laatste eer wilt bewijzen, komt de hermandad roet in het eten gooien. Het meest aangrijpende verhaal vond ik ‘Het is gebeurd’, waarin een vader zich richt tot zijn overleden zoon (zelfmoord?) en die eindelijk de dingen zegt die hij bij leven nooit heeft kunnen uitspreken.
Maartje Wortel schrijft met compassie over de sores van gewone mensen, over onuitsprekelijke gevolgen van verkeerde keuzes. Dat doet zij op een wijze waarbij het nooit meelijwekkend wordt. Dit onderscheidt haar verhalen – vaak met een open einde – van die van veel andere verhalenschrijvers.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, januari 2016

.-.-.-.-.-.-..-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-

judasAmos Oz – Judas € 24,90

Judas speelt zich af in de winter van 1959/60 in Jeruzalem. De vijfentwintigjarige Smoeël Asj stopt met zijn studie (hij werkte aan zijn masterscriptie Jezus in de ogen van de joden) en wordt in diezelfde periode verlaten door zijn vriendin Jardena. Tot overmaat van ramp trouwt dat meisje binnen enkele weken met een succesvol ex-vriendje van haar. Bij gebrek aan geld en perspectief gaat de verbitterde jongeman op zoek naar werk. Via een briefje op het prikbord in de supermarkt vindt hij vrijwel direct zijn ideale baan: in discussie gaan met een invalide, bejaarde man, hem voorlezen en thee en eten serveren, zeven dagen per week van vijf uur ’s middags tot elf uur ’s avonds. De beloning bestaat naast een bescheiden vergoeding uit kost en inwoning. Smoeël brengt een bezoek aan het opgegeven adres, een oude woning aan het einde van een onooglijk straatje, en treedt diezelfde dag nog in dienst.
Naast de bejaarde Gersjom Wald bewoont Atalja Abarbanel de woning aan het Rav Albazlaantje 17. Vanaf het moment dat Smoeël haar ziet is hij in de ban van deze ongrijpbare, vijfenveertigjarige vrouw. Zij blijkt de enige dochter van (de fictieve) Sjealtiël Abarbanel, tegenhanger van Ben Goerion bij de oprichting van de joodse staat. In tegenstelling tot Ben Goerion pleitte Abarbanel in die dagen voor een verdeling van het land onder Arabieren en Joden. Ten gevolge daarvan werd hij uit de Zionistische Beweging gestoten en sleet de laatste twee jaren van zijn leven als ‘verrader’ van het joods gedachtegoed.
Judas is vooral een filosofische roman, welke voor een belangrijk deel wordt gevormd door de gesprekken tussen Smoeël en Gersjom. Wat was Abarbanel voor een man en wat waren de argumenten voor diens standpunten, vraagt Smoeël zich af. Aan de andere kant wil Gersjom weten wat Smoeël toch ziet in die vreemde snoeshaan Jezus van Nazareth en, hoe kun jet het verzinnen!, Judas van Iskariot. Die maffe Smoeël beweert zelfs dat het christendom haar bestaan te danken heeft aan die verrader, volgens de jongeman de eerste volledig overtuigde en toegedane volgeling van Jezus. Gekker moet het niet worden, of …
Een roman over zogenoemd verraad, over het grijze gebied tussen goed en kwaad. Wat ís verraad? En wie bepaalt dat? Maar ook over de liefde gaat dit verhaal, over de troost en de kwelling van het dwepen.
Zelfs voor atheïsten is Judas een roman die je gelezen móet hebben, wil je nog enigszins serieus genomen worden als je over Literatuur met kapitale L praat.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, december 2015

.-.-.-.-.-.-..-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-

rotskruiperNell Zink – De rotskruiper

Twee jonge mensen vallen elkaar min of meer per toeval in de armen bij het Amerikaanse farmaceutische bedrijf waar zij werken. Stephen werkt op de afdeling R&D, Tiffany (Tiff) op het secretariaat. Drie weken later zijn zij getrouwd. Vlak daarna wordt Stephen overgeplaatst naar Zwitserland.
Voor zij het weet is Tiff zwanger. Tijdens een autorit in de Alpen maakt Stephen een uitwijkmanoeuvre en botst tegen een rots, waarbij Tiff gewond raakt en hun ongeboren kind verliest. Dat verlies speelt op dat moment nauwelijks een rol voor Stephen, want hij heeft een zeldzame rotskruiper verwond, een onooglijk, zeldzaam vogeltje. Op dat moment ontpopt Stephen zich tot vogelaar en zijn zorg voor Rudolf, zoals de vogel al snel wordt gedoopt, kent nauwelijks grenzen. Tiff voegt zich naar de nieuwe passie van haar man. Ieder weekend trekken zij samen de bergen in, op zoek naar gevleugelde vrienden.
Op zoek, dat is wat deze twee mensen kenmerkt. Continu zijn zij op zoek, hunkeren zij naar aandacht van anderen. Daarbij verliezen ze elkaar langzaam maar zeker uit het oog, wat beiden hoegenaamd nauwelijks kan deren. Op gewiekste wijze doseert Zink de toenemende afstand tussen de twee, zodat je de keuzes van de partners welhaast als vanzelfsprekend gaat beschouwen. Zelfs een fataal ongeluk kan daar niets aan afdoen.
Met De rotskruiper heeft Zink een prachtig, geraffineerd verhaal geschreven over de toppen en – vooral – de dalen van een huwelijk.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven,december 2015.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-

125 x 200 WTJan Siebelink – De blauwe nacht

Deze in 2014 verschenen roman schurkt angstig dicht aan tegen de realiteit van vandaag de dag. De blauwe nacht speelt zich af in het Parijs uit de jaren zestig van de vorige eeuw. Een tijd die wordt gekenmerkt door de onafhankelijkheidsstrijd van Algerijnen, waarbij de stad iedere week wel wordt opgeschrikt door terroristische aanslagen. Er vallen honderden doden.
Simon Aardewijn, een literatuurwetenschapper op leeftijd, wil promoveren met als onderwerp het fin de siècle. Met de jaren is hij echter steeds meer van zijn schroom verloren en de viriliteit die vaak zo kenmerkend is voor (jonge) mannelijke studenten, heerst bij Simon op latere leeftijd in overdaad. Daardoor komt zijn dissertatie nogal eens in het gedrang. Ondanks de grote liefde voor vrouw Martha en dochter Elsa, valt hij als een blok voor de jonge Judith, een Nederlandse die in een Parijse boekhandel werkt. Tot overmaat van ramp blijft zijn libido onverzadigbaar en wordt de mooie Emmy uit Leiden aan zijn escapades toegevoegd. Zij is de jonge echtgenote van Simons promotor, Rein.
Duizelt het u inmiddels? Dat is niet nodig, want De blauwe nacht is in een heerlijk rustige stijl geschreven, waarbij terloopse Franse zinnen en uitdrukkingen u regelmatig het gevoel van een Franse vakantie geven. Samen met Simon neemt u plaats in de zetels van zijn Citroën DS19 en zweeft u door het Franse land. Dit alles ondanks de Algerijnse toestanden, de aanslag door de jakhals op Generaal De Gaulle. Ondanks de onvermijdelijkheid van het noodlot waarin overspelige relaties vaak belanden. Laat de wijn maar vloeien, laat het diner maar doorkomen.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, december 2015

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

familieziekAdriaan van Dis – Familieziek

Deze in 2002 verschenen roman schept een licht op de achtergrond van de schrijver Adriaan van Dis. Waarom is ‘de gordel van smaragd, Insulinde’ zo’n belangrijk thema in zijn oeuvre? Familieziek is het verhaal van een gezin in de buurt van Egmond aan Zee. Moeder heeft met drie dochters gevangengezeten in een Jappenkamp. Na de oorlog blijkt vader te zijn omgekomen. Op aanraden van de dochters hertrouwt moeder een zeer verzorgde Indische man, vader Java. Telg uit een voorname familie van theeplanters en paardenfokkers. Fortuinlijke mensen, waarvan alles wordt afgenomen na merdeka. Uit dit laatste huwelijk wordt een zoon geboren. Vanuit diens (zes/zevenjarige) perspectief is dit verhaal geschreven.
Familieziek is een beklemmende roman, geschreven vanuit het ‘andere’ kind, de halfbloed. Alles doet de jongen eraan om bij zijn getormenteerde vader in het gevlei te komen. Hij steelt, verzint zijn eigen omniversum om maar bij zijn vader geliefd te blijven, de vader die steeds verder van de werkelijkheid afdwaalt en uiteindelijk in een gesticht belandt.
Wat is er geworden van die jongen? Is dat de Adriaan van Dis die we nu kennen? Gelukkig weten we dat niet, maar het is aangenaam daarover te speculeren. Familieziek is een prachtig verhaal dat je niet snel loslaat.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, november 2015

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

thomeseP.F. Thomése – De onderwaterzwemmer (€19,99)

Deze beklemmende roman van Thomése is opgedeeld in drie delen. In het eerste deel, Nachtrivier, probeert de jonge Martin van Heel in 1944 samen met zijn vader ’s nachts ‘de rivier’ over te zwemmen. Van bezet naar bevrijd Nederland. Moeder blijft achter in het dijkdorpje. Martin bereikt de overkant en gaat op zoek naar vader, die hij niet zal vinden. Ongelofelijk hoe Thomése de lezer tientallen pagina’s weet te blijven boeien met de toenemende radeloosheid van het kind, dat de volgende nacht door mannen ‘van de overkant’ wordt terug geroeid naar zijn dorp. Moeder geeft Martin de schuld van het feit dat het gezin voortaan zonder kostwinnaar door het leven moet en wrijft dat de jongen te pas en te onpas in.
Deel twee, Iets rechtzetten, speelt dertig jaar later. Martin, wiens naam inmiddels is afgekort tot Tin, reist samen met vrouw Victorine (Vic) naar het Afrikaanse Charleville om van daaruit de binnenlanden in te trekken en Foster Parents adoptiezoon Salif een bezoek te brengen. Ze wil met eigen ogen aanschouwen hoe het Afrikaanse dorpje waar de albinoneger woont dankzij hun steun een zetje in de goede richting heeft gekregen. Puberdochter Nikki is in Nederland achtergebleven. U voelt het al: waar al die steun is gebleven, blijkt een raadsel bij aankomst in het dorp. Er breekt paniek uit en Vic is het slachtoffer.
Boven water, het derde deel, speelt zich af op Cuba in 2004. Tin heeft zijn rug gebroken en ligt in een lederen buis boven (…) zijn bed, opgehangen aan kettingen. Sal, een lokale arts, is de enige die zich om Tin bekommert. Dan blijkt dat Tin al dertig jaar geen contact meer heeft met oogappel Nikki. Zij geeft hem de schuld van het verscheiden van moeder Vic. Als alles uitzichtloos lijkt, komt er onverwacht verlossing.
De onderwaterzwemmer is een beklemmende, uiterst ingenieus gecomponeerde roman over schuld, behoefte aan aanhankelijkheid en verlies. Wat mij betreft wordt de roman genomineerd voor álle literaire prijzen.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, november 2015

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

RAHMAN_Licht_WT.inddZia Haider Rahman – In het licht van wat wij weten

Deze veelgeprezen debuutroman, die al wordt gerekend tot de grote boeken der wereldliteratuur, vergt een kleine twintig uur leesruimte. Dat kan een waar genoegen zijn. Ik had er moeite mee. Haider Rahman introduceert wiskundige en advocaat Zafar die na vele jaren ineens – in enigszins verfomfaaide staat – bij de hoofdpersoon op de stoep staat in de chique wijk Kensington in Londen. Zafar neemt er zijn intrek, waarna de vrouw des huizes, Meena, al snel de echtelijke sponde verlaat. Dan vertelt Zafar zijn verhaal, een geschiedenis die enkele decennia beslaat en je meeneemt via Wall Street, Londen, Islamabad en Dubai naar Kabul. De relatie tussen de Bengaal Zafar en diens upperclass eega Emily vormt daarbij de verbindende schakel tussen de locaties, en legt het streven van Zafar bloot.
De roman komt op mij vooral over als een aaneenschakeling van (irrelevante?) feitenkennis, maar ook als een biecht van de investeringsbankier die Haider Rahman ooit was (een bankier die al die waardeloze rommelproducten aan de man bracht en in het boek uit ten treure verklaart hoe legaal dat allemaal was). Een eindeloos uitgesponnen woordenbrij, al denken recensenten van onder andere The Guardian en The New York Times daar heel anders over.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, november 2015

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

gangsterJonas Jonasson – Gangster Anders en zijn vrienden (en een enkele vijand) (€ 19,99)

Het pad van drie individuen kruist elkaar: dat van de verongelijkte receptionist Per Persson, dat van de vrouwelijke pastor Johanna Kjellander die uit haar parochie is verstoten en dat van gangster Anders, zojuist vrij na ruim dertig jaar gevangenisstraf. Per en Johanna zijn verbitterd en stellen ‘de wereld’ daarvoor aansprakelijk. Gangster Anders heeft alle reden zich door zijn omgeving tekortgedaan te voelen, maar juist hij probeert de mooie kanten van het leven te ontdekken en omarmen. Als hij kennis maakt met de Bijbel, beseft hij dat geven belangrijker is dan ontvangen en zo begint een trip vol fantastische avonturen. Zo ontstaat de Kerk van Anders.
Terwijl voorganger Anders het beste met zijn kerkgangers voor heeft, hebben Per en Johanna het ideale verdienmodel uitgedokterd. Vanzelfsprekend blijft dit in de Zweedse onderwereld niet onopgemerkt.
Wederom neemt Jonasson de lezer mee in een verhaal vol onverwachte wendingen. Daarbij is een kritische blik op de Bijbel als een rode draad door deze hilarische roman verweven.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, november 2015

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

untitled

Chris de Stoop – Dit is mijn hof (€ 19,90)

Wat een ontroerend èn ontluisterend boek is dit. Bij de eerste lichting ben ik eind jaren zeventig milieuhygiëne gaan studeren. Vol overtuiging, mede na lezing van Het rapport van Rome uit die tijd. Dit is mijn hof geeft je een kijkje in de milieumaffia die inmiddels regeert, een groep opportunisten die ‘de’ natuur naar haar hand wil zetten en daarbij de natuurlijke natuur ernstig ondermijnt zo niet tegenwerkt. Heel andere mensen dan die waarmee ik studeerde. Natuurpunt (de Vlaamse Natuurmonumenten) schiet de zeldzaam voorkomende exoot (eend) rosse stekelstaart bijvoorbeeld af, omdat het mannetje “met zijn grote, kurketrekkervormige penis ook witkopeenden verkracht en zo raszuiverheid in gevaar brengt”. Nu moet u weten dat de witkopeend ook zo’n penis heeft en tot dezelfde familie van stekelstaarten behoort (en zelfs helemaal niet meer voorkomt in de regio, maar uitsluitend nog in Spanje). Natuurpunt stelt in feite dat blonde mannen alleen met blonde vrouwen mogen ‘paren’ (waar hebben we dat eerder gehoord). Natuurpunt acteert de facto als milieumaffia die stukjes land krijgt toegeworpen door de industrie, quid pro quo.
De milieumaffia heeft een convenant gesloten met de havenbaronnen in Antwerpen, waardoor duizend jaar cultuur-/natuurlandschap ausradiert dient te worden. Dat natuurplannen daarbij totaal mislukken en de biodiversiteit achteruit holt, is bijzaak voor de ‘natuurvrienden’.
Dit is mijn hof is een schokkend relaas van hoe politiek, economische belangen en milieumaffia de mens belazeren en soms tot zelfmoord drijft. Een verslag van ongebreidelde machtswellust en schokkende ego’s van enkelen die – ondersteund door soortgelijke sujetten – volledig hun gang kunnen gaan in de verwezenlijking van hun bizarre en vernietigende plannen. Een ontluisterend boek.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, oktober 2015

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

marias slechteJavier Marías – Zo begint het slechte (€ 24,95)

Madrid, tachtiger jaren. De geschiedenis van het Francoregime doet zich nog altijd gelden, juist omdat die zo opzichtig wordt verzwegen ten gevolge van de algemene amnestie die na de revolutie werd ingesteld.
Juan de Vere, een drieëntwintigjarige jonge man, wordt aangesteld als persoonlijk assistent van de vijftigjarige filmregisseur Eduardo Muriel. Zijn werkzaamheden betreffen in eerste instantie het vertalen van scripts uit het Engels naar het Spaans. Hij neemt zijn intrek in het huis van Muriel en diens vrouw Beatriz Noguera. Al snel komt hij er achter dat Muriel zijn echtgenote in zekere mate verafschuwt. Juan neemt zich voor de oorzaak van deze animositeit te achterhalen.
Op zeker moment geeft Eduardo zijn assistent een bijzondere doch vage opdracht. Eduardo zijn onverkwikkelijke zaken ter ore gekomen over zijn vriend dokter Van Vechten. Zonder Juan ook maar enige hint te geven wat er dan in het verleden van Van Vechten is mis gegaan, stuurt hij zijn assistent op pad. De enige informatie die Juan kent, is dat Van Vechten in de Francotijd vrouwen ‘indecent’ bejegend zou hebben.
Nadat Van Vechten een zelfmoordpoging van Beatriz verijdelt, trekt Eduardo de bijzondere opdracht in. Juan echter wil het naadje van de kous weten en zet zijn onderzoek voort. Uiteindelijk krijgt hij de waarheid boven tafel, maar wie is daarmee gediend?
Zo begint het slechte is een wijdlopig verhaal wat best in 150 pagina’s verteld had kunnen worden (het zijn er 550). Toch is die breedsprakigheid tevens de kracht van deze roman, waarbij iedere keer een tipje van de sluier wordt opgelicht om vervolgens in prachtig proza weer te verdwijnen. Terecht wordt Marías beschouwd als een van de beste hedendaagse schrijvers.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, oktober 2015

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

nachttankstelleNachttankstelle – Uwe Fiedler

Duitsers weten niet wat humor is? Me grootje! Op goed geluk heb ik Nachttankstelle, in september 2015 verschenen, gekocht. De schrijver was mij tot dan onbekend, ook al is dit zijn achtste roman. Zelden heb ik het meer getroffen met een mij onbekende auteur.
Uwe Fiedler, 38, studeert al een eeuwigheid psychologie en kunstpedagogiek. Die combinatie spreekt boekdelen. Lethargie lijkt door Uwe uitgevonden. Binnen enkele dagen wordt zijn leven – “Manchmal geschehen Dinge, und dann muss man es ihnen auch erlauben” – overhoop gegooid. Allereerst zegt zijn vriendin Ulrike hem de wacht aan, na tien jaar uit praktische overwegingen te hebben samengewoond. Dan steekt de eigenaar van het tankstation waar Uwe de nachtdiensten verzorgt, de boel in de fik, waarbij Fiedler meer toevallig dan bewust de aangrenzende woonwijk redt van een inferno. Vervolgens ontmoet hij Jessica. Zij vraagt hem op de man af of hij haar wil neuken, full stop. Maar Jessica is een beetje vreemd. Ze wil geen gedoe met kussen, elkaar aanraken of andere toestanden, nee, gewoon pijp erin en pompen. Last but not least is daar tante Gertrude, wiens dood Uwe’s leven op slag verandert. Lethargie vóór haar verscheiden, doortastendheid ná haar heengaan.
Liehr’s schrijfstijl is die van de droge humor, vergelijk het met die van Jonas Jonasson (de 100-jarige). Werkelijk kostelijk! Meer dan Jonas’ werk kun je dat van Liehr als literair beschouwen. Ook voor hen die de Duitse taal niet zo goed beheersen, is dit een zeer toegankelijke roman (en wellicht reden eens vaker Duits te lezen).

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, oktober 2015

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

opwindvogelkroniekenHaruki Murakami – The Wind-up Bird Chronicle( De opwindvogelkronieken € 17,50)

Toru Okada is sinds een aantal weken werkeloos en dat leven bevalt hem eigenlijk wel. Hij is zes jaar getrouwd met Kumiko Wataya als hun kat verdwijnt. De kat is vernoemd naar de broer van Kumiko: Noboru Wataya. Deze broer is een jonge ambitieuze politicus wiens ster snel rijst. Er zit echter een zeer duistere kant aan de man.
Kumiko is van streek vanwege de verdwijning van Noboru (de kat). Ze begint zich afstandelijk te gedragen tegenover Toru en op een dag is ze verdwenen zonder ook maar een briefje achter te laten. Toru laat het er niet bij zitten en doet er alles aan zijn vrouw te vinden. Na enige tijd stuurt ze Toru een bericht waarin ze opbiecht met een andere man te hebben geslapen en dat Toru haar moet vergeten. Daar neemt Okada echter geen genoegen mee.
Bij zijn speurtocht naar Kumiko ontmoet Toru de zestienjarige May Kasahara. Het meisje geeft Toru een bijnaam: Mr. Wind-up Bird (meneer opwindvogel), naar een beeld van een vogel in de tuin van een spooky huis in hun wijk. Er ontstaat een band tussen Okada en dit ietwat verdoolde meisje. Hij maakt kennis met meer (vreemde) mensen, zoals de zusjes Malta en Creta Kano die voorspellende gaven bezitten. Met luitenant Mimaya die hem een spionageverhaal vertelt wat zich heeft afgespeeld in 1939, met Nutmeg en haar stomme zoon Cinnamon. Langzaam maar zeker verandert Toru’s wereld in een surrealistische omgeving, soms zelfs letterlijk, als hij mediteert in de droogstaande bron in de tuin van het verlaten huis. Dan dringt Noburu Wataya (de politicus) zich aan hem op en maant hem in te stemmen met een scheiding van Kumiko. No way… Vanaf dat moment is Toru’s leven in gevaar.
The Wind-up Bird Chronicle is een intrigerend boek waarbij Murakami iedere keer stukjes informatie loslaat waar je al dan niet iets mee kunt. Veel van die ‘haakjes’ zijn multi-interpretabel. Daardoor is het moeilijk dit boek van ruim 600 pagina’s aan de kant te leggen. Een regelrechte aanrader!
Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, oktober 2015

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

brijsStefan Brijs – Maan en zon € 19,95

Maan en zon speelt zich af van 18 juli 2001 tot en met de vroege morgen van 19 juli 2001, afsluitend met een korte apotheose op 26 juli dat jaar. Broeder Daniëlle is de enige zwarte broeder van het klooster op Kòrsou, Curaçao. Hij is onderwijzer in Barber, de sloppenwijk van Willemstad. Via de school heeft hij een bijzondere band opgebouwd met de familie Tromp. Zittend in verpleeghuis Huize Welgelegen, aan het bed van de oude Roy, komen herinneringen boven. Ook Roy’s zoon Max is aanwezig.

Het is 1961. In zijn eerste jaar als onderwijzer, hij is dan 25, verwelkomt Daniëlle een nieuwe leerling, Max Tromp. De jongen wordt afgezet door een chauffeur in een spiksplinternieuwe Dodge Matador. Taxichauffeur Roy Tromp is de verwekker van Max.
Samen met moeder Myrna groeit Max op in een golfplaten huisje. Die armoede lijkt een belemmering voor verdere studie, maar hij krijgt vanwege ijver en goede cijfers een beurs. Maar dan trekt Roy bij hen in. Wegens reumatische aandoeningen verwacht hij dat Myrna hem vanaf dat moment verzorgt. Max’ lot is daarmee bezegeld: vanaf zijn achttiende brengt hij zijn dagen door achter het stuur van de Dodge. Er breken echter rampzalige tijden aan waardoor de taximarkt volledig instort.
Als hij de dertig al gepasseerd is, trouwt Max met zijn veel jongere nichtje Lucia. Ze gaan wonen in Max’ oude golfplaten huisje. Hun geluk kan niet op als uiteindelijk Sonny wordt geboren.
Tussen Sonny en zijn opa Roy ontstaat een warme band. De oude man heeft visioenen van de derde generatie Tromp in de Dodge, die alle glamour heeft verloren.
In zijn tienerjaren komt Sonny met foute vrienden in aanraking. Dan neemt Max een besluit waarmee hij zijn zoon weer op het rechte pad probeert te krijgen.
Maan en zon is een schitterend boek over de band tussen zonen en moeders, over de afwezige vaders, over een vlucht uit armoede. Het decor is Curaçao, een eiland in verval.
Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, oktober 2015

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

baramNir Baram – Wereldschaduw € 24.90

Dit is een boek voor de ervaren lezer. Drie verhaallijnen:
– die van de jongvolwassen jood Gavriël in Israël die kennismaakt met grootinvesteerders uit de VS;
– die van een groepje bevlogen, getormenteerde, jongeren in Londen;
– die van MSV, een Amerikaans consultancybedrijf dat wereldwijd haar expertise inzet voor presidents- en andere kandidaten.
De Israëliër Gavriël Mantsoer (verhaallijn 1) komt uit een gezin waar hoogstaande idealen gelden.  Terloops ontmoet hij de Amerikaan Michael Bruckman uit de VS, een man wiens familie het verschijnsel hedgefund zo ongeveer heeft uitgevonden. Als Gavi de Amerikaanse jood Michael Bruckman ontmoet, vindt hij zijn roeping: zomerkampen organiseren voor de Israëlische jeugd. Via de stichting Joods Fonds voor Democratie probeert hij de wereld te verbeteren.
In verhaallijn 2 zijn Julian, Clementine, Christopher, David en enkele andere leeftijdgenoten (begin twintig) gedesillusioneerd in het leven. Verlaten door ouders, uitgestoten door hun omgeving, kansloos. Op zeker moment roepen zij via facebook een staking uit, een gebaar tegen allen die wel een baan hebben. Zij willen hun stem laten horen. Op 11/11 zal de hele wereld staken, althans: een miljard mensen is het doel.
MSV (VS, verhaallijn 3)… Tja, dit is misschien wel de meest wrange verhaallijn van het boek. Het is ook een hele opgave om bij te houden wie wie is. MSV is een consultancybedrijf, een bedrijf dat wereldwijd individuen aan de macht brengt. MSV beweert vanuit liberale en democratische standpunten te handelen, maar niets blijkt minder waar.
Het heeft lang geduurd voordat dit boek me in de klauwen kreeg, maar het is gebeurd, en hoe. Wonderbaarlijk hoe Baram de drie verhaallijnen heeft weten te verbinden. Verrassend het plot.
Allemachtig, wat een uitstekend boek! De redacteur van De Bezige Bij verdient overigens een schop onder zijn kont, want er staan zeer veel storende fouten in deze roman. In die zin is deze uitgave een belediging van de auteur.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, oktober 2015

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.
commuPhilip Roth – I married a communist €12,95

Nathan Zuckerman, sinds 1974 protagonist en alter ego in veel van Roth’s romans, ontmoet zijn voormalig leraar Engels, Murray Ringold. Die man is inmiddels in de tachtig. Zij halen herinneringen op en Murray vertelt over zijn zeven jaar jongere broer Ira Ringold. In zijn vroege tienerjaren heeft Nathan Ira enkele keren ontmoet. Hij bewonderde diens vastberadenheid om een betere wereld te creëren, waar gelijkheid uitgangspunt moest zijn. Gelijkheid, ongeacht je afkomst of huidskleur; loon naar werken, vergaande nivellering van inkomens. In die jaren ontstond er een band tussen Nathan en Ira.
Als Ira zeven jaar oud is, overlijdt zijn moeder. De thuissituatie verslechtert daarna allengs en de jongen ontvlucht het ouderlijk huis. Via vuil werk scharrelt hij zijn kostje bij elkaar, onder andere in de zinkmijnen van New Jersey. Als Ira op zeker moment dienst neemt in het leger, ontmoet hij Johnny O’Day. Deze iets oudere jonge man, van Ierse afkomst, besteedt aandacht aan de verdoolde Ringold. Hij onderwijst hem inzake de zegen van het communisme. De ongeletterde Ira ziet op tegen O’Day en voelt zich voor het eerst in zijn leven serieus genomen.
Na zijn militaire dienst in het Midden-Oosten wordt Ira tegen wil en dank een gelouterd verslaggever bij een radiostation in New York. Daar ontmoet hij de oudere Eve Frame, een beroemd actrice uit de tijd van de stille film. Zij krijgen een relatie en trouwen. Iron Rinn (zoals hij inmiddels wordt genoemd) trekt bij de labiele Eve in en neemt daarbij haar inwonende drieëntwintigjarige dochter Sylphid op de koop toe. Ineens bevindt hij zich in de wereld van glamour en – wat funest blijkt – van chanteren, marchanderen en manipuleren. Na een fikse woordenwisseling trekt binnenvetter Ira zich terug, back to his roots: de zinkmijnen in New Jersey. Als reactie daarop publiceert de wanhopige Eve een boek over haar leven met ‘die woeste kerel’: I married a communist. Terwijl het McCarthy tijdperk haar volle glorie beleeft, betekent dit de ondergang van Iron Rinn. Uit de verhalen van Murray ontvouwt zich voor Nathan langzaam maar zeker de persoon die Ira in werkelijkheid was.
Juist in deze tijd, waarin de spanningen tussen oost en west weer toenemen, is dit boek een aanrader.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, september 2015
.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

zuiverheidJonathan Franzen – Purity/Zuiverheid € 19,95 (Nederlandse vertaling)

Een nieuwe ‘Franzen’ betekent gegarandeerd urenlang leesplezier. Zo ook in geval van het onlangs verschenen Purity (in het Nederlands uitgegeven als Zuiverheid). Purity heeft een dubbele betekenis in deze roman. Allereerst speelt de drieëntwintigjarige Purity Tyler de hoofdrol, of beter: een van de hoofdrollen, want het boek kent meerdere verhaallijnen. Purity (ze heeft de roepnaam Pip aangenomen) is in armoede opgegroeid bij haar moeder. Die laatste wil niets kwijt over wie de vader is. De zoektocht naar haar identiteit speelt dan ook altijd een rol in Pips leven. Als de Duitse Annagret op zeker moment een kamer huurt in het “studentenhuis” waar Pip woont en haar aanbiedt naar Bolivia te gaan om daar hand- en spandiensten te verrichten voor The Sunlight Project (TSP) van Andreas Wolf, grijpt Pip die kans aan. Moederlief is er mordicus op tegen, maar u weet hoe dat soort zaken gaan…
Andreas Wolf is een soort Julian Assange of Edward Snowden. TSP onthult geheimen. Andreas, een man die bij de val van de muur in een eerdere verhaallijn tot leven komt, heeft er alle reden toe juist Pip in te huren. En via Andreas probeert Pip haar vader te vinden. Een win/winsituatie. Wolf regeert zijn imperium met ijzeren vuist. Hij, de ultieme manager, is de baas en niemand durft hem tegen te spreken. Sterker: de meeste van zijn knappe vrouwelijke medewerkers aanbidden hem. Andreas raakt geen van hen met een vinger aan. Met Pip begint hij echter een verhouding, een relatie die Pip dermate benauwt dat ze besluit naar de VS terug te keren. Ze gaat de onderzoeksjournalistiek bij Denver Independent van Tom Aberant (nog een reden om dit boek in het Engels te lezen: aberant  betekent abnormaal, a-typisch). Andreas heeft daar zo zijn belangen bij, belangen waar Pip slechts naar kan gissen. Toch installeert ze op zijn verzoek spyware op de computers van de onlinekrant.
Tom Aberant heeft Andreas bij de val van de muur in Berlijn leren kennen. Samen delen ze een gruwelijk geheim. En wat heeft Tom met Pip te maken? Langzaam maar zeker vallen de puzzelstukjes op zijn plaats.
Met Purity bewijst Franzen eens te meer dat hij een van de beste Amerikaanse schrijvers is van deze tijd.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, september 2015
.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

diesHans Fallada – Dies Herz, das dir gehört   € 14,95

Allereerst roep ik u, lezer, op uitgeverij Cossee met klem te verzoeken dit boek in het Nederlands te vertalen. Dit romantische verhaal verdient namelijk een publiek dat groter is dan hen die Duits lezen. Dies Herz, das dir gehört (Zuflucht) is een bijzonder boek. Fallada schreef deze roman in 1939, in opdracht van de Tonfilm-Studios Carl Froelich & Co. In twee (!) maanden schrijft hij de bijna 300 pagina’s, tegen een honorarium van 25.000 Deutschmark. Het zal echter tot 1994 duren voor het boek wordt uitgegeven. Fallada’s werk hemelde de bruinhemden te weinig op volgens zijn opdrachtgever, terwijl hem toch was gevraagd een roman te schrijven waarin de Duitse Übermensch ten volle voor het voetlicht komen.
Dies Herz is het verhaal van rijkeluiszoontje Johannes Wiebe, een dromer, die enkele jaren voor het aanbreken van WO II besluit naar de VS te gaan. Debet daaraan is onder andere de slechte relatie met zijn succesvolle oudere broer Thomas. De laatste runt het bedrijf van hun overleden vader dat floreert dankzij de toenemende spanningen in Europa. Ondanks de cheques die Hannes op zak heeft, besluit hij zijn eigen broek op te houden in de VS. Van het ene armeluisbaantje naar de andere deprimerende taak zwerft hij, verblijvend in armoedige motels. Contact met Amerikanen blijkt een illusie. Op zeker moment keert hij dan ook ziek en hevig teleurgesteld terug naar Duitsland. Als hij ’s nachts uitgeput arriveert bij het ouderlijk huis in Berlijn, hoort hij hoe zijn oudere broer ‘in zekere staat’ thuis komt en Hannes beschimpt tegen de dienstbode. Daarop besluit Hannes op eigen kracht in Duitsland – een land in crisis – te overleven.
Hannes ontmoet een marktvrouwtje, Hanne Lark, en wordt verliefd op haar. Hun achtergrond is totaal verschillend en hun omgeving keert zich tegen hen. Maar Hannes’ hart behoort haar, zijn Hanne.
Dies Herz, das dir gehört is een prachtige roman die de standsverschillen van die (maar ook onze?) jaren ter discussie stelt. Zelfs als u de Duitse taal niet opperbest beheerst, is dit boek zeer toegankelijk en meer dan de moeite waard.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, augustus 2015
.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

boyleT.C. Boyle – Wie storm zaait  € 19,99

Pensionado Sten Stenson wordt tijdens een vakantietrip met een groep leeftijdgenoten slachtoffer van een gewapende overval in in Costa Rica. De oud Vietnamveteraan Stenson overmeestert een van de drie overvallers en vermoordt de jonge man daarbij. Terug in de USA wordt hij als een held onthaald. Stenson, oud schooldirecteur en gerespecteerd lid van het kleine Mendocino waar hij met zijn vrouw Carolee woont, vecht samen met een aantal plaatsgenoten voor behoud van de natuur in de omgeving. Dat deze modelburger ondertussen wordt gekweld door de getormenteerde relatie met zijn schizofrene zoon Adam ontgaat zijn dorpsgenoten.
Adam, een fanatieke wapenverzamelaar, is de autoriteiten beu. Normen en waarden zijn deze existentialist volkomen vreemd. O wee als iemand hem ook maa
r een stro breed in de weg legt. Onafhankelijk wil hij zijn, tot in het extreme. Daartoe trekt hij zich terug in de wildernis. Als hij een lift van de twaalf jaar oudere Sara krijgt, ontmoet hij een gelijkgestemde. Ook zij spuugt op de bureaucratie en alles wat maar enigszins met de overheid te maken heeft. Adam en Sara hebben een stormachtige verhouding, totdat Adam gedwongen is zich terug te trekken in de bossen. Langzaam maar zeker ontwikkelt zich daar een drama.
De inspiratie voor zijn romans doet Boyle vaak op uit de krant. Zo ook in dit geval, wat is gebaseerd op drie afzonderlijke gebeurtenissen. Wie storm zaait (The Harder They Come) ontneemt je in ieder hoofdstuk de adem. De auteur toont waartoe ongebreideld wapenbezit kan leiden. De spanning is om te snijden, waarbij Boyle die spanning opvoert tot het uiterste. Lezen!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, augustus 2015
.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

hemingwayPaul Hendrickson – Hemingway’s boat (Everything he loved in life and lost, 1934 – 1961) €18,95

Ernest Hemingway (1899 – 1961) was – buiten zijn literaire kwaliteiten – een ‘bekende Amerikaan’ avant la lettre. Talloos waren de verhalen over zijn driftbuien, over zijn buitenechtelijke escapades en over zijn politieke voorkeuren. Wat echter weinigen weten, was dat hij één grote liefde had die hij tot aan zijn dood is trouw gebleven: Pilar.
Hemingway was van jongsaf aan een geobsedeerd visser en jager. Hij bestelde Pilar in 1932 bij de Wheeler scheepswerf, aan het einde van Cropsey Avenue in Brooklyn. Aanpassingen werden aangebracht zodat hij op great (ocean) game kon jagen, iets wat hij eerder in Afrika op het vasteland had gedaan. Al snel verloor Ernest zijn hart aan de marlijn, een zeilvin(zwaard)vis die een lengte tot 5 meter kan bereiken bij een gewicht van meer dan 800 kilogram. Ernest was er op gebrand de grootste vis ooit te vangen (wat hem is gelukt). Die vis veroveren met een hengel was een ultieme krachtsinspanning, een gevecht dat vaak langer dan een uur duurde, waarbij de visser in een harnas aan een stoel verbonden op de boot zat en de gehaakte prooi zich regelmatig in volle pracht boven water vertoonde om op alle mogelijke manieren aan zijn noodlot te ontsnappen. Deze bezetenheid voor de marlijn heeft onder andere geresulteerd in het onvolprezen The old man and the sea.
Zevenentwintig jaar was Pilar Hemingway’s trouwste bondgenoot, zijn ware muze. Drie huwelijken sneuvelden in die jaren, Ernest won de Nobelprijs voor de literatuur (1954). Intussen verloor hij zijn gezin(nen). Hendrickson, een gevierd non-fictieschrijver en –docent (University of Pennsylvania), toont aan de hand van Pilar de ontwikkeling van Hemingway, zijn schrijverschap, de zaken die hem kwelden; een man die nauwelijks zichzelf kon zijn, al spiegelde hij de wereld een buitengewoon zelfverzekerde persoonlijkheid voor. Een slachtoffer van deze wereldberoemde, musculaire en dominante man was de zoon die het meest van hem weg had: Gigi (Gregory Hemingway). Deze getormenteerde ziel heeft zijn leven lang geleden onder het bestaan van zijn vader. Hendrickson zoomt vanaf tweederde deel van het boek steeds meer op Gigi in, een arts die van travestiet tot transseksueel transformeert en uiteindelijk op onfortuinlijke wijze aan zijn einde komt.
Hemingway’s boat is met liefde en kennis van zaken geschreven. Het is onbegrijpelijk dat dit meesterwerk uit 2012 nog altijd niet in het Nederlands is verschenen. Via de vele bronvermeldingen komt een schat aan informatie met betrekking tot Hemingway in ieders bereik, waarbij Hendrickson als goede leraar houvast biedt waar te beginnen. Hemingway’s boat was binnen enkele weken na verschijning een The New York Times Bestseller; dat is/was ze geraden ook…

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, augustus 2015
.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

hongerJamal Ouariachi – Honger € 19,99
Doe uzelf eens een plezier en koop een van Ouariachi’s romans. Zijn ijzersterke debuut De vernietiging van Prosper Morèl of zijn tweede roman Vertedering (zie archief voor een bespreking). Met Een honger heeft hij een risico genomen. Deze vuistdikke roman begint in 2010 met het verhaal van Aurélie Lindeboom, wetenschapsredacteur van het succesvolle tv-programma Bord op schoot (lees: De Wereld Draait Door). Aurélie woont samen met vriend Philip en hun dochtertje Lydia. Zij leven het jachtige bestaan van young urban professionals, in Amsterdam.
In het tweede hoofdstuk wordt Sándor László  geïntroduceerd, ontwikkelingswerker tegen wil en dank. Het is 1984. Sándor (Alexander) is op zijn derde met ouders uit Hongarije gevlucht en houdt daar een allergie voor het communisme aan over. Alexander groeit in het ontwikkelingswerk (Ethiopië), persoonlijk en organisatorisch. Al snel wordt hij ‘het Nederlandse gezicht van ontwikkelingshulp’. Zijn FLEP (Future Leaders of Ethiopia Program), waarvoor hij op persoonlijke titel de slimste armoedzaaiertjes naar Nederland haalt en hen een uitstekende opleiding biedt, oogst alom bewondering.
Dan weer een andere periode: Aurélie die voor haar studie psychologie stage loopt in Ethiopië. Het kan niet uitblijven: de twee krijgen een relatie. Deze wordt abrupt beëindigd als Alexander wordt gearresteerd op verdenking van pedofiele handelingen met een van zijn weeskinderen, Demissie, een feit wat hij bekent, maar wat hij geenszins als schuld erkent. En dat is misschien wel de crux van deze magistrale roman.
Ouariachi maakt het de lezer niet makkelijk. Pedofilie is zo’n onderwerp waar je liefst met een grote boog omheen loopt. Maar wat is dat dan precies, pedofilie? Wat scharen we daaronder? En waarom halen we zo snel de riek van zolder om het monster lek te steken bij het minste of geringste ‘vermoeden van’? In Een honger passeert dit allemaal de revue, word je bijna gedwongen zelf (beter) na te denken, standpunten in te nemen, standpunten die gegarandeerd zullen wijzigen bij lezing van dit boek, heen en weer. In Een honger toont Ouariachi zich op meerdere vlakken van zijn meest empathische kant.

Genoeg loftrompet, want deze roman moet je natuurlijk direct aanschaffen. Je wilt niet op feestjes verschijnen en schromelijk bekennen dat je het boek níet hebt gelezen. Wat mij echter stoorde zijn de taalkundige kunstjes die Ouariachi soms toepast, alsof hij zijn werk niet serieus neemt. Hinderlijk. En het hoofdstuk Liber Vista 1.0 is te veel van het goede in dit verhaal; een korte samenvatting had zeker hetzelfde resultaat opgeleverd. Beste Jamal: wees een vent en geef dit hoofdstuk in iets aangepaste vorm als pamflet uit. Dan krijgt het onderwerp veel meer aandacht. Op de lovenswaardige wijze waarop jij het thema pedofilie onder de aandacht brengt, zou het (bij sommigen…) de angel weleens uit de discussie kunnen halen.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, augustus 2015
.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

post mortemPeter Terrin – Post Mortem € 15,00

Ik heb het niet zo op waargebeurde verhalen, al heb ik bij Thomese’s ‘Schaduwkind’ wel een potje zitten grienen. Misschien is het daarom dat ik ‘Post Mortem’ zo lang heb laten liggen. Onterecht. Terrin beschrijft in deze roman het wel en wee van auteur Emiel Steegman. Steegman is een tobber en van een literaire doorbraak wil het maar niet komen. Zijn vrouw werkt als Human Resource Manager en is kostwinner. Een type wat ik voor me zie als ‘lekker mantelpakje op hoge hakken’ (excusez). Emiel klooit intussen wat aan. Als hij op zeker moment hun dochtertje ophaalt van een verjaarspartijtje, vergeet hij kordaat te handelen. Op dat moment komt het leven in een achtbaan, gekenmerkt door ondergrondse gangen, ziekenhuisbezoeken en bovenal onzekerheden aangaande de gezondheid van hun kind.
‘Post Mortem’ is een ademloos verhaal, wat je af en toe naar de strot grijpt. Angst, machteloosheid, woede. Leuk hoor, kinderen, maar wat een ellende als hen iets overkomt…

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, augustus 2015

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

danielsWin Daniëls – De taal achterna €14,90

Wat een heerlijk boekje is dit weer van taalkunstenaar en beroepsouwehoer Wimke Daniëls, geboren en getogen in Aarle-Rixtel, u weet wel, dat Brabantse dorpje vanwaar enorme klokken kerktorens over de hele wereld doen klinken. Zoals Daniëls kan ‘zeveren’ op tv, zo gaat hij ook hier tekeer. Maar nu kun je hem uitzetten als het even genoeg is. Het is namelijk een opgave urenlang onbedaarlijk te lachen, en dat doe je bij lezing van dit boek. Weet u bijvoorbeeld wat het ene jongetje tegen het andere zegt als hij hem vraagt: “Hedde gai al sjek op de stok?” Práchtig. En zo heeft hij meer typische uitspraken en gezegden uit zijn geboortestreek. Zelf heb ik zes jaar in Helmond gewoond (en Nederlandse les gehad van Harm Savenije, dezelfde docent die Daniëls de liefde voor de literatuur bijbracht). Gelukkig ben ik in die jaren niet geweest, maar als ik ‘De taal achterna’ lees, heb ik spijt dat ik niet beter heb gelet op de schoonheid van het dialect. Direct aanschaffen, dit kleinood. Verwen uzelf en uw partner (want gegarandeerd leest u bepaalde passages hardop voor)!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, juli 2015

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

salterJames Salter – Alles wat is €15,00

Philip Bowman beleeft intense momenten als marineofficier in de Tweede Wereldoorlog. Ternauwernood overleeft hij die tijd. Terug in de VS is hij zoekende, naar een bestemming, naar zichzelf. Bijna per abuis rolt hij in de uitgeverijwereld waar hij als redacteur gaat werken. Onder de bezielende leiding van uitgever Baum wordt hij opgenomen in de literaire wereld van glitter and glamour.
Bowman komt over als iemand die uitstekend voor zichzelf kan zorgen, maar op één gebied delft keer op keer het onderspit: als een vrouw hem ook maar enigszins galant bejegent, ligt hij aan haar voeten als een slaafse reu. Zijn eerste huwelijk met Vivian mislukt jammerlijk, terwijl er geen duidelijke reden is van de scheiding. Ook na Vivian blijven vrouwen –  al dan niet professioneel  gerelateerd – hem om hun vinger winden. Als ze voldaan zijn, blazen ze het sprookje uit.
Op zoek naar een ijzersterke plot kun je dit boek links laten liggen. De stijl van Salter is echter onnavolgbaar. Er zijn weinig schrijvers die zoveel ‘tussen de regels door’ kunnen schrijven als James Salter. In die zin zou je dit boek ieder jaar moeten (her)lezen om weer meer te ontdekken.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, juli 2015

 

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.
ezelsSanneke van Hassel – Ezels €12,90

Op weg naar uw vakantiebestemming is een verhalenbundel ideaal. Vooral als u reist met trein of vliegtuig. Of als uw partner een rijgedrag vertoont waarbij het beter is niet op de weg te letten dan doodsangsten uit te staan. ‘Ezels’, een bundel met vijftien verhalen die in 2012 is verschenen, is in dezen uitermate geschikt.
De verhalen beslaan gemiddeld acht pagina’s. Vaak ontbreekt een plot, maar dat stoort geenszins. Enkele keren is de context het (deplorabele) huwelijk, voorbije liefdes en ook verhalen waarin kinderen een irritante hoofdrol opeisen zijn heerlijk om te lezen. “Dan heb ik het niet eens zo slecht getroffen met mijn kroost,” denk je dan (naar ik hoop). Meer of minder grote beslissingen nemen en geconfronteerd worden met de gevolgen, daar draait het om in alle verhalen. Wat zou jij doen in de voorkomende gevallen? Misschien is het maar het beste stil te zitten en niet te bewegen voordat de bui is overgewaaid. Je kunt stellen dat de verhalen een neerslachtige toon hebben, het halflege glas. Maar draai het eens om: wat heb je het toch getroffen in je eigen leven.
Met ‘Ezels’ toont Van Hassel aan dat zij een rasverteller is, dat haar verhalen verdienen door velen gelezen te worden.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, juli 2015

 

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

popBoleslaw Prus – De pop €24,99

Prus zij geprezen. Met een fulltimebaan heb ik deze roman van ruim 900 bladzijden binnen een week gelezen. In één ruk uit, waarbij ik vaak uren later naar bed ging dan gebruikelijk. In De pop (1890) voert Prus de lezer mee naar het Polen van 1878 tot 1879. Daarbij schetst hij nauwgezet de stad Warschau, de mores van die dagen, de verhoudingen tussen adel, kooplui en voetvolk. Ook het oprukkende antisemitisme, in al haar geniepige lafhartigheden en excuses, heeft Prus in dit boek verweven. In die tijd stijgen sommige kooplui, waaronder StanisŁaw (‘Stach’) Wokulski, in financiële zin boven de adel uit. Daar kan die laatste groep moeilijk aan wennen, totdat Wokulski hen mee laat profiteren van zijn scherpe handelsgeest. Wokulski, afgezant van verpauperd adelijk geslacht, blijkt naast een gewiekst handelaar een man vol compassie te zijn. Vele arme gezinnen verschaft hij een basis om een bestaan op te bouwen. Tegenwoordig noemen we dat een microkrediet. Stachs leven floreert totdat hij juffrouw Izabela Łęcka ontmoet. Zij en haar vader Tomas staan aan de rand van faillissement en Stach helpt hen weer op de been. Izabela wordt zijn alles, waardoor Stach bijna alles op het spel zet wat hij in zijn leven heeft bereikt.
De pop is een roman in de traditie van de verhalen van Couperus, Tolstoj en Flaubert. Romantiek in optima forma, verliefdheid die tot dwaasheid leidt, waarbij je de hoofdpersoon af en toe bij zijn lurven zou willen pakken en hem uit het verhaal zou willen trekken. Bovenal de stijl, die meanderende, beschrijvende weergave van een handvol levens, bewijst dat literatuur niet alleen maar voort kan razen, zoals tegenwoordig zo vaak het geval is (en waarbij je denkt: had het niet in minder pagina’s gekund?).

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, juli 2015

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

melroseEdwards St. Aubyn – De Patrick Melrose romans €19,95

In 1992 is het eerste deel van deze vijf relatief korte romans verschenen waarin Patrick Melrose in Saint-Nazaire, Frankrijk, wordt geboren. Zowel zijn vader David als moeder Eleanor zijn onterfd, al beschikken zij nog steeds over de nodige financiële ruimte. Hun milieu is dat van de upperclass van de Britse maatschappij. David, een niet-praktiserend arts, Eleanor, zijn drieëntwintig jaar jongere alcoholistische vrouw die niet zonder Davids sadistische trekken kan. Beiden zijn door het leven aangeraakt, beschadigd tot op het bot. Als Patrick op vijfjarige leeftijd dan ook nog eens wordt misbruikt door vader David, is het lot van de jongen beschoren.

Patrick begeeft zich als tiener door de goot van de maatschappij, of dat nu in New York is of in Londen. Altijd is er een fixer in de buurt die hem de leverantie van uiteenlopende drugs garandeert. Rond zijn dertigste komt hij tot inkeer en probeert hij een acceptabel leven op te bouwen. Na verloop van tijd trouwt hij zelfs met Mary en sticht een gezin. Twee jongens worden geboren, Robert en Thomas. Beiden zijn hoogbegaafd en voeren op zeer jonge leeftijd al gesprekken op een niveau dat weinig ‘normale’ mensen ooit zullen bereiken. Toch blijft Patrick in de valkuilen lopen die alcohol en drugs hem bereiden.
De dood van David is een godsgeschenk voor Patrick, maar als ook Eleanor overlijdt, en al haar geld aan een spiritueel genootschap heeft nagelaten, stort in eerste instantie de wereld van hun enige nakomeling in. In het laatste, in 2011 verschenen, deel blijkt het echter een heilzame werking te hebben op Patrick. Eindelijk is hij er klaar voor zijn leven op te bouwen.
De Patrick Melrose romans leveren waar voor je geld. Allereerst krijg je 850 pagina’s, gebonden, voor nog geen twintig euro. Maar bovenal is het een indrukwekkende familiesaga, vergelijkbaar met de worsteling met het leven in Freedom van Jonathan Franzen, alleen in dit geval over enkele generaties verspreid. Kopen dus, voor als u binnenkort op vakantie gaat. Met een grote boog omheen lopen, indien u een zwak heeft voor spiritualiën en/of harddrugs.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, juni 2015

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.
Basis CMYKSaša Stanišić – Nacht voor het feest € 19,99

Stanišić debuteerde in 2007 met het krachtige ‘Hoe de soldaat de grammofoon repareert’. Zeven jaar later is ‘Nacht voor het feest’ verschenen waarmee hij de Leipziger Buchpreis 2014 heeft gewonnen. De roman speelt zich af in het dorp Fürtsenfelde, de avond voor het zogenaamde Annafeest. Het Annafeest is de hoogtijdag van ieder jaar. Morgen zal Anna worden verbrand. Ieder bereidt zich op geheel eigen wijze voor op die dag. Zo krijgen we een beeld van de eigenaardigheden van de bewoners, en van de geschiedenis van Fürstenfelde. Bijvoorbeeld via klokkenluidersgezel Johann of via Anna. Via de oud-kolonel die met zelfmoordgedachten de nacht in rijdt. Mevrouw Kranz die de laatste hand legt aan een schilderij wat tijdens het feest geveild zal worden. Mevrouw Schwermuth die liefst alles onder controle houdt. En via de moervos, op zoek naar kippen en eieren voor haar jongen, een dreigend gevaar in haar kielzog. Maar ook gebeurtenissen van eeuwen geleden, tijdens de nacht voor het feest, passeren de revue. Inwoners met dezelfde namen als die van de tegenwoordige tijd. Langzaam maar zeker geeft het dorp zich bloot.
‘Nacht voor het feest’ is met name een aanrader voor lezers die stijl belangrijker vinden dan plot.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, juni 2015

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.
brightJay Mclnerney – Bright lights, big city €10,00

Als ik een boek heb uitgelezen, schrijf ik er (soms) een bespreking over en plaats het vervolgens bij de andere duizenden boeken op zolder. Verlekkerd sta ik dan voor die kasten. Stante pede wil ik met een nieuw boek beginnen. Welke zal ik nemen? Iets Duits, Engels of toch gewoon Nederlands? Soms is het alsof een eerder gelezen boek me toeschreeuwt. Pak mij! Dat gebeurde me gisteren met Bright Lights, Big City.
Via ‘Boliviaans Marspoeder’ word je deze cultroman in gezogen. Je voelt de sensatie van een snuif als het ware prikkelen in je neus, zo doordringend formuleert McInerney. Drugs, drank en lekkere wijven (in die volgorde)! Hedonisme tot de tiende macht.
De hoofdpersoon, ‘Coach’, is enkele maanden geleden in de steek gelaten door zijn knappe vrouw. Samen met zijn vriend Tad Allagash schuimt hij de clubs af in Manhattan. Coach is redacteur van een toonaangevend tijdschrift op de Afdeling Feitenverificatie: hij dient het werk van journalisten te controleren en onjuistheden te corrigeren. Na een nacht flink doorhalen, valt dat niet altijd mee. Op zeker moment wordt hij dan ook ontslagen. Hij probeert zijn speedy levensstijl nog voort te zetten, maar langzaam dringt het besef tot hem door dat hij genoeg heeft van de achtbaan waarin zijn leven is ontaard. Als op zeker moment zijn broer Michael op de stoep staat, breekt hij en geeft hij toe aan het grote verdriet dat hem heeft gekweld.
Bright Lights, Big City is nog altijd een boek uit duizenden! Probeer ook eens een verhalenbundel van McInerney (aanbevolen door Tobias Wolff!), bijvoorbeeld De laatste vrijgezel.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, juni 2015

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.
vincxkYaël Vinckx – De oorlog van mijn moeder €19,90

Yaël Vinckx was op 22 mei te gast bij boekhandel De Omslag. Tijdens die avond zei ze dat De oorlog van mijn moeder een fictieve roman is. Ook in haar nawoord benadrukt zij dit. Als zij dat meent, is het een mislukt experiment. De oorlog van mijn moeder is namelijk een journalistiek boek, een prachtig verhaal, maar van afstand geschreven, waarbij vele mogelijkheden sfeer aan te brengen zijn veronachtzaamd. Vinckx schreef reportages voor NRC Handelsblad, onder andere over Kosovo. Die journalistieke roots bepalen de toon van dit boek. Het hangt aaneen van anekdotes en heeft een hoog ‘en toen, en toen’-gehalte. Dat neemt niet weg dat het verhaal an sich een mooie leeservaring is. Maar dan wel als non-fictie.

Vinckx heeft haar moeder bevraagd naar haar verleden. Langzaam maar zeker ontsluit zich het leven van haar grootouders, waarbij dat van marineofficier – en opa – Carl Brainich von Brainich-Felth een bepalende rol speelt. Die achternaam kwam me overigens op zeker moment de keel uit. Blijkbaar is Vinckx zo trots op die familienaam, dat deze tot in den treuren in zijn volle overdadigheid vermeld wordt. Zonde, want daardoor wordt de cadans in vele zinnen de nek om gedraaid. Afijn, opa zit enkele jaren als krijgsgevangene in Stanislau tijdens de Tweede Wereldoorlog. De moeder van Vinckx, Inge, zwerft met haar kille Indische moeder Hubertina en broer Carl jr. van hot naar her in Nederland. Na de oorlog keert Carl sr. tegen alle verwachting terug naar huis. Vlak daarna wordt hij uitgezonden naar Indië waar hij vooral administratieve zaken dient te vervullen in plaats van een schip aan te voeren. Terwijl zijn grote wens is Nederland te helpen zich van subversieve Indonesische elementen te ontdoen, op de brug van een fregat. Als het gezin zich bij hem aansluit in Indië, volgen weldra politionele acties. Uiteindelijk worden allen gedwongen naar Nederland terug te keren. Vanaf die tijd slijten oma en opa verbitterd hun dagen.
De oorlog van mijn moeder is een lezenswaardig boek, zolang je het maar als non-fictie beschouwt. Lees je dit boek, in de verwachting een mooie roman onder handen te hebben, dan kom je van een koude kermis thuis, want het heeft smaak noch kraak. Blijft staan dat het een interessante geschiedenis is die haar familie heeft doorgemaakt.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, mei 2015

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

winterLeon de Winter – Geronimo €19,90

Geronimo was de codenaam voor de klus waarbij de VS Usama bin Mohammed bin Awad bin Laden probeerden te vangen. In het boek wordt Usama’s naam afgekort tot UBL (en dat is maar goed ook). Geronimo is het verhaal over UBL wat wij nog niet kennen. Misschien is het wel het ware verhaal: een voormalig Navy Seal, Tom, verneemt op een feestje dat UBL is opgespoord in Abbottabad en dat zijn oud-collega’s van team ST6 de terrorist moeten vangen. Normaliter gebeurt dat onder het motto kill or capture (dood of gevangenneming). De mannen zijn verbaasd als hun opdracht kill luidt en besluiten daar geen gehoor aan te geven. Het volk heeft recht op een officiële veroordeling van de massamoordenaar. Zij gaan voor capture. Via een stoutmoedige operatie lukt het hen UBL gevangen te nemen, terwijl de wereld denkt dat de man is gedood en diens lichaam in de oceaan gedumpt.

Vanaf het begin vindt Tom het een idioot plan. Hij bekommert zich op een basis in Afghanistan om Apana, een weesmeisje. Via de Goldberg Variaties (Bach) brengt hij kleur in haar leven. Als hij echter gewond in het ziekenhuis ligt, wordt de basis overvallen en Apana door de Taliban ontvoerd. Zij snijden haar handen en oren af, vanwege haar verderfelijke trek de Goldberg Variaties te aanbidden. In Abbottabad, juist achter het huis waar UBL woont, leeft Jabbar (John) samen met zijn moeder. Inmiddels is Apana een bedelaresje in die buurt en Jabbar voedt haar.
Op een nacht, het tijdstip waarop UBL gewoonlijk een rondje door de buurt toert met zijn brommer, spreekt hij Apana aan en neemt haar mee naar zijn vesting. Hij is namelijk bang dat het meisje hem heeft herkend. Het is de vesting die even later door Black Hawks wordt bezocht, waarna UBL wordt gedood (zo luidt het bericht). Buurtgenoten stromen na de aanslag het gebouw binnen en plunderen de begane grond. Ook Jabbar is van de partij. Hij steelt een lullig houten krukje. Wat hij niet weet, is dat in een van de uitgeholde poten een usb-stick zit welke gegevens bevat waarmee UBL president Obama onklaar had willen maken. Daarmee ishet krukje vele malen meer waard dan de 25 miljoen dollar die op het hoofd van UBL staat.
Als Tom op zoek gaat naar Apana, als zijn vrienden een voor een al dan niet op mysterieuze wijze om het leven komen, komen de verhaallijnen van Tom, Apana en Jabbar samen. Vanzelfsprekend is ook het verhaal van UBL erin verweven. Daarmee is Geronimo een uiterst ingenieuze roman, vlot geschreven zoals we van De Winter gewend zijn. Na lezing blijft de vraag: sprak president Obama de waarheid toen hij “We got him” verkondigde?

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, mei 2015
.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

paardDavid Grossman – Komt een paard de kroeg binnen €19,90

Dovele Grinstein is een stand-upcomedian. In een achterafzaaltje presenteert hij zijn nieuwste show voor een groep mensen die aan tafeltjes zitten in een restaurantsetting. Voor deze voorstelling heeft hij een vroegere kameraad uitgenodigd. Hij heeft deze man – inmiddels een gepensioneerd rechter – vanaf zijn tienerjaren niet meer gezien. In het publiek blijkt ook een vrouw te zitten die als meisje tegenover hem heeft gewoond. Als de harde grappen die Dov maakt sommige mensen in het publiek te veel worden, neemt zij het op voor haar buurjongen. ‘Je bent helemaal niet zo, je was altijd zo’n sociaal kind.’ Het lijkt wel of Dov er dan nog eens een schepje bovenop doet. Zo maakt hij
harde grappen over ‘onze huisarts’ Mengele. En hij vertelt zijn levensverhaal, hoe hij als kind is gepest. Mensen verlaten de zaal onder het uitroepen van protesten: ‘We komen hier voor ons plezier. Waar blijven de echte grappen?’ Maar Dov trekt zich niets van hen aan. Zijn levensverhaal moet en zal hij deze avond vertellen.
Ook in deze roman dwingt Grossman de lezer zaken vanuit een ander perspectief te zien. Hoe zou je leven zijn als Jood die bij Palestijnse wegblokkades wordt tegengehouden en gekoeioneerd zoals de Joden de Palestijnen doen? Ben je de pestkop of degene die gepest wordt? En rechtertje, besef je wel hoe je me in de steek hebt gelaten in de tijd dat ik je het hardst nodig had?
Komt een paard de kroeg binnen is een roman vol snoeiharde humor die tot nadenken stemt.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, mei 2015
.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.
PA WITH_BACKGROUND BRONZEMichel Faber – Het boek van wonderlijke nieuwe dingen €25,00

Ik heb het niet zo op zendelingen. Ook tijdreizigers kunnen me gestolen worden. Maar in 2003 las ik The Crimson Petal and the White, in Nederland uitgegeven als Lelieblank, scharlakenrood.  Wat een overdonderende ervaring was dat! Vandaar dat ik Faber’s laatste direct na verschijnen heb gekocht. De eerlijkheid gebiedt me te schrijven dat ik me er doorheen heb geworsteld, 637 pagina’s lang. Achteraf prijs ik me gelukkig dat ik de Nederlandse vertaling heb gelezen (meestal lees ik Duits- of Engelstalig werk in de originele taal). Wat een bevalling… Op deze site beveel ik uitsluitend boeken aan, al bevestigen uitzonderingen de regel. Beveel ik dit boek aan? Ik weet het niet. Alleen die laatste vier woorden zijn al een aanbeveling/een waarschuwing. Eén ding staat vast: vertaling en eindredactie van Het boek van wonderlijke nieuwe dingen is uiterst onzorgvuldig. Ik ben zo’n lezer die de schrijver daar het liefst op wijst: zoek een andere uitgever!
Peter Leigh is een ex-junk, ex-alcoholist, ex-crimineel. Beatrice heeft hem ooit begeleid en is verliefd op hem geworden. Via haar is hij ‘in de Heer’ geraakt. Sindsdien is zijn missie anderen te overtuigen van God’s liefde. Als hij de gelegenheid krijgt de wezens op de planeet Oasis te bekeren, neemt hij zijn kans waar.
De Oasiërs, wezens die op mensen lijken, maar geen gelaat hebben, blijken al bekeerd te zijn. Een groot deel van hen klampt zich vast aan het Christendom, meer specifiek aan de Bijbel, het boek van wonderlijke nieuwe dingen. Af en toe krijgt Peter de gelegenheid met zijn vrouw Beatrice contact te hebben (zie het als een soort sms), maar naarmate de weken op Oasis verstrijken, groeit de afstand tussen hen exponentieel. Daarentegen voelt Peter zich meer en meer aangetrokken tot de vreemde Oasiërs en op zeker moment verwacht je dat hij een bewuste jonge vrouw in zijn bed zal loodsen. Of dat daadwerkelijk gebeurt, moet u zelf maar ontdekken.
David Mitchell (Wolkenatlas) is een van m’n favoriete auteurs. Hij beveelt dit boek van harte aan. Yann Martel (Het leven van Pi) – wiens werk ik verafschuw – doet dat ook. Tja… Voor de prijs hoeft u het niet te laten, want je bent zeker 15 uur zoet met dit boek. Voor de liefhebbers: de recensent van NRC Handelsblad schreef dat het boek ‘een van de beste seksscènes ooit’ bevat. Hij kende het boek vijf sterren toe (dat moet wel een enorm eenzaam recensent zijn). Ga het dus maar kopen en lekker lezen.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, mei 2015

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

aquaDavid Vann – Aquarium €18,90

In september 2013 sprak ik David Vann en vroeg hem waarom de natuur zo’n dominante rol speelt in zijn werk (de eerste boekbespreking in het archief). Daar was hij zich niet van bewust, ook al moest hij bekennen dat het werk waar hij op dat moment aan schreef zich grotendeels afspeelde in het aquarium van Seattle. Aquarium is het resultaat.

De twaalfjarige Caitlin wordt opgevoed door haar alleenstaande moeder. Als een soort buitenschoolse opvang gaat het meisje iedere dag na school naar het aquarium van Seattle. Daar neemt ze plaats voor de bassins en slaat haar fantasie op hol. Op een dag ontmoet ze een oudere man. Het klikt tussen de twee en ze zien elkaar dagelijks. Toch boezemt de man haar op zeker moment ook angst in: ze voelt dat hij haar als het ware aanbidt. Als haar moeder daar weet van krijgt, slaan bij haar de stoppen door. Een vieze oude man die haar dochter betast! Ze schakelt de politie in maar dan blijkt dat zij en die oude baas geen toevallige passanten zijn in elkaars levens.
Evenals zijn vorige werk is Aquarium geschreven in sobere taal. Vann toont zich wederom een meester in de schets van individuele levens, van het verlangen naar innerlijke vrede. In dit geval is Caitlin de sleutel tot succes.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, april 2015
.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

DeKamers_omslag.inddLucas de Waard – De kamers €18,95

Televisiepresentator Aram is door een fout afgelopen stunt zijn baan kwijtgeraakt. Vlak daarna wordt hij verlaten door zijn partner Liz, een rechercheur. De man rommelt wat door de dagen. Als hij Liz weer eens tegenkomt, belanden zij na een slemppartij in bed. Die nacht vindt Aram een dossier op haar werktafel over het verdwenen meisje Pandora de Jager. In het dossier ziet Aram de naam van een verdachte staan: Bo, zijn beste vriend van de lagere school. Hij besluit de man te helpen diens onschuld te bewijzen, hem bij te staan op alle mogelijke manieren. Opdat hij de fout uit zijn verleden kan goedmaken.
Bo en Aram waren ooit bloedbroeders. Hun vriendschap hecht. Bo vertelt Aram dat hij gedachten kan lezen. Hij hoort wat mensen in zijn omgeving denken. Het lukt hem echter niet in Arams hoofd te kruipen. De klasgenootjes van de jongens vinden Bo maar een rare snuiter en als zij zich en masse tegen de jongen keren, vlucht Aram. Verraad. Daarmee is het einde van de vriendschap een feit.
Pandora leidt aan een zeldzame aandoening van de stembanden waardoor ze niet kan spreken en zelfs geen klanken kan voortbrengen. Via kamers in haar hoofd deelt ze de gebeurtenissen van alledag in, legt ze daar vast om later, als ze ooit kan spreken, die dingen te kunnen zeggen. Na ruzie met haar jongere broertje Jonas, rent zij via de achtertuin van hun huis het bos in. Ze rent recht in de armen van een zwerver die zijn gulp opent en begint te masturberen. In paniek vlucht ze dieper het bos in totdat ze aankomt op een open plek. De man die daar zit, raadt haar gedachten. Help me. Neem me mee. En zo geschiedde.
De kamers is een boek van korte hoofdstukken vanuit verschillende perspectieven. Vaak kenmerkt het werk van een debutant zich door (ongecontroleerde) vaart. Zo niet dit debuut van De Waard. Gedoseerd bouwt hij de spanning op, waarbij hij de worsteling van de personen met het/hun leven lichtvoetig schetst als een aquarel.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, april 2015
.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

verbekeAnnelies Verbeke – Dertig dagen €19,95

Sober en daardoor des te indringender. De Senegalees Alphonse Badji, partner van Belgische Kat, is verhuisd naar de Vlaamse Westhoek. Daar werkt hij als klusjesman. Hij schildert, plamuurt, en hoort zijn klanten aan. Die zwarte vogel, die vreemde eend, is voor de één een man om bang voor te zijn, voor de ander is het juist de afstandelijkheid van zo’n vreemde Afrikaan die uitlokt tot ontboezemingen. Dertig dagen, dertig hoofdstukken, is een boek van bekentenissen, van emoties waar men een blinde muur voor nodig heeft. Een wand die absorbeert en de opgebiechte sores daarna nooit meer prijs zal geven. Alphonse is die wand, en Kat probeert hem duidelijk te maken dat hij de wereld niet in zijn eentje kan veranderen. Tevergeefs. Door de verhalen zweeft een zweem van racisme. Verbeke schrijft dat bijna aan het einde prachtig op: “Ze willen met je vechten, omdat ze niet weten hoe ze met je moeten dansen…” En uiteindelijk wordt er gevochten in plaats van gedanst en verdwijnt Alphonse.
Dertig dagen is een prachtig boek dat – volgens David van Reybroek (Congo) – ‘traag’ gelezen dient te worden. Ik snap dat advies wel. In één ruk verlies je veel van de kracht die in deze uitstekende roman schuilt.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, april 2015

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

vergetenKazuo Ishiguro – Vergeten reus €24,99

Na zes jaar is er weer een nieuwe roman van Ishiguro, en wat voor een. In Vergeten reusbeschrijft Ishisguro de zoektocht van de bejaarden Axl en Beatrice naar hun zoon. De virtuele wereld waarin het verhaal zich afspeelt, doet sprookjesachtig aan: Groot Brittannië in de periode na Koning Arthur, met kwade elfen, mensetende reuzen en draken met giftige adem. In die zin kun je parallellen trekken met het werk van Tolkien.
Het oudere echtpaar trekt de deur van hun kleine hoeve dicht en gaat op pad naar ‘een’ dorp verderop. Welk dorp dat precies is, weten zij niet meer, zoals alles uit het verleden is verzegeld door een dikke mist in hun brein. Tijdens hun voettocht ontmoeten zij vreemde mensen. Een oude vrouw vertelt hun dat de draak Querig de reden is van de vergetelheid in het land. Haar adem verstikt het geheugen van de mensen.
Buiten hun wil raken Beatrice en Axl betrokken in een avontuur met als doel de draak te doden. Samen met Ridder Gawain, krijger Wistan en de jonge vluchteling Erik dolen zij door het land. Soms nemen zij afscheid om elkaar na korte tijd toch weer te ontmoeten. Soms doemen flarden van gebeurtenissen uit het verleden op als een vluchtig parfum. Of zijn het geuren van verborgen verrotting? Is het echtpaar in eerste instantie gedreven hun verleden weer te kunnen aanschouwen, hoe dichter zij de schuilplaats van het monster naderen hoe meer bevreesd zij raken over dat verleden. Hebben zij elkaar vroeger gekwetst, of bedrogen zelfs? Is het wel zo verstandig alles te weten wat achter je ligt? Maar er is geen weg terug. De reus, die gigantische berg ervaringen die hen heeft gemaakt tot wie zij zijn, zal gewekt worden.
Vergeten reus is een adembenemende roman.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, maart 2015
.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

slaapHenry Roth – Noem het slaap €15,00

Heerlijk is het, wanneer een oude vriend uit de doos wordt gehaald. Noem het slaap is voor het eerst verschenen in 1934. Het boek wordt gerekend tot de meest authentieke Amerikaanse romans van de twintigste eeuw. Het is een traag boek, vergelijkbaar met het tempo van, bijvoorbeeld, Marcellus Emants’ werk. Samen met zijn moeder bereikt de achtjarige David Schearl het New York van begin jaren dertig uit de vorige eeuw. Vader verblijft daar al enkele jaren. Dat het sappelen is in die jaren, weten we wel. Roth besteedt daar nauwelijks aandacht aan, al toont hij het tussen de regels door in de verbetenheid waarmee vader zich voortploetert om het gezin een inkomen te verschaffen. De focus is gericht op de jongen, David, met al zijn angsten en fantasieën. De laatste kun je ook heden ten dage projecteren naar knulletjes van die leeftijd. Dat David een moederskindje is, wordt al snel duidelijk. Tegen haar man komt zelden een liefkozend woord over haar lippen, maar haar jongen spreekt ze steevast als ‘mijn beminde’ aan. Als vader dan ook nog eens gaat twijfelen aan het feit of hij wel de daadwerkelijke verwekker is van David, zijn de rapen gaar.
Wat me moeite kostte bij lezing van deze grootse roman is het platte taalgebruik wat wordt gehanteerd. Vooral in dialogen tussen kinderen. Zinnen als “Ik ken tikke’tje en ik ken, ik ken ve’stoppe’tje.” (dit is een van de meest eenvoudige teksten) vergen opperste concentratie van de lezer. En af en toe ben je dat zat. Ondanks dat: al met al is Noem het slaap een roman die het verdient (opnieuw) gelezen te worden.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, maart 2015
.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.
tHart MagdalenaMaarten ‘t Hart – Magdalena €19,99

Boeken die van anekdote naar anekdote hollen, leg ik al snel naast me neer. Binnen een week breng ik dergelijke titels naar Het goede doelen winkeltje. Maar uitzonderingen bevestigen de regel.Magdalena is een anekdoten boek. Als je kwaad wilt spreken, is het een boek van ‘en toen, … en toen…’, maar als ik eerlijk ben, vind ik Magdalena een warm eerbetoon aan een moeder, een vrouw des huizes met weerbarstige kanten, een ijskast die toch zo zorgzaam was als een kloek. Een prettige bijkomstigheid is dat we ook Maarten ’t Hart beter leren kennen. Maarten, de zoon die misschien wellicht even weinig moed heeft als zijn moeder; Maarten, het moederskindje dat zijn vader tot lang na diens dood bleef verdedigen en verheffen. De typische stijl van ’t Hart, dat archaïsche taalgebruik gelardeerd met Britse woorden die inmiddels gemeengoed zijn in onze dagelijkse omgangsvormen. Heerlijk. Hoe verder het boek vorderde, hoe meer ik van Magdalena van der Giessen – ’t Hart ben gaan houden, en van Maarten. Daarbij is mijn schoonfamilie van origine uit Rozenburg afkomstig en zijn mijn schoonouders in 1958 naar Maasland verhuisd. Dat geeft bonuspunten bij lezing van dit prachtige boek.

Eén minpunt wil ik noemen: de wijze waarop literaire uitgeverijen – in dit gevalDe Arbeiderspers – ons lezers èn hun auteurs behandelen. Schande dat een redacteur gemiddeld circa één euro per pagina verdient. Voor dit boek zal niet meer dan 300 euro aan redactiekosten zijn uitgegeven. Het is dan ook geen wonder dat de redactie van dit boek een belediging is van een bestseller auteur, een minachting van de lezer. Een stiefzoon die ineens schoonzoon wordt genoemd, regelmatig ontbrekende lidwoorden. Graag betaal ik voortaan een euro meer en lees ik een boek waaraan aandacht is besteed, een boek dat recht doet aan de lezer en aan de auteur.
Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, maart 2015

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

vantoortelboomJan Vantoortelboom – De man die haast had €17,99

Leon is enig kind. Vader maakt lange dagen bij Dow Chemical in Terneuzen, moeder verliest zich in het verenigingsleven in hun nieuwe woonplaats Zeedorp aan de Westerschelde. De relatie tussen vader en moeder verloopt moeizaam. De manische buien van moeder zijn daar debet aan. Als vader en moeder er eens op uittrekken, past Elsie op Leon. Dan gebeurt er iets vreselijks, wat het leven van de jongen voor eeuwig zal beïnvloeden.

Van jongs af aan heeft Leon een ingewikkelde verhouding tot het verschijnsel tijd. Hij is dol op de zestienjarige Elsie. Om haar zo lang mogelijk bij zich te houden, hangt hij een handdoek over de klok, opdat de tijd stil zal staan. Iedereen in zijn omgeving wordt geleefd door de tijd, leeft naar de tijd, behalve Leon.
Na het noodlot dat Elsie heeft veroordeeld tot een apathisch leven, gekluisterd aan haar rolstoel, bezoekt Leon haar zoveel hij kan in Home Windekind. Alleen haar vertrouwt hij zijn diepste gevoelens toe, zij, die het waarschijnlijk allemaal niet begrijpt en die niet meer kan communiceren. Ondertussen ondergaat Leon het verstrijken van de tijd als een sluipwesp die langzaam maar zeker voortwoekert.

Na zijn middelbare school met goede cijfers te hebben voltooid, weet hij niet wat hij daarna moet doen. De tijd, die ongrijpbare gruwel. Zolang hij daar geen vat op krijgt, heeft geen enkele beslissing zin. Uiteindelijk wordt hij aangenomen als conciërge op zijn oude middelbare school. Ook hij moet ten slotte geld verdienen om rond te komen.

Als Leon op zeker moment – tegen alle verwachtingen in – een burgerlijk bestaan lijkt op te bouwen, knapt er iets in hem en neemt hij het heft in eigen hand, met alle gevolgen van dien.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, februari 2015

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

vogelDavid Vogel – Een Weense romance €21,99

De achttienjarige Michael Rost besluit groots en meeslepend te gaan leven. Men zal onderkennen dat hij een man van de wereld is. Als een rijke zakenman de raatjes van de jonge man waardeert, besluit deze heer Dinn hem het voordeel van de twijfel te gunnen. Hij schuift Rost een klein fortuin toe, wat deze te zijner tijd maar moet terugbetalen, op het moment dat het Rost schikt. Als Dinn van Michael verneemt in welk een krap onderkomen hij huist, speelt hij hem een adres oor van een gegoede familie. Michael krijgt daarop een ruime kamer aangeboden bij de familie Stift, onderkomen van een handelsreiziger, diens jonge vrouw Gertrude en hun zestienjarige dochter Erna. De rest van het verhaal laat zich raden: al de eerste avond wordt Michael ontmaagd door Gertrude, die zich hopeloos verliest in de aantrekkelijke jonge man. Deze dompelt zich echter onder in het kroegleven van De Eenheid waar hij aanpapt met een verzameling lapzwansen, prostituees en revolutionairen. Het is een milieu waar hedonisme het enige gebod is. Als Rost eenmaal door heeft dat Gertrude daadwerkelijk verliefd op hem is geworden, stoot hij haar langzaam maar zeker af om zich vervolgens in dochter Erna te verdiepen. Vanzlfsprekend kan dit niet goed gaan.
Een Weense romance is in 2010 in een schrijversarchief in Tel Aviv gevonden. Waarschijnlijk dateert het manuscript uit de periode 1920 – 1930. In die zin is het niet verwonderlijk dat het toen niet is uitgegeven, want Vogel beschrijft open en bloot legio erotische scènes, hij laat de stem van een feministe luid en duidelijk horen en hij spot met het verschijnsel huwelijk. Michaël Zeeman schreef ooit dat Vogel verwant was aan Kafka en Döblin. Niets is minder waar!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, februari 2015

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

hasekJaroslav Hasek – Drie verhalen – €14,90

In 2014 heeft uitgeverij Pegasus uit Amsterdam een mooi cahier uitgegeven met drie verhalen van Jaroslav Hasek, de auteur die we kennen van diens onvoltooide roman De lotgevallen van de brave soldaat Svejk. De drie verhalen in deze bundel zijn afkomstig uit Een reële onderneming (Reelní podnik), een selectie uit Haseks werk welke in 1977 in het Tsjechisch is verschenen.

In het voorwoord vertelt (vertaler) Kees Mercks iets over de lotgevallen van Hasek, de drinkebroer, de man die zich letterlijk heeft dood gezopen voordat hij zijn briljante roman kon afronden. De drie verhalen, Het kynologisch instituut, Wat er met de Lieve-Heer geschieddeen Hoe ik de auteur van mijn necrologie ontmoette, zijn hilarisch. Het is nauwelijks voorstelbaar dat Hasek deze verhalen heeft geschreven in beschonken toestand. Ze dateren van juist na de Eerste Wereldoorlog.
Dit bundeltje is uitgegeven in een oplage van slechts 500 exemplaren. Mocht u er een van tegenkomen: kopen! Het levert u een uurtje plezier om U tegen te zeggen.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, februari 2015

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

heermaThomas Heerma van Voss – De derde persoon €17,90

Verhalen behoren tot de premier league van de Angelsaksische cultuur. Alice Munroe, Tobias Wolff, William Trevor. Grote schrijvers wiens werk tot de absolute top behoort. In Nederland verkopen verhalenbundels echter nauwelijks. Enerzijds lezen volwassenen steeds minder, omdat ze geen tijd hebben, anderzijds laten ze de kans liggen een (kort) verhaal te lezen waardoor het dagelijks getob in een compleet ander daglicht komt te staan. In acht nemende dat je met een verhalenbundel geen stuiver verdient, is het bewonderenswaardig dat er jonge schrijvers (en uitgevers) zijn die dit genre nog aandurven. Schrijvers als Maartje Wortel en – voor het eerst gebundeld – Thomas Heerma van Voss.

De derde persoon biedt u zeven verhalen van gemiddeld vijfentwintig pagina’s elk. Prachtige verhalen van mensen die kleine dingen nastreven, een beetje geluk of zelfs minder. Een raakvlak met hun naasten, een blijk van wederzijdse genegenheid. Het mooiste verhaal – ik verklap de titel niet – vond ik dat waarin een nakomertje aan het sterfbed van zijn vader zit.
Heerma van Voss is pas 24. Hij moet een uitzonderlijk waarnemingsvermogen hebben om zo precies de vinger op de zere plek te leggen, een knagend ongemak waar ieder van ons onbewust onder lijdt. Onbewust maar meedogenloos, dat is misschien wel de kern van de verhalen van Thomas. Prachtige verhalen!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, februari 2015

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

timmanYolande Belghazi-Timman – Moekoesja’s kus €20,00

Elinor Elderson is in 1957 zeven jaar. Zij is een doorsnee meisje, al komt ze op de lezer wellicht over als een zonderling. En dat is nu precies de kracht van Yolande Beghazi-Timman: als geen ander weet ze ons mee te nemen in de angsten, de verwondering en de creatieve ‘oplossingen’ die kinderen van die leeftijd kenmerken. Het verhaal neemt ons mee van 1957 tot en met 1962. Gaat Elinor er als zevenjarige nog vanuit dat iedereen tegen haar is, langzaam maar zeker ontdekt ze ook dat er mensen zijn die het niet kwaad met haar bedoelen. De angsten die in 1957 voor een groot deel haar gedrag bepalen, worden langzaam maar zeker grotendeels overwonnen naarmate ze ouder wordt. Zo worden we deelgenoot van de ontwikkeling van een kind; Belghazi-Timman gunt ons als het ware een blik in het brein. De staccatostijl die zij daarbij hanteert, vereenzelvigt je daarbij als lezer met Elinor.
Moekoesja’s kus is een ontroerende en verrassende roman. Als ik het boek had gelezen toen mijn kinderen nog in die leeftijd waren, had ik hen waarschijnlijk beter begrepen.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, januari 2015

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

weg noordenRichard Flanagan – De smalle weg naar het noorden €24,99

Dorrigo Evans groeit op in een arbeidersgezin in Tasmanië. Vanwege zijn goede resultaten op de lagere school mag hij als enige van de kroost verder leren. Dat brengt hem naar het vasteland, Australië. Daar rond hij zijn studie medicijnen af. Hij ontmoet Ella, een meisje uit een gegoed milieu. Alleen dankzij z’n naam en faam als dokter wordt hij door de familie geaccepteerd. Maar Ella is niet genoeg. Dorry klooit een beetje rond en ontmoet Amy, de jonge vrouw van zijn oom, en hij verliest zich volkomen in haar.

En dan is er oorlog. In een opwelling besluit Evans te trouwen met Ella, juist voordat hij onder de wapenen wordt geroepen. Enkele jaren later wordt hij tijdens een militaire actie door de Japanners gevangengenomen. Hij wordt ingezet aan de Birma spoorweg. Daar leidt Dorry een groep geallieerde ‘slaven’. Van de 1000 man die hij leidt en voor wiens gezondheid hij probeert in te staan, blijft weinig over. De een na de ander sterft aan cholera, beri-beri en ander ongemak. Ondertussen probeert Dorry de boel bijeen te houden. In die tijd groeien banden voor het leven.
Na de oorlog groeit Evans uit tot een held. Zijn onderzoek maar ook z’n verleden groeien uit tot mythische proporties. Hij is een womanizer, iedere vrouw wil met de gevierde dr. Evans het bed delen. Langzaam maar zeker komt Dorry erachter dat het enige in het leven wat hij werkelijk wil bereiken, hem niet gegeven is: ware liefde.
De smalle weg naar het verre noorden is een schitterende roman. Enerzijds geeft Flanagan de relaties tussen mensen verbijsterend goed weer, anderzijds pijnigt hij de lezer met de gruwelijke realiteit van hen die als slaaf werden ingezet om de droom van de Japanse keizer, de spoorlijn die aan honderdduizenden het leven heeft gekost, te realiseren.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven,januari 2015.
.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

harpijA. N. Ryst – De harpij €24,50

U en ik, waar bevinden wij ons? Vraagt u zich dat weleens af? Totdat ik De harpij had gelezen, was dit een non-issue. We bevinden ons op de aardkloot, op die wriemelende bol die exponentieel wordt bevolkt door homo sapiens. En op een dag koop je De harpij. “Een kleine geschiedenis van het paradijs,” zo luidt de subtitel. Zelfs na lezing weet ik niet of deze geslaagd is. Wat ik wel weet, is dat De harpij een uitzonderlijk boek is, in positieve zin.

Ryst – pseudoniem van jeugdboekenschrijver Daan Remmerts de Vries – beschrijft een ecosysteem wat in eerste instantie doet denken aan de oudheid, Neanderthalers zo u wilt. Maar de ontwikkelingen van de honderden, duizenden eeuwen daarna vinden al snel hun plaats. In het denkbeeldige ‘land’ Boon-Tee woont dichter Joaquin (Joa). Hij is zo bedreven in ‘de daad’, dat alle vrouwen hem opzoeken. Op zeker moment voelt hij zich een machine, een neukrobot, en besluit hij Kuonen te verlaten. Daarop raakt het dorp in rep en roer. Er worden zoekacties georganiseerd, tevergeefs.
Tijdens zijn omzwervingen ontmoet Joa een vreemde man, een kerel die een bedwelmende gloed uitstraalt: Binuel. Deze engel, in de letterlijke zin van het woord, heeft een gevecht verloren met die andere engel, Guus. Guus is een hartvochtig wezen, dat uiteindelijk Lucifer zal plezieren, in de onderwereld ofwel de hel.

Veel verklappen over dit prachtige verhaal wil ik niet. Lees het zelf. U zal de eigenaardigheden van uzelf en uw vrienden herkennen, onze zwakheden en onze kracht. Halverwege het boek doet Ryst mij twijfelen: leven we op dit moment in de hel of op aarde? Zeker gezien de turmoil van deze tijd, durf ik daar geen antwoord meer op te geven.

De harpij is een prachtige roman, waarvoor u de tijd moet nemen. De stijl is even wennen, want Ryst is verslaafd aan drie puntjes… Wellicht is dat mijn persoonlijke allergie, dus laat u daar niet door afschrikken. Kopen (en lezen)!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, januari 2015

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

huffPhilip Huff – Boek van de doden €18,90

De laatste roman van Philip Huff is een aanrader voor (ouders van) corporale studenten en/of voor hen die de burgermaatschappij met dedain bezien. Na Niemand in de stad is ook dit weer een verhaal van zuipen, snuiven en hoereren door over het paard getilde jonge mannen. Juist (ouders van) corporale studenten raad ik aan dit boek te lezen. In ogenschouw te nemen hoe leeg hun leven is. Wellicht te overwegen de levensstijl van zoonlief niet meer te financieren. In ieder geval de ogen te openen voor het feit dat een groep veelbelovende jonge mensen die zo met zichzelf is ingenomen dat iedere reflectie op hun eigen levensstijl weerkaatst als licht op een spiegel. Helaas zal deze doelgroep zich echter de krampen lachen van de herkenning. Ja, zo gaat het in onze kringen, ja, wat een plezier hebben we beleefd, fantastisch toch?
Voor hen die met beide poten op de grond staan, voor hen die iedere dag braaf naar kantoor gaan: lees dit boek maar niet. Of lees het uitsluitend om u te verbazen over de nevenmaatschappij waarin een deel van jong Nederland zich begeeft. Hedonisme? Dan wel in overtreffende trap.
Ik ben benieuwd of Huff ook over andere onderwerpen kan schrijven. Als zijn boeken maar enigszins autobiografisch zijn, dan heb ik medelijden met de leegheid van zijn bestaan. In die zin: misschien moet u het toch maar lezen.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, januari 2015

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.
tijdmetersDavid Mitchell – Tijdmeters €24,95

In zijn laatste roman verweeft Mitchell het heden en verleden, en neemt de lezer zelfs mee naar een fictieve toekomst. Daarin heft hij in de laatste twee verhalen het vingertje over de wijze waarop we de aarde te grabbel gooien. Dat is echter geenszins storend. Ik heb de roman in het Engels gelezen (The Bone Clocks), maar de in december verschenen Nederlandse vertaling schijnt ook erg goed te zijn.

Als jong meisje hoorde Holly Sykes stemmen. In het begin van haar tienerjaren lijkt die ervaring voorbij. Mede dankzij dokter Marinus (weet u nog: uit Jakob de Zoet, twee eeuwen geleden!). In 1984, op vijftienjarige leeftijd, heeft ze een forse aanvaring met haar moeder en loopt ze weg van huis naar haar iets oudere vriendje Vinny. Zij treft hem aan met haar beste vriendin Stella in zijn armen, beiden naakt. Daarop besluit ze voorgoed de deur achter haar verleden dicht te trekken en een nieuw leven te beginnen. Tijdens die vlucht ontmoet Holly een vreemde oudere vrouw die Holly’s dorst lest op voorwaarde dat ze de vrouw asiel verleent. In de veronderstelling dat de vrouw, een zwerfster?, niet helemaal bij zinnen is, stemt Holly toe, met alle gevolgen van dien.
In 1991 lijkt een nieuw verhaal te beginnen. In eerste instantie is de link met Holly Sykes niet helemaal duidelijk. En zo zijn alle zes de verhalen, tot en met 2043, op zichzelf staand maar toch geheel met elkaar verweven. Holly Sykes blijkt wel degelijk het verbindende karakter. De stemmen die zij als meisje hoorde, blijken afkomstig van zogenaamde ‘Horologists’, tegenhangers van de ‘Anchorites’.  Beide groepen ‘mensen’ zijn onsterfelijk, maar ieder op een afzonderlijke manier. De ‘Horologists’ vanuit het goede, de ‘Anchorites’ door letterlijk de ‘zwarte wijn’ uit hun slachtoffer te drinken en zo diens leven over te nemen. Voor ze het goed en wel beseft, wordt Holly in de Grote Oorlog tussen de twee betrokken.
Tijdmeters is een ingenieus geconstrueerde roman zoals alleen Mitchell dat kan. Als je eenmaal doorhebt dat de verhalen zo knap met elkaar verweven zijn, waarbij steeds meer karakters in een verhaal samenkomen en je de invloed van de verschillende personen op elkaar ontdekt, kun je niet anders dan doorlezen. Juist deze tijd van het jaar leent zich er uitstekend voor deze vuistdikke roman in één ruk uit te lezen. Mitchell verdient het (en u ook).

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven,december 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

houtJeroen Brouwers – Het hout €19,99

Min of meer per toeval belandt Elbert Haman in het Franciscaner klooster Sint Jozef ter Engelen. In het uiterste zuidoosten van Nederland doceert hij Duits aan tienerjongens binnen de kloostermuren. Al snel wordt hem een nieuwe naam toebedeeld: broeder Bonaventura. Voor hij er erg in heeft, wordt hij opgeslokt door de broedergemeenschap. Daarmee is hij zijn burgerschap en bijbehorende vrijheden verloren en gaat hij voortaan door het leven als werkbroeder.
Het ontgaat Bonaventura niet dat er missstanden plaatsvinden in het klooster. De Duitser Mansuetus, tiran der gemeenschap en spion van de orde, voert een waar schrikbewind. Bij de minste of geringste ongehoorzaamheid ontbiedt hij jonge slachtoffertjes op zijn kamer en ranselt hen af met een stuk hout. Bonaventura en zijn medebroeders doen of hun neus bloedt: geen van hen schiet de jongens te hulp. Naast het geweld bestaat het vermoeden dat er ook andere zaken gebeuren die het daglicht niet kunnen verdragen. Maar zelfs de gedachte aan dit seksuele misbruik drukt Bonaventura steevast de kop in.
Als de inmiddels zesentwintigjarige Bonaventura na enkele jaren het klooster mag verlaten voor een bezoek aan de tandarts, kruist zijn blik die van een mooie jonge vrouw in de wachtkamer. Vanaf dat moment verdwijnt zij niet meer uit zijn gedachten. Een tijdje later, nadat hij weer een bezoek aan de tandarts heeft gebracht, komt hij de jonge vrouw weer tegen in het dorp. Ze stelt zichzelf voor als Patricia Delahaye. De twee voelen zich tot elkaar aangetrokken en Bonaventura volgt Patricia naar haar winkeltje, terwijl hij beseft dat hij zondigt tegen alle geboden van de kloosterorde.
Het smoesje van tandartsafspraken blijkt te werken om het klooster voor even te ontvluchten. Weer belandt ‘Boon’ bij Patricia thuis, dit keer tussen de lakens waar twee onstuimige lichamen in elkaar opgaan. Dan begint hij te vertellen, over de misstanden in zijn gemeenschap. Zij verzoekt hem bij haar te blijven, maar ‘broeder braafheid’ durft geen eigen keuze te maken en keert terug naar het klooster.
De grens van geweld tegen de minderjarige jongens in het klooster wordt nog verder opgerekt. Bonaventura doet een walgelijke ontdekking en eindelijk bereikt de verontwaardiging de grens die alles doet veranderen.
Met Het hout heeft Jeroen Brouwers een schokkend verhaal geschreven, een verhaal over verantwoordelijkheid, over schuld, maar ook een verhaal over liefde. Alleen al vanwege de krachtige stijl zou je dit boek moeten lezen.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven,december 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.
solitudeJeroen Thijssen – Solitude €22,95

1979. Robert Bramme en zijn vijf jaar oudere broer Frank wonen in een kraakpand in Haarlem. Hun moeder is bij de geboorte van Robert overleden, hun vader is na diens vertrek naar de Koreaanse oorlog spoorloos verdwenen. De jongens groeien dan ook op bij grootvader Bramme. Als hij wegens een vorm van dementie naar een verzorgingstehuis verkast, ruimen de broers het huis van grootvader leeg. Daarbij stuiten zij op dozen vol geschriften, dagboeken, brieven en notities. Robert besluit hun geschiedenis uit te pluizen met de bedoeling er een boek over te schrijven.
1894. De broers Hendrik en Theo Bramme hebben zich aangemeld om te vechten in Indië. Ze weten nauwelijks waar ze aan beginnen. In Indië blijkt de wereld veel minder rooskleurig dan hen werd voorgespiegeld. Wonder boven wonder overleven zij menige opstand. Ten slotte kapen zij een waardevolle buit en deserteren min of meer uit het leger. De oudste, Hendrik, koopt een afgelegen plantage, Solitude. Theo neemt een noodlijdende krant over in Batavia, De Typhoon van Java. Langzaam maar zeker ontvouwt de geschiedenis van de familie Bramme zich voor de ogen van Robert en Frank.
1980. De broers besluiten naar Java af te reizen en hun rechten te doen gelden op het onroerend goed wat hun opa na de installatie van de Indonesische Republiek schielijk heeft moeten verlaten. Zij bereiken Solitude, waar de planterswoning nog in onberispelijke staat blijkt te verkeren. Daar doen zij een schokkende ontdekking.
Solitude is een prachtig verhaal dat zich grotendeels afspeelt in het Indië in de eerste helft van de vorige eeuw. De roman ademt dezelfde sfeer als Het land van herkomst (E. du Perron) of Heren van de thee (Hella Haasse). Een absolute aanrader voor liefhebbers van Indië-romans.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven,december 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

opdebeekeGroet op de Beeck – Kom hier op dat ik u kus €19,95

Als tienjarig meisje verliest Mona haar moeder bij een auto-ongeluk. Nota bene in een Citroën DS, de enige wagen die ik tot twaalf jaar geleden heb gereden. Tja, toen was ik al verkocht. En als pa daarna een décapotable koopt (een DS cabrio), dan gaat mijn bloed helemaal sneller stromen.
Mona is dochter van een tandarts en een bitse moeder. In die zin is de jonge Marie, het nieuwe lief van haar vader, een uitkomst: Marie probeert zo goed en zo kwaad als het kan de kinderen uit het eerste huwelijk van haar man aan zich te binden. Met wisselend succes. Mona is regelmatig opstandig, haar broertje Alexander past beter in het gareel. Als echter Anne-Sophie wordt geboren, ontfermt Mona zich daar vol overgave over. De rust in het gezin keert daardoor weer, ondanks de uitbarstingen tussen de twee ouders.
We lezen de ontwikkeling van Mona tot jonge vrouw, een dramaturge. De sores van haar werk, de uitspattingen van het artiestenleven. Maar bovenal gaat het (weer) om relaties tot en tussen mensen. Als vader rond diens pensionering in het ziekenhuis belandt met een ongeneeslijke ziekte, worden de onderlinge relaties op scherp gezet. Marie blijkt een zeikwijf (excusez le mot) die vooral met haar eigen sores bezig is, Alexander blijkt zijn surrogaatmoeder wel erg in bescherming te nemen. En Mona? Zij ontdekt een geheim en ziet het licht. Zij neemt een besluit, waardoor zij zich niet meer laat kussen. Prachtig verhaal! Lees ook haar debuut (Vele hemels onder de zevende), waarvan een bespreking onder Archief op deze site (het is een van de eerste, dus helemaal onderaan).

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven,december 2014.
.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

Basis CMYKAntónio Lobo Antunes – Als een brandend huis €22,99

Er gebeurt niets in de laatste roman van António Lobo Antunes, Als een brandend huis. Slechts een situatieschets van een appartement in Lissabon met haar bewoners. Alles is namelijk al gebeurd. De auteur is de meester van de monologue interieur (een terechte quote van Bernlef over vorige romans van LA). Het is even wennen. Na een veertigtal pagina’s ben je echter verknocht en kun je niet anders dan doorlezen tot het verrassende einde. Proza van Nobelprijswaardig niveau! Als een brandend huis is een roman waarvoor je een dag vrij neemt als je het boek nog niet uit hebt. Schitterend!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven,november 2014.

 

 

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

Norwegianwood_RS_V02.inddHaruki Murakami – Norwegian wood €15,00

Soms herlees ik een boek. Zo ook in dit geval. In dit coming-of-age verhaal worstelt student Toru Watanabe met de grote vragen die op een dergelijke leeftijd spelen: relaties. Watanabe is een jongeman die vooral aardig gevonden wil worden. Hij kan moeilijk nee zeggen. Naoko is zijn grote liefde, maar dat meisje heeft een relatie met zijn beste vriend Kizuki. Nadat de laatste op 17-jarige leeftijd zelfmoord pleegt, verdwijnt ook Naoko plotseling uit zijn leven. Na enige tijd blijkt dat zij in een inrichting is opgenomen. Watanabe bezoekt haar en neemt zich voor het meisje te redden.
Als niet lang daarna Midori opduikt, een fantasievol hip meisje, raakt Toru in verwarring. Hij kan niet kiezen tussen Naoko en Midori, totdat op zeker moment Naoko voor hem beslist.
Norwegian wood blijft een schitterende roman!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven,november 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

egidiusMaria Stahlie – Egidius €19,95

Na verschijning van Bonita Avenue (Buwalda) sprak men ineens over De Grote Nederlandse Roman, in de traditie van The Great American Novel. Op een of andere manier worden alleen mannelijke auteurs eigenschappen toegedicht die zo’n great boek kunnen scheppen. Maar gelukkig is er dan Maria Stahlie. Met Egidius heeft zij de ware Grote Nederlandse Roman geschreven.

Annette van ’t Hoff is tien jaar als wij haar leren kennen. Het meisje houdt van zwemmen en aanbidt Enid Brigita en Mark Spitz. Het is 1972. Vol verwachting volgt zij haar idolen tijdens de Olympische Spelen in München. Tot die fatale dag, de dag van de zwarte panter, waarbij negen Israëlische sporters door een Palestijnse terreurbeweging worden vermoord. Ze is een gevoelig meisje, Annette, dat opgroeit met haar lethargische vader Henk (wiens tweede voornaam Egidius luidt), haar politiek links georiënteerde moeder Ellen, haar jongere zusje Pauline en broertje Max. Als Ellen weer zwanger wordt en de vrucht na twaalf weken – ‘het was maar een curettage, Annette’- laat verwijderen, breekt er iets in Annette. Ze had zelfs al een naam verzonnen voor haar nieuwe broertje: Egidius.
We volgen Annette in haar ontwikkeling. In eerste instantie wil ze medicijnen gaan studeren, puur om kinderen als Egidius te redden. Uiteindelijk wordt ze uitgeloot en start een opleiding kunstgeschiedenis. Daar grijpt het vuur haar, het witte vuur, waardoor schilderijen haar weten te raken tot op het bot, haar weten te raken zoals tot dan alleen (de gedachte aan) Egidius dat weet te doen.
Annette zet haar studie voort in de VS. Daar ontmoet ze haar echtgenoot, een man van Italiaanse origine. Al snel worden er zonen geboren, Aldo en Giu. Het gezin floreert. Het is een warm gezin, zo’n gezin waarin we allen geboren hadden willen worden. Annette krijgt haar eigen tv-programma, schrijft columns over kunst, is een vrouw van aanzien. Vanzelfsprekend kan dat niet duren. Er gebeuren onverklaarbare dingen: vader Henk is ineens in het niets opgelost, vader Henk, haar steun en toeverlaat, enkele weken voor Annette voor de eerste keer terugkeert uit de VS. En Dino ontvalt hen, haar geweldige, bonkige, schoonvader. Dino, die is teruggekeerd naar zijn roots in de laars van Italië, de grond van de ‘Naakte Zuiderlingen’. Langzaam maar zeker wordt de grond onder Annette’s voeten weggemaaid, met desastreuze gevolgen.
Egidius is van eenzelfde orde als Freedom (Jonathan Franzen); het is een van de beste boeken die ik in jaren heb gelezen.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven,november 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

stem tamarDavid Grossman – De stem van Tamar €12,50

De vijftienjarige Assaf krijgt een vakantiebaantje bij de gemeente. Eén van zijn eerste opdrachten is het opsporen van de eigenaar van een hond. Volgens de chef van de afdeling zal de hond hem vanzelf naar diens eigenaar leiden. Daar dient Assaf een boete te innen van honderdvijftig shekel. De afdelingschef had gelijk: de hond leidt Assaf door heel Jeruzalem, waarbij de jongen achter het beest aanrent. Langzaam maar zeker ontsluit de wereld van de zestienjarige Tamar zich, eigenaar van de hond.
Enkele weken daarvoor heeft Tamar een beangstigend telefoontje ontvangen van haar oudere broer. ‘Haal me hieruit’, had hij gezegd, voordat er hoorbaar harde klappen vielen en de verbinding werd verbroken. Ze gaat op zoek naar haar broer en belandt bij een impresariaat, een soort handel in jonge, ontspoorde mensen met bepaalde talenten. Of is de organisatie een dekmantel voor een drugsimperium?
Langzaam maar zeker leidt de hond Assaf naar het meisje en voor hij het weet wordt ook Assaf in een levensgevaarlijke situatie gezogen.
De stem van Tamar is een spannend boek, waarin de onzekerheden en impulsieve daden van pubers worden blootgelegd; hun hang naar liefde en geborgenheid en de keuzes die zij maken zonder te beseffen welke gevolgen die kunnen hebben. Een aanrader.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven,november 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

Haddon_Het rode huis stofomslag.inddMark Haddon – Het rode huis €15,00

Geloof het of niet, maar Het rode huis is nog beter dan het voortreffelijke Het wonderbaarlijke voorval met de hond in de nacht. In Het rode huis brengen Angela en broer Richard een weekje door in een vakantiehuis in Wales, ieder met hun gezin. Als tieners zijn Angela en Richard hun vader verloren, waarna moederlief aan de drank raakte. Richard is gaan studeren en arts geworden, Angela is een opstandige vrouw, mislukt in het leven. Nadat ten slotte hun moeder overlijdt, besluiten de twee met hun gezinnen een weekje bij te komen, bij te praten. Hadden ze dat maar niet gedaan…
Naast de volwassenen lopen er vier kinderen door het huis. Benji (5), Daisy (15) en Alex (17) zijn de kinderen van Angela, Melissa is de stiefdochter van Richard. Vooral bij Angela spelen spoken uit het verleden op. Ze is geobsedeerd door haar eerste dochtertje Karen, dat ze verloor bij de geboorte. Helaas zijn de anderen daar niet van op de hoogte. Alex geilt op Melissa – en krijgt haar tussen de lakens, wat eindigt in een koude douche – Daisy geeft in een emotioneel moment diezelfde Melissa een tongzoen. You fucking dike! Krijgt ze te horen, en haar leven valt in duigen. Melissa ontvangt een sms’je waarin wordt gemeld dat haar vriendinnetje zelfmoord heeft proberen te plegen vanwege een foto die Melissa met haar vrienden heeft gedeeld. Ondertussen toont Haddon de (onoverbrugbare?) afstand die tussen Angela en Richard is ontstaan sinds hun tienerjaren. En Benji? Hij fietst er vrolijk tussendoor, zoals een kind van vijf betaamt.
Het rode huis is een schitterende roman, waarin Haddon waarmaakt wat maar weinigen gegeven is: hij geeft ieder personage de juiste stem, hij laat ieder handelen zoals je dat verwacht van een persoon van die leeftijd, in de levensfase waarin hij/zij zich bevindt. Dat is uitzonderlijk. Het is weinigen gegeven zich zo te kunnen verplaatsen in mensen, van alle leeftijden, en hun dagelijkse beslommeringen zo prangend voor het voetlicht te brengen.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven,november 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

teatroKees ‘t Hart – Teatro Olimpico €18,99

Wat een feest is dit boek! Twee opportunistische theatermakers hebben succes met een theatervoorstelling over Rousseau in Den Haag, Amsterdam, Delft, Groningen, Goes en andere wereldsteden. Succes in Nederland, op een gegeven moment zelfs met buitenlands bezoek in de zaal. Italianen spreken hen aan en vragen hun de voorstelling twee maal in het befaamde Teatro Olimpico in Vincenza op te voeren. Wow! Het Teatro Olimpico, Kees is er eerder geweest en hij laat Hein foto’s zien. Zij stemmen in en er volgen gesprekken met organisatoren, toezeggingen die steeds meer verwarring oproepen. Maar het Teatro Olimpico… Once in a lifetime!
Teatro Olimpico is een bijzondere roman, want een smeekbede aan een Nederlands cultuurfonds: we hebben hard geld nodig, het is allemaal misgelopen.
Italiaanse instanties zeggen allerlei fondsen toe, er worden (kleine) voorschotten betaald. Maar op welke partij moeten Hein en Kees nu varen? Politiek, zo vertelt men hen, is alles waar Italiaans cultuurgoed op is gebaseerd. Aansluiting bij de juiste partij, posities die van het ene op het andere moment kunnen veranderen. Zeg het maar. De ene Italiaanse adviseur stelt Hugo Cavalli voor als acteur, de ander Leonardo Rombai. En toch wordt het – buiten medeweten van de heren – Otto Muzi, de man die zij helemaal niet zien zitten. Bovendien raken de heren steeds meer in verwarring op welke adviseur zij nu moeten varen: continu dienen zich andere adviseurs, regisseurs, arrangeurs aan. En zo gaat het met alle rollen en functies: who the fuck are we dealing with?! Maar ja, een voorstelling in het Teatro Olimpico, dan kun je maar beter de kat uit de boom kijken. Eén ding staat vast: Rousseau zal in Teatro Olimpico opgevoerd worden, koste wat kost, toch?
Het is hilarisch te lezen hoe de mannen beetgenomen worden, terwijl je tegelijkertijd steeds meer compassie met hen voelt. De verschillen tussen de Italiaanse en Nederlandse culturele sector spelen op, de verschillen in landsaard. Hein en Kees, ze bedoelen het zo goed, je gunt hen het beste.
Buiten het feit dat dit een uitstekende roman is, staat de gekozen vorm als een huis: een brief aan een cultuurfonds om – achteraf – subsidie te krijgen voor een daadwerkelijk uitgevoerd project. Kosten/batenanalyse is een negatief saldo van bijna dertigduizend euro. Kunt u even bijspringen? Die laatste zin, daar eindigt de roman mee.
Na lezing van dit bijzondere relaas vraag ik u: wat zou u doen in geval u de macht heeft een subsidieverzoek te honoreren of af te wijzen? U kunt het Kees wellicht zelf eens vragen: hij komt regelmatig in café De Engel, aan de Markt in Delft. Kader Abdolah geeft daar zijn interviews, Nederlands beste (levende) dichter Arjen Duinker houdt daar eveneens bijna dagelijks huis. Koop eerst Teatro Olimpico bij Trude, juist om de hoek, vlak achter het stadhuis. Of schaf Arjens Buurtkinderen aan (U zegt dat u niet van poëzie houdt? Laat me niet lachen: deze schitterende bundel tilt u over de drempel en opent een nieuwe wereld). Drink daarna iets in De Engel (vanaf een uurtje of vier in de middag heeft u de meeste kans voor een rencontre met een van de heren schrijvers). Wie weet signeert een van de heren uw boek, vanzelfsprekend nadat u hen eerst een drankje hebt aangeboden, met een uitzonderlijke ‘opdracht’.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, oktober 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

papegaaiKader Abdolah – Papegaai vloog over de IJssel €19,95

Ik schrijf op deze site uitsluitend aanbevelingen, maar voor een stadgenoot maak ik graag een uitzondering. Het is een genot te luisteren naar Kader Abdolah. Die warme stem met dat Oosters accent, de poëtische zinnen die hij uitspreekt. Maar te lang kan ik hem niet aanhoren, dan begint de spreker me zelfs licht te irriteren. Datzelfde overkwam me bij lezing van zijn nieuwste roman.
Papegaai vloog over de IJssel is het verhaal van een groep asielzoekers die eind jaren tachtig, begin negentig van de vorige eeuw neerstrijkt in Zwolle en de dorpjes in de omgeving. Memed Kamaal, de hoofdpersoon van deze roman, is de nieuwe identiteit van een man die zogenaamd in het verzet zat tegen Saddam Hoessein. De man is echter onder valse voorwendselen Nederland binnengekomen.  Zijn dochtertje lijdt aan een ernstige hartkwaal en hij hoopt dat Nederlandse artsen het meisje kunnen redden. In zijn thuisland was Memed automonteur, een vak dat hij in Nederland weer oppakt zodra hij de kans krijgt.
Memed krijgt dankzij de dominee van Zwalk (jawel, dat dorp van Klazien het kruidenvrouwtje, die aanzienlijk aanwezig is in het verhaal) een woning naast de kerk. Door zijn ogen beschouwen we de vluchtelingen die tegelijk met Memed in de regio zijn gearriveerd. Daarbij heeft Abdolah zich niet kunnen inhouden: uit den treure beschrijft hij Nederlandse gebruiken en het verhaal hangt aan elkaar van cliché’s. Het stoorde mij bovendien dat Memed zijn hoofd tussen de dijen van iedere willekeurige vrouw probeert te steken om zo met zijn borstelsnor (…) haar verticale lippen te strelen. En wat is dat toch met die vrouwelijke vluchtelingen? Ook zij lusten er wel pap van, en dan met name in de armen van ongevoelige Nederlandse mannen, die steevast tot mishandeling vervallen.
Werd Ad van den Kieboom, de redacteur die Abdolah groot heeft gemaakt bij uitgeverij De Geus, te streng voor Kader? Is hij daarom verhuisd naar Prometheus? Wist Van den Kieboom Abdolah te behoeden voor overdrijving, wist hij hem tijdig de mond te snoeren, zo niet de redacteur van Prometheus. De laatste heeft Abdolah ogenschijnlijk de vrije hand gegeven, waardoor er te veel Kader Abdolah in het boek zit en het verhaal onder wollige woorden ten onder gaat.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, oktober 2014

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

jozefThomas Mann – Jozef en zijn broers €125,00

Een roman van bijna 1500 pagina’s valt niet in 300 woorden te vatten. Dus bij dezen schenk ik u er veel meer. Het boek in de (eerste) Nederlandse vertaling kost dan ook 125 euro, dus een stukje lezen vooraf kan geen kwaad.

In het najaar van 2014 verschijnt de eerste Nederlandse vertaling van Joseph und seine Brüder, een roman waaraan Thomas Mann van 1933 tot 1943 heeft gewerkt. De roman is gebaseerd op de hoofdstukken 27 – 50 uit het boek Genesis en geeft het verhaal weer van aartsvader Jakob en diens twaalf zonen (en een dochter). Mann heeft het in vier delen verpakt. Ik heb de Duitse versie gelezen, vanzelfsprekend, een prachtige uitgave van Fischer Verlag voor maar 25 euro. Nu voor het eerst in het Nederlands vertaald. Overigens: de eerste Duitstalige uitgave waarin de vier banden verenigd waren, is uitgegeven door Querido, Amsterdam.

Via een uitgebreide inleiding vertelt Mann over de relatie tussen mythen en geschiedenis. Ook bij de persoonlijke verhalen van de (Bijbelse) personen. Verschillende gebeurtenissen komen in meerdere overleveringen voor. Aldus probeert Mann het verhaal in het juiste licht te plaatsen en de lezer voor te bereiden.
Het eerste boek – De verhalen van Jakob – geeft een voorzet op de titel van het epos. Het boek begint met de relatie tussen Jozef, de op een na jongste zoon, en diens vader Jakob. Jozef is de eerstgeborene van Rachel, Jakobs grote liefde en zijn tweede vrouw. Rachel sterft in het kraambed bij haar tweede geboorte van Benjamin of Ben-Oni (“hij die zijn moeder doodde”). Jozef is dan acht jaar. Jakob kan dit verlies maar moeilijk verwerken. Hij ziet in Jozef zijn liefde voor Rachel voortbestaan. De knappe jongen wordt bevoorrecht en krijgt als enige van de kinderen een leraar toegewezen in de persoon van Eliezer. Deze wijsgeer leert hem lezen en schrijven en brengt hem de beginselen van de astronomie bij.
Al snel gedraagt de jongen zich als een verwend nest. Hij is een notoire klikspaan en intrigant, wat de verhouding tot de zonen van Lea, Jakobs eerste vrouw, er niet beter op maakt. Als dan ook nog eens blijkt dat Jozef de gave heeft in zijn dromen de toekomst te zien, zijn de rapen gaar. In feite is dit de inleiding tot het gehele epos.
Hierna volgen daadwerkelijk de verhalen van Jakob. De strijd met tweelingbroer Esau, zijn twaalf zonen die hij nauwelijks meer onder controle kan houden, de gewelddadige jongens Simon en Levi die hun sadistische wreedheden botvieren zodra zich maar een mogelijkheid voordoet en daarmee de hele stam in gevaar brengen. En Jakob? Hij kijkt ernaar, denkt er het zijne van en roept de Enige God, El Eljon, aan voor advies. Jakob sluit graag zijn ogen en laat het handelen aan anderen over. Zelfs als onder aanvoering van Simon en Levi een bevriende stam wordt uitgemoord, heft Jakob zijn handen en ogen slechts ten hemel. Mede dankzij de brute roofpartijen van zijn zonen, neemt de welvaart van de stam exponentieel toe. Jakob vindt dat normaal, aangezien El Eljon hem dat heeft voorspeld (de rijkdom die hij zal vergaren, niet de wijze waarop). Overigens bedriegt en belazert ook Jakob zijn familie. Al met al is het een opportunistisch zootje.
Als gevolg van verraad vlucht Jakob hals over kop. Hij is dan dertig jaar. Hij belandt bij Laban, broer van Jakobs moeder Rebecca. Aangezien de verre neef berooid arriveert, is de ontvangst allesbehalve warm. Laban biedt Jakob onderdak tegen voorwaarden: de neef dient als knecht voor hem te gaan werken, uiteindelijk vele jaren lang. Op slag wordt Jakob verliefd op zijn twaalfjarige nichtje Rachel, maar zoals eerder vermeld zit oplichting de familie in het bloed: zoals Jakob eens zijn blinde vader Isaak heeft bedrogen door zich voor te doen als Esau, zo wordt Jakob nu zelf slachtoffer van een persoonsverwisseling.
De verhalen van Jakob dwingt tot verder lezen.

Het tweede deel, De jonge Jozef, begint met Jozef op zeventienjarige leeftijd. Evenals zijn oudere halfbroers wordt hij geacht geiten te hoeden, maar vaak onttrekt hij zich aan zijn plicht om onderwezen te worden door Eliezer, of om ‘na te denken’. Daarbij groeit de afstand tot zijn halfbroers. Ondertussen wordt de schoonheid van de jongen door steeds meer mensen erkend en neemt deze bijna mythische proporties aan.
Eliezer zou de opperknecht van Abraham zijn geweest, terwijl hij dat ook van Jakob is. Eliezer is als het ware een man van alle tijden. Wederom speelt Mann hier met de relatie tussen mythe en geschiedenis. Abraham heeft zich weliswaar overgegeven aan de Allerhoogste, de Enige God, maar die God kan slechts in die zin bestaan doordat Hij van Abraham die erkenning heeft gekregen. Er bestaat geen God als niemand in Hem gelooft.
Terug naar ‘het heden’: Jakob noemt Benjamin steevast Ben-Oni, zoon van de dood, en mijd de jongen zoveel mogelijk. De band tussen Jozef, de lieftallige, en Benjamin is echter sterk. Benjamin kijkt tegen zijn oudere broer op en accepteert alles wat deze hem wijsmaakt, ook de dromen die hij zelfs niet aan hun vader Jakob durft te openbaren.
Opnieuw maakt Jozef misbruik van de liefde van Jakob: hij ontfutselt hem het prachtige gewaad waarin zijn moeder Rachel met Jakob is getrouwd. Dat gewaad is bedoeld voor ‘de eerste der tallozen’ uit de in wording zijnde stam. Maar Ruben, Lea’s eerstgeborene, is toch de oudste, de eerste? De oudere zonen spoeden zich van Schekem, waar zij de schapen weiden, naar Hebron, een reis van vier dagen. Zij zijn er van overtuigd dat Jozef het gewaad heeft gekregen in ruil voor het verraad dat hij ieder van zijn broers heeft aangedaan. Jozef gooit nog eens olie op het vuur door hen, in aanwezigheid van Jakob, een droom te openbaren: De zon, de maan en elf knechten – de broers – wachtten op hem, de uitverkorene, en buigen voor hem als hij zich in hun midden vertoont. Dit alles in de vorm van korenaren. Woedend vertrekken de oudere broers naar Schekem en nemen zich voor nooit naar Hebron terug te keren.
Jakob weet geen raad met de situatie. Uiteindelijk besluit hij Jozef naar zijn broers te sturen met de opdracht voor hen te buigen. Onderweg naar Schekem wordt Jozef bestolen. In zijn naïviteit presenteert hij zich onverwacht aan zijn broers, gehuld in zijn hemels gewaad. Daarop breekt de hel los: de jongens rukken hem het gewaad van het lijf, slaan hem bont en blauw en dumpen hem ten slotte naakt en geboeid in een leegstaande bron die zij daarna afdekken met een steen. Leven met Jozef is niet meer mogelijk voor hen. Eindelijk gedumpt, die klikspaan, eindelijk voorgoed verlost van de kwelling in hun leven.  Zij besprenkelen de resten van het gewaad met schapenbloed en zullen Jakob om de tuin leiden: zijn aarts lieveling is door een wild dier verscheurd.
In de bron komt Jozef tot inkeer. Eindelijk beseft hij dat zijn hoogmoed onvergeeflijk is. Bij toeval wordt hij na drie dagen ontdekt door enkele voorbijtrekkende handelaren. Zij nemen hem onder hun hoede. Als zij de broers tegenkomen, vertellen de broers hun dat de bewuste jongen een ‘hondsjong’ is die zij wilden straffen voor zijn leugenachtigheid en diefstal. De handelaren kopen daarop Jozef als slaaf en nemen hem mee.
Woorden kun je in twijfel trekken, maar een bewijs in de vorm van een bloed doordrenkt verscheurd gewaad laat geen twijfel mogelijk. Jakob is kapot van het verlies en gaat tegen God tekeer: waarom heeft Hij eenzijdig hun verbond verbroken? Of is hij, Jakob, zelf schuldig aangezien hij Jozef er in zijn eentje eropuit heeft gestuurd?
De tien zonen komen thuis (de jonge Benjamin was bij zijn vader achtergebleven), weten zich geen raad met de situatie en hebben allerminst de verlossing gevonden die zij hadden verwacht na zich te hebben ontdaan van Jozef. Mettertijd slijt het zeer. Vader en zonen zijn gedwongen samen verder te leven, in elkaars nabijheid, vervuld van schaamte, schuld en spijt.

De rest van het verhaal – Jozef in Egypte en Jozef de ziener – kan kort beschreven worden: in Egypte wordt Jozef aan het huis van een van de vertrouwelingen van de farao verkocht. Al snel maakt hij daar carrière, uiteindelijk tot huismeester. Maar wat gebeurt er als de vrouw des huizes verliefd op hem wordt? Dan word je veroordeeld, verbannen. Naar een gevangenis stroomafwaarts van de Nijl.
Het toeval wil dat binnen afzienbare tijd enkele edelen daar ook ingekwartierd worden, in die gevangenis in the middle of nowhere, in hun mooie kostuums, vanzelfsprekend ‘onschuldig’. Jozef wordt aangesteld als hun bewaarder, een bewaker die hen met respect kan behandelen, hen het idee geeft dat zij bevoorrechte gevangenen zijn. Beide gevangenen dromen, en Jakob weet hun droom te duiden. Achteraf blijkt de duiding juist, voor de ene gevangene funest, voor de ander een zegen. En die laatste man keert terug naar het hof van de farao en belooft Jozef de  farao van diens gaven kond te doen.
Al snel vergeet de man de belofte die hij Jozef heeft gemaakt gezien de juiste duiding van de droom. Totdat de farao droomt, en in paniek raakt. Al zijn dromenduiders kunnen hem niet helpen. In toorn vervalt de jonge god. Daarop herinnert de geredde gevangene zich die vreemde vogel, in de gevangenis aan de Nijl. Op stel en sprong wordt Jozef ontboden, gehaald per koninklijk vaartuig. En hij weet de droom van de farao te duiden: zeven vette koeien, gevolgd door zeven magere; zeven vette korenaren, gevolgd door zeven volledig uitgedroogde schellen. Alles komt in de opvolgende jaren uit zoals Jozef heeft voorspeld.
Binnen afzienbare tijd wordt Jozef benoemd tot farao’s ‘enige’ vriend. Alle egards vallen hem ten deel en het Egyptische volk ligt aan zijn voeten. De rest kent u wel, van die broers, van de hongersnood in het land van Jakob, en hoe de twaalf broers elkaar weer tegenkwamen in Egypte, wat dankzij Jozef grote reserves had opgebouwd.

Wat is er nu zo bijzonder aan deze roman? De stijl, de wijze waarop Mann je in die wereld weet te trekken. Alles zie je voor je, de woestenij, de bron waarin Jozef is gedumpt. Maar bovenal maakt Mann duidelijk dat ook ‘goede’ mensen zo hun keerzijde hebben, iets wat in de Bijbel nog wel eens wil ontbreken. Jozef was natuurlijk een ‘pisventje’ en een jongen die verdiende gestraft te worden. Mann neemt de lezer mee in de duistere wereld van het ontluikende Midden Oosten.

Ga ervan uit dat u circa veertig uur nodig hebt om dit epos te lezen. 125 euro is een hoop geld, maar in welk restaurant kun je veertig uur zitten voor 125 euro? Wedden dat het boek een betere investering is?

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, oktober 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

roxyEsther Gerritsen – Roxy €10,00

Een nieuwe Gerritsen kan ongezien gekocht worden. Altijd waar voor je geld!
Roxy Rombouts (27) is getrouwd met Arthur, een dertig jaar oudere succesvolle filmproducent. Midden in de nacht wordt Roxy opgeschrikt door twee agenten die haar meedelen dat Arthur bij een ongeval is overleden. Het was niet zomaar een ongeluk: de auto van Arthur is op de vluchtstrook aangereden. In het wrak bevonden zich de naakte Arthur en een eveneens naakte stagiaire. Bham, die komt binnen, denk je dan. Zo niet bij Roxy.

Als zeventienjarig meisje is Roxy van huis weggelopen (vader truckchauffeur, moeder innig vriendin van de fles). Arthur heeft haar min of meer verlost uit haar verstikkende milieu. Ze krijgen een dochtertje, Louise. Roxy went snel aan het leven van luxe en glamour. Van de rode loper heeft ze op zeker moment genoeg. De levens van Arthur en Roxy spelen zich daarna dan ook deels gescheiden af.
Na het vernemen van zijn dood komt er een lading verantwoordelijkheden op Roxy af, zaken die de gemiddelde burger gewend is achteloos op te pakken. Zo niet Roxy. Zelfs de espressomachine kan zij niet bedienen. Daarom roept zij de hulp van deeltijdoppas (studente) Feike in en claimt ze Jane, de persoonlijk assistente van Arthur. “Nu ben je bij mij in dienst.” De afgelopen tien jaar is het Roxy gelukt aan de eisen die het leven aan een mens stelt, te ontsnappen. Die tijd is in een klap voorbij. Ze is niet in staat voor Louise te zorgen, geeft de driejarige in alles haar zin. Als een wildvreemde man haar aandacht geeft, gaat ze braaf als een loops teefje op haar rug liggen. Kindvrouwtje Roxy past even niet meer in de reguliere maatschappij.
Als haar vader en moeder besluiten enige dagen bij het gebroken gezin in te trekken, wordt de situatie te complex voor de jonge weduwe. Al die mensen die iets van je willen, die moeilijke vragen stellen. Op één zo’n vraag antwoordt Roxy, bij gebrek aan een zinnige reactie, dat ze op vakantie gaan. “Naar zee,” vult Louise aan. Feike, Jane, Louise en Roxy vertrekken naar zee, de Méditerranée. Onderweg raakt Roxy het spoor volkomen bijster. Op zeker moment doodt ze een leger illustere vijanden, terwijl de anderen liggen te slapen. Daaruit put ze zelfvertrouwen, voor het eerst sinds die gruwelijke mededeling van de politie. Maar als de volgende dag de reacties op haar daad losbranden, breekt ze als een klein kind. Op dat moment is er nog maar één uitweg: papa bellen.
Roxy is een ijzersterke roman. Zoals Arjan Peters, recensent van de Volkskrant, schreef: irritant goed geschreven.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, september 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

HB Efter VV v001indd.inddHanna Bervoets – Efter €19,99

Efter speelt zich af in de nabije toekomst. De wereld is verder gedigitaliseerd en mensen ‘gazen’ met elkaar (een soort chat 2.0). Liefde is een verdacht verschijnsel en dientengevolge wordt LAD – love addiction disorder – als een serieuze ziekte gedefinieerd. Er zijn zelfs speciale klinieken voor mensen, voornamelijk jongeren, met LAD. Een groot deel van de roman speelt zich af in een dergelijke kliniek.

De medicatie om LAD te bestrijden wordt toegediend in de vorm van pillen: Efter. Het medicijn kent echter bijwerkingen die nu eens gewild, dan weer ongewenst zijn.
In Efter treden negen personages naar voren die al dan niet bewust met de introductie en verspreiding van het medicijn te maken hebben. Daarbij spelen thema’s als verliefd zijn en zelfverrijking een belangrijke rol. Bovenal is Efter een roman over gevoelens van vriendschap en verbondenheid, en de zoektocht van pubers naar houvast in dezen.
In de eerste hoofdstukken duurt het even voordat ik de draai had gevonden: wie is wie nu ook weer, in welke relatie staat-ie tot wie? Als de personages zich eenmaal hebben genesteld in het brein, is Efter een boek wat je niet meer kunt neerleggen voordat je het uit hebt. Heerlijk, deze nieuwe Bervoets!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven,september 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

fikryGabrielle Zevin – De verzamelde werken van A.J. Fikry, boekhandelaar €19,99

Wat is het heerlijk over een boekhandel te lezen en daar ‘jouw’ winkel in te herkennen. Fikry is de enige boekhandelaar op het denkbeeldige Alice Island, juist buiten New York City. In de zomer, als de toeristen het eiland overspoelen, loopt de zaak goed. Buiten die maanden is het sappelen. Ook dat ken ik van ‘mijn’ boekhandel, al liggen de verkooppieken iets anders. En dan Fikry: wie kent ze niet, van die eigenzinnige boekhandelaren, vooral die van kleine zaakjes, die weten wat wij zouden moeten lezen. Heerlijk, toch? Van die mensen die bijna weigeren bepaalde titels af te rekenen, omdat ze er hun neus voor ophalen. Meestal terecht overigens. Ze kunnen zonder die minderwaardige boeken echter niet bestaan. Wat een dilemma.

Zevin weet de liefde voor het boek(envak) op uitzonderlijke wijze te presenteren. Ik was verheugd twee titels van Tobias Wolff tegen te komen, een van m’n favoriete auteurs van korte verhalen. En eindelijk eens iemand die van dat genre in het algemeen houdt (vanzelfsprekend komt ook Alice Munro voorbij). Aan het einde komt de e-reader ter sprake, wat Fikry natuurlijk helemaal niets vindt. Wat jammer is, is dat de reden waaróm hij zo benauwd is voor e-readers niet wordt gegeven: van alle e-books die in Nederland verkocht worden, wordt minder dan 5% afgerekend. De rest bestaat uit piraterij, ofwel diefstal. Eigenlijk zou ik dat in kapitalen moeten schrijven, want ik merk dat steeds meer mensen in mijn omgeving, van mijn leeftijd, het de normaalste zaak van de wereld vinden boeken te stelen. Maar afijn, daar gaat dit boek dus niet over.
Zoals de achterflap vermeldt, is dit boek een ‘onvergetelijke liefdesverklaring aan boeken’, al had het voor mij nog wel een onsje meer mogen zijn in dezen.
Boekenliefhebbers, neem deze zin uit het boek ter harte: ‘Boekwinkels trekken goeie mensen aan.’ Maar ook deze: ‘Ik geloof niet in God. Ik ben niet religieus. Maar ik heb in mijn hele leven niets gekend wat dichter in de buurt van een kerk komt dan deze winkel.’
Ik ken zo’n winkel, gevestigd aan De Wijnhaven in Delft…

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven,augustus 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

couplandDouglas Coupland – Generatie A €19,99

Generatie A speelt zich af enkele decennia in de toekomst. De wereld is danig veranderd onder andere door het verdwijnen van bijen met als gevolg dat allerlei fruit niet meer beschikbaar is. Vijf jonge mensen – Harj, Sri Lanka; Zack, Iowa; Samantha, Nieuw Zeeland; Julien, Parijs; Diana, Ontario –  worden ongeveer tegelijkertijd gestoken door een bij. Wereldnieuws. In alle gevallen komt direct politie en leger in actie. De vijf worden geïsoleerd, hun woningen worden hermetisch van de buitenwereld afgesloten. Enkele weken worden zij in verschillende ziekenhuizen in coma gehouden en worden er medische experimenten op hen uitgevoerd. Na hun geïsoleerde verblijf worden de vijf verenigd op een eilandje bij Alaska onder aanvoering van wetenschapper Serge. Hij zal hen observeren en begeleiden.
In die dagen is de wereld verslingerd aan de drug Solon. Dit roesmiddel zorgt ervoor dat mensen volledig in zichzelf keren en lak hebben aan allen om hen heen.
Op het afgelegen eiland heeft Solon haar intrede nog niet gedaan, denken de jongelui, maar al snel blijkt dat een misvatting. De therapie van Serge bestaat eruit dat de vijf verhalen vertellen, fictie. Al doende ontdekt men het belang van boeken, de essentie van contact (waarbij Coupland tussen de regels stevige kritiek uit op sociale netwerken en de ‘functie’ die deze vervullen). Langzaam maar zeker ontdekken de vijf via die verhalen de kern van het probleem (Solon, het verdwijnen van de bijen op aarde). Daarbij krijgt de trip een onnavolgbare wending.
Zoals gewoonlijk heeft Coupland weer een bijzonder boek geschreven. De quote aan het begin van het boek, is een bijzondere, geschreven door Kurt Vonnegut in 1984: “Now you young twerps want a name for your generation?Probably not, you just want jobs, right? Well, the media do us all such tremendous favors when they call you Generation X, right? Two clicks from the very end of the alphabet. I hereby declare you Generation A, as much at the beginning of a series of astonishing triumphs and failures as Adam and Eve were so long ago.” En zo ziet Coupland in Generatie A de vijf jonge mensen: als het begin van een beter toekomst.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven,augustus 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

rugeEugen Ruge – In tijden van afnemend licht €22,50

Wilhelm Umnitzer heeft in de dertiger jaren van de vorige eeuw communistische sympathieën, en dat terwijl Hitler en diens gedachtengoed hoogtij viert. Het lukt hem met zijn muze Charlotte Powileit naar Mexico te ontsnappen. In 1948 is hij eindelijk uitverkoren naar Duitsland terug te keren, op kosten van de partij. Hij gedraagt zich als een voorbeeldig socialist, zijn vrouw Charlotte wordt zelfs – zonder enige opleiding – uitverkoren een instituut te leiden. Wilhelm begint zijn eigen historie bij elkaar te verzinnen. Hij heeft met de groten uit het socialisme de weg bereid voor de nieuwe Duitse (socialistische) heilstaat. Zo denkt hij toch.
De zoon van Wilhelm en Charlotte, Kurt, is op zijn vijftiende naar de USSR gegaan en heeft met de soldaten gevochten tegen de nazi’s. Toch is er iets fout gegaan. Na vele jaren ballingschap mag hij terugkeren naar Duitsland, inmiddels DDR. Langzaam maar zeker bouwt hij een carrièrre op als wetenschapper (historiker). Kurt geniet van de eenvoudige dingen des levens, waaronder andere vrouwen dan zijn Oekraïense Irina.
Alexander is de zoon van Kurt en Irina. Hij leeft op zeker moment tussen Oost en West en weet op 1 oktober 1989 te ontsnappen naar het westen. Waaraan hij echter niet weet te ontsnappen, is de trek naar zijn geboorteland. Hij is een dwaler tussen twee werelden, een dolende die nooit zijn plek zal vinden.
Als laatste is er Markus, zoon van Alexander. Een opstandige jongeman die proeft aan extreem rechtse ideeën.
In tijden van afnemend licht toont de complexe relaties tussen mensen die met verschillende ideologieën opgroeien, de oprechte ideeën die elkaar zo in de weg zitten. Het geeft de wrijving weer – en dit is zeer zacht uitgedrukt – tussen familieleden die allen het beste willen, maar totaal andere verlangens en normen/waarden hebben. In tijden van afnemend licht is een magnifieke roman welke via familiaire verbanden de problemen weergeeft welke zijn ontstaan toen de DDR ineens bij de BDR werd gevoegd. Schokkend.
Ik heb het boek in het Duits gelezen (In Zeiten des abnehmendes Lichts). Hoe goed je een taal ook beheerst, altijd kom je voor verrassingen te staan. Zo las ik op zeker moment over de Techtelmechtel van Kurt met een dame tijdens een congres in Rusland. Techtelmechtel, zoiets als een slippertje. Schitterend woord, toch?
Met deze roman heeft Ruge de Alfred-Döblin-prijs gewonnen, evenals de Aspekte-Literaturprijs en de Duitse Buchprijs. Dat is meer dan onze Ako- en Librisprijs bij elkaar. Geen twijfel dus inzake kwaliteit.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven,augustus 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

liefdeslevenAdelle Waldman – Het liefdesleven van Nathaniel P. (€ 19,95)

Nathaniel Piven – Nate – is een gewone Joodse jongen uit een van oorsprong Roemeens gezin. Hij blijkt een goede leerling en gaat studeren aan Harvard, waar hij omringd wordt door jongelui voor wie rijkdom vanzelfsprekend is. In die zin voelt hij zich minderwaardig. Pas als hij een meisje ontmoet dat hem serieus neemt, dat hem ontmaagdt, komt hij tot leven. Een leven waarin hij ‘de vrouw’ probeert te ontdekken, wat na enige jaren resulteert in afscheid van zijn muze Kristin.

Na Kristen heeft hij een jaar een relatie met Elisa, die aan al zijn voorwaarden voldoet: aantrekkelijk, ‘knap naar olympische maatstaven’, intelligent. Enige maanden nadat ook die relatie is gestrand, ontmoet hij op een feestje Hannah, ‘een slanke schrijfster met pronte borsten die er aantrekkelijk uitzag, al was haar gezicht nogal hoekig.’ Ze krijgen een relatie.
In eerste instantie lijkt Hannah de ideale vrouw. Nate heeft een boekcontract van vijf nullen gekregen, Hannah begint ook door te breken. Hij geeft haar regelmatig advies en de twee beleven hoogtepunten in bed. Maar hoe meer Hannah zich schikt naar de nukken van Nate, hoe verder zij zich van hem verwijdert. Schuldgevoel over zijn gedrag steekt de kop op, waardoor de relatie geen stand kan houden.
Tenslotte bindt Nate zich aan Greer Cohen, schrijfster van pulp, waarmee in het begin van het boek de vrienden van Nate de spot dreven: een voorschot van vierhonderdduizend dollar voor lectuur? Vanzelfsprekend is ook Greer een ‘lekker ding’. In tegenstelling tot Hannah weet zij Nate zo te bewerken dat hij niet meer van haar los komt.
Is dit boek een spiegel voor de man? Een handleiding voor jonge vrouwen? Wellicht beide. Gelukkig heb ik me niet door de titel laten afschrikken, al was er enige aarzeling voor ik het boek kocht. Chicklit? Geenszins. Ga het boek direct kopen (en in een adem uitlezen).

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven,augustus 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.
huwelijkslevenDavid Vogel – Huwelijksleven (€ 15,00)

Waarom kan een roman waarin slechts masochisme domineert zo intrigeren? Rudolf Gurtweil heeft goede vrienden: Dr. Astel, Ulrich, maar bovenal Lotte. Hij heeft geen cent te makken, maar dat mag de pret niet drukken. Een lening kun je altijd bij iemand afsluiten.Huwelijksleven speelt in de jaren twintig van de vorige eeuw. De lezer leert het Wenen van die jaren kennen. Samen met Gurtweil loopt hij door allerlei ‘gassen’, beschouwt hij het caféleven en ontmoet de hoertjes, onooglijke vrouwen die een man versteld doen staan. De roman heeft nauwelijks een plot, maar verdient het gelezen te worden. De beschrijvingen door Vogel, zijn gedachtenspinsels, zijn van een onweerstaanbare schoonheid. Er komt een hoop geneuzel voorbij, maar als je dat in de hier gebruikte woorden kunt vastleggen, is het een genot die te lezen.
De kleine Rudolf, een gemankeerd Joods schrijver, denkt het lot uit de loterij te winnen wanneer hij Thea von Takow ontmoet, een barones die geen cent blijkt te bezitten. Ze palmt hem in en, na een snel huwelijk, vernedert hem op onnavolgbare wijze. Regelmatig neemt ze de kleine (Rudolf) op schoot, af en toe pakt ze hem op en zwaait hem door de lucht. Rudolf denkt dat haar houding zal veranderen, als hij bespeurt dat zij zwanger is. Niets van dat al. Martin wordt geboren, een baby met een ‘stompneus’, en zal vroegtijdig overlijden. Intussen gaat Thea haar gang. Ze neukt zich een slag in de rondte (excusez les mots), vernedert Rudolf tot in het diepst van zijn ziel. Intussen kwijnt de mooie Lotte, dochter van een groot verdienend bankier, weg: Rudolf is haar ideaal. Maar de sukkel beschouwt haar slechts als een goede vriend. Dat haar gezondheid tanende is, wijt hij aan alles, behalve aan de werkelijke oorzaak: Lotte is verliefd op Rudolf en kan het niet aanzien hoe deze door Thea vernederd wordt. Als tenslotte bij Rudolf de schellen van de ogen vallen, is het te laat.
Huwelijksleven is een klassieke roman, prachtig geschreven, waarbij de uitvoerige uitweidingen het leesplezier eerder versterken dan hinderen. De roman is vergeleken met Kafka’s werk, en met Döblin’s Berlin Alexanderplatz (beste Duitse boek van de twintigste eeuw, volgens analytici). Ik vondHuwelijksleven vele malen beter dan de laatste.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, juli 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.
bervoetsHanna Bervoets – Alles wat er was (€12,50)

Je hebt een sensationeel wetenschapsprogramma op tv. Succesformule. Laten we een wonderkind interviewen, zo bedenkt de redactie. Via een rekenwedstrijd wordt het beoogde kind gevonden. Joeri, tien jaar oud. Wijsneus. In een realistische omgeving dienen de opnamen plaats te vinden. Een zondag, een lagere school, en dan een enorme knal.
Mist, niets dan mist rest buiten het gebouw. Ondoordringbare mist. Zeven volwassenen, een jongen van tien, in een schoolgebouw. Internet werkt niet meer, elektriciteit gelukkig nog wel. In het begin is de sfeer een beetje uitgelaten. Zenuwachtig ervaart men de spanning. Maar op zeker moment slaat vertwijfeling toe. Een van de acht houdt het na enkele dagen niet meer uit: ze wil naar haar kind. De anderen proberen haar tegen te houden, maar ze verdwijnt in de dikke grijze soep. Er wordt niets meer van haar vernomen, terwijl de achterblijvers stiekem hopen dat haar verdwijning hun redding zal zijn: ze bereikt wellicht mensen die hen kunnen vertellen dat het veilig is, veilig om het gebouw te verlaten.
De roman kent geen hoofdstukken maar dagen. Dag 91 wordt gevolgd door dag 5, dag 135 door dag 72. Door deze constructie wordt de spanning opgebouwd. Een schoolgebouw met enkele pakken pasta, rijst, een paar flessen wijn. Waarom zou je voedsel in school bewaren. Op zeker moment bestaat de maaltijd uit negen korrels rijst, per persoon per dag. Uitgeteld worden die korrels, letterlijk, altijd door twee personen opdat niemand in de verleiding komt te sjoemelen. De gegijzelden komen met elkaar in conflict. Er ontstaan relaties, positieve en negatieve, en er verdwijnen mensen.
Alles wat er was is een sterk verhaal over oerinstincten, over mensen en hun sterktes en zwakheden, over relaties en hoe die kunnen veranderen naar gelang de omstandigheden.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, juli 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

mersbergenJan van Mersbergen – De laatste ontsnapping (€ 18,90)

De laatste ontsnapping is een prachtige roman over vader/zoon-relaties. De tienjarige Deedee kent slechts de voornaam van zijn vader. Als de jongen ontdekt hoe hij toegang krijgt tot de bestanden in zijn moeders telefoon, pakt hij het apparaat op zeker moment, scrolt in de adressenlijst naar de naam Ivan en belt het betreffende nummer. Dan krijgt hij zijn vader aan de lijn. Zijn vader, die hij nooit heeft gezien, wiens stem hij nooit heeft gehoord. Dat is overigens wederzijds. Van het een komt het ander, via de vader van Ruben, Deedees beste vriendje. Mama Simone mag niets weten.
De ik-persoon en verteller is de vader van Ruben. Hij is onlangs op kantoor ontslagen. Langzaam maar zeker brengt hij Deedee en Ivan bij elkaar, via karate les. De verteller raakt in de ban van Ivan, de wijze waarop hij zich in leven houdt met een Houdini-act, het gemak waarmee de man vrouwen versiert en ze even snel weer dumpt. Samen struinen de twee volwassenen door nachtelijk Amsterdam. Terwijl Ivan een onvermijdelijke band opbouwt met Deedee, beseft de verteller dat hij alleen op zondag het vlees sneed en zijn kinderen niet heeft zien opgroeien. Krampachtig probeert hij datgene te bereiken met Ruben wat tussen Ivan en Deedee in slechts enkele weken is gerealiseerd: een innige band tussen vader en zoon.
Als beide mannen met de twee jongens naar Zuid Frankrijk reizen, waar Ivan zijn laatste Houdini-act zal opvoeren tijdens een festival, worden de verschillende relaties maximaal op de proef gesteld.
De laatste ontsnapping is een onmisbare roman voor vaders van zonen. En dat schuldgevoel na lezing? Gewoon meteen daarna een ander boek pakken en het is over.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, juni 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

pierOek de Jong – Pier en Oceaan (€ 15,00)

Soms eindigt een boek met een kater. Dat is mij overkomen bij Pier en Oceaan. Na de laatste pagina, bladzijde 804, wilde ik méér. Hoe is het Abel Roorda na 1971 vergaan? Boos was ik, op de auteur, omdat hij me in het ongewisse laat. Daarmee is direct geschreven wat over dit boek vermeld dient te worden: een dijk van een roman!
In Pier en Oceaan volgen we de familie Roorda, van de conceptie van Abel tot diens afstuderen aan het gymnasium. In eerste instantie speelt de roman zich af in Friesland. Vervolgens, nadat vader Lieuwe Roorda als rector van een lyceum in Zeeland wordt aangesteld, aan de andere kant van het land. Oek de Jong weet de zestiger jaren weer te geven als geen ander. IJzersterk is hij in het creëren van de sfeer uit die jaren, middels toen gangbare apparatuur, maar ook middels de verhoudingen tussen mensen die toen scherper waren omkaderd dan tegenwoordig. Voeg daarbij de onzekerheden van een adolescent, gevoeligheden van een aandoenlijk niveau, wederom gespiegeld aan die van de tegenwoordige tijd. ‘Das Leiden des jungen Abels’. Pier en oceaan is een meesterwerk, voor een bespottelijk lage prijs te koop. Stiekem hoop ik op een vervolg

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, juni 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.
land 32Daan Heerema van Voss – Het land 32 (€ 19,90)

Een man wordt wakker in een duistere ruimte die hem volslagen onbekend voorkomt. Het blijkt zaal 32 te zijn, van een onbestemd complex. Is hij gegijzeld? Gevangen is hij zeker. Hij herinnert zich echter niets, heeft geen verleden om op terug te vallen. In eerste instantie bestaat het enige menselijke contact uit dat met zijn bewaker, Vrijdag, een oude man met een pezig lichaam, rottende stompjes tanden en een slepend been. Vrijdag voedt de man sporadisch, biedt hem uitsluitend het hoogstnodige. De hoofdpersoon ervaart langzaam maar zeker af en toe flitsen uit een verleden. Zo vermoedt hij dat hij Marlon Brando heet, maar de naam Stanley past hem eveneens. Op zeker moment komt hij erachter dat er zich nog een bewoner in het uitgebreide complex bevindt. Penny Lane, zaal 35. Ze is ziekelijk, lijdt aan een longaandoening (of is het kanker, zoals Vrijdag beweert?) en heeft zich geschikt in haar lot: gebonden aan het infuus waaruit glucose haar lichaam voedt. Vrijdag geeft Stanley de opdracht verhalen te schrijven voor Penny, opdat zij enigszins opfleurt. Hij kan daarmee bonnen verdienen, bonnen waarmee hij zich van bepaalde gunsten kan verzekeren. Die verhalen in het alomvattende verhaal maken deze roman tot een ingenieus experiment, waarbij Heerma van Voss je regelmatig op het verkeerde been zet. Die verhalen zijn ook het middel waardoor Marlon/Stanley langzaam maar zeker stukjes uit zijn verleden hervindt. Of herinnert hij zich het leven van een van zijn karakters? Schept hij zelf een verleden?
Het land 32 is een bizarre roman. Het boek eist je aandacht op, zeker gedurende de eerste honderd pagina’s. Daarna ben je in haar web verstrikt en kun je het niet laten liggen tot bladzijde 541, het eind.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, juni 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

Birk Omslag 10.04.2014•def.inddJaap Robben – Birk (€ 19,95)

Eén eiland, drie huizen, vijf mensen. Dat is de wereld waarin Birk zich afspeelt. Als de negenjarige Mikael Hammerman met zijn vader aan het strand is, schiet de jongen zijn rode voetbal per ongeluk het water in. Birk Hammerman, zijn vader, probeert de bal terug uit zee te halen, maar het laatste wat de jongen van zijn vader ziet, is diens bleke lijf onder water. Bij thuiskomst doet hij in eerste instantie of er niets aan de hand is, waarop moeder Dora moppert dat Birk altijd te laat is. Zo begint deze roman waarin een verstikkende moeder/zoon-relatie centraal staat.

Pernille Augusta en Karl, een visser, zijn de enige andere bewoners van het eiland. De oude Pernille overlijdt na een val van de trap, nog voor Birk voorgoed verdwijnt. In het huis van Pernille haalt de jongen herinneringen op aan zijn vader. Mikael leeft die eerste tijd in een fantasiewereld. In eerste instantie ziet hij zijn vader in vreemde verschijningen, maar naarmate hij ouder wordt, duikt zijn vader steeds minder in zijn fantasieën op. De jongen eigent zich het huis van Augusta toe, ontdekt een broedende meeuw op het bed van de oude vrouw en houdt de vogel in de slaapkamer gevangen. Als het meeuwenei eenmaal is uitgebroed, besluit Mikael het jong te dresseren. De jonge vogel is voor hem een uitlaatklep, waar hij zijn emoties werkelijk durft te uiten.
Visser Karl probeert de jongen in diens puberteit te begeleiden. Dat gaat hem redelijk goed af, totdat de man zich gaat interesseren voor Dora. Als Mikael getuige is van de ontluikende relatie, grijpt hij in, waardoor de verhoudingen op het eiland volledig naar de gallemiezen gaan.
Birk is een aangrijpend boek dat je in één adem uitleest.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, juni 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

waterspiegelTomas Lieske – Door de waterspiegel (€ 18,99)

Een zwaar gehandicapt meisje begint als vertelster van dit vreemde verhaal, wat zich afspeelt van 1939 tot pakweg 1985. IJkpunten zijn er slechts in het begin, de aanloop tot de Tweede Wereldoorlog. De vertelster bevindt zich met andere lichamelijk gehandicapten in een verpleeginstelling in Oostenrijk. Daar ontmoet zij de vijftienjarige Sebastian, voor het eerst in zijn eentje op reis in een wit uniform wat aan officieren uit de oorlog doet denken. Deze mysterieuze vertelster duikt meerdere malen in het verhaal op.
Na een rommelige reis belandt Sebastian in Oostenrijk, aan de Traunsee. Hij bivakkeert bij de familie Freundl, waar zijn oog direct valt op Eva, een meisje van zijn leeftijd. Eva is van oorsprong joods, op transport gezet vanuit Wenen in 1939. Een redding, met ambtelijke tegenzin geregeld door haar (nazi)oom Antal. Sebastian blijft hangen in de villa in Traunsee. Hij laaft zich aan de idyllische omgeving en er ontstaat een prille liefde tussen hem en Eva. Maar de plicht roept en Sebastian gaat studeren in Delft; Eva, afgestudeerd in zowel scheikunde als kunstgeschiedenis, volgt hem naar Nederland. Na afronding van de studie in Delft bloeit de liefde als nooit tevoren. Het stel vestigt zich in Leiden. Sebastian werkt voor verschillende bedrijven, maar vindt niet ‘het ware’. Totdat zich een klus in Spanje aandient. Enkele maanden van huis, veel geld verdienen, geen vuiltje aan de lucht.
In Spanje is Sebastian verantwoordelijk voor de aanleg van een stuwdam, een project waardoor enkele dorpen onder water zullen verdwijnen. Als de klus bijna is geklaard, is Sebastian getuige van een gruwelijke daad. Aangezien Hollandse collega’s daarbij zijn betrokken, besluit hij zijn mond te houden, wat de rest van zijn leven zal bepalen. Zeker is dat hij niet op de afgesproken datum bij Eva arriveert.
Door de waterspiegel is een bijzonder boek!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, mei 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

kochHerman Koch – Geachte heer M. (€ 22,95)

Ondanks het feit dat ik geen fan ben van Kochs proza, verdient Geachte heer M. een uitvoerige bespreking. Allereerst wisten zowel Koch als Ambo | Anthos de spanning op te drijven. Is het een aanval op de literaire wereld? In alle toonaarden ontkende Koch dat het boek een afrekening met zijn collega’s en in het bijzonder Harry Mulisch is. Gezien de karaktertrekken van de beroemde schrijver M., wiens succesvolste roman Afrekening is gebaseerd op de verdwijning van docent Landzaat, hebben we hier wel degelijk met Mulisch te maken. Maar wat mij bovenal intrigeerde: Geachte heer M. geeft een kijkje in de keuken van de schrijver. Hoe komt de gemiddelde literaire roman tot stand? Kun je zonder media en/of mensen om je heen wel een fictief verhaal schrijven? In hoeverre is fictie daadwerkelijk verzonnen?
Koch heeft een schitterend boek geschreven. Geachte heer M. is het verhaal van Herman, de scholier, met zijn liefje Laura. Twee zeventienjarigen die hun onschuld eerder verliezen dan hun lief is. En het is het verhaal van Nederlands succesvolste schrijver die parasiteert op verhalen zoals die van Herman en Laura. En dan, ruim dertig jaar later, brengt het lot Herman en M.  bij elkaar. Herman verwijt M. dat hij de feiten niet al te nauw neemt, zoals hij bijvoorbeeld een eigen interpretatie van de verdwijning van docent Landzaat heeft gegeven in diens succesvolle roman Afrekening. De inmiddels vijftigjarige Herman besluit M. gedoseerd de waarheid rond de verdwijning van Landzaat te vertellen. Druppelsgewijs, als titreert hij een vloeistof met een wankel omslagpunt.
Terugkomend op de door mij veronderstelde sneer naar het Nederlandse literaire wereldje: het kinnesinne onder de beroemde auteurs onderling is een genot. Verder vraag ik u wie de volgende personen (op een door Herman en M. bezocht boekenbal) zijn: “Een (vrouwen)gezicht waar twintig jaar twee pakjes Gauloises en twee flessen rode wijn per dag hun sporen hadden nagelaten”. “Dan had je C., ook ergens in de tachtig, die zijn ouderdom zo jongensachtig probeerde te dragen, als een paar afgetrapte, oude gymschoenen, een spijkerbroek met scheuren en veiligheidsspelden; hij vertoonde zich graag in recalcitrante kleding…”. Ik hoef u de namen van deze nog levende auteurs toch niet in te fluisteren? En wat denkt u van zijn nauwkeurige beschrijving van de bekrompen mores van de CPNB? Slechts twee consumptiebonnen per persoon , daarna sluit u maar in de rij voor de kassa aan. Kleinzieligheid ten top. Organiseer een feestje of blijf thuis, maar behoed onze auteurs voor Nederlandse krenterigheid. Ook in die zin biedtGeachte heer M. een interessante laag.
Ter afsluiting toch een punt van kritiek. Het dedain jegens docenten voortgezet onderwijs, door de hele roman vervlochten, is onterecht. Bevlogen docenten zijn wellicht de enigen die jongvolwassenen de interesse voor literatuur  nog kunnen bijbrengen.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, mei 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

PETTERSON_Twee_WT_DEF.inddPer Petterson – Twee wegen (€ 19,95)

Jim en Tommy komen elkaar in het eerste hoofdstuk in 2006 tegen. Jim als doodarme sukkelaar die op de hangbrug aan het vissen is om maar iets te eten te hebben, de brug die het eilandje Ulvoya met het vasteland verbindt. Tommy, rijdt hem in zijn nieuwe zilvergrijze Merdedes tegemoet, ziet hem voor het eerst sinds decennia, en herkent zijn beste vriend van veertig jaar geleden.
In de jaren zestig van de vorige eeuw groeien beide jongens op. Tommy’s moeder lost op zeker moment in rook op. De relatie met vader is rampzalig en als Tommy met een knuppel diens rechterbeen verbrijzelt, verdwijnt ook de laatste ouder. Samen met zusje Siri probeert Tommy het gezin (er is ook een zesjarige tweeling) zonder ouders bijeen te houden. Maar jeugdzorg grijpt in en plaatst hen bij verschillende gezinnen in het dorpje, gezinnen die niets met elkaar te maken willen hebben.
Jim groeit op met een moeder (vader is spoorloos). Hij is een excellente leerling, een kind dat we tegenwoordig hoogbegaafd zouden noemen.
Tommy en Jim zijn onafscheidelijk. Totdat er bij Jim een steekje losraakt en zij, op achttienjarige leeftijd, elkaar uit het oog verliezen.
Petterson weet als geen ander het ‘show, don’t tell’ adagium toe te passen. Als Jim en Tommy op leeftijd komen, in 2006 (beiden midden vijftig), beseffen zij beiden hoezeer zij ooit afhankelijk van elkaar waren. En zij verlangen terug naar die wederzijdse relatie, naar het onmisbaar zijn. Een verlangen naar die verloren afhankelijkheid, hoezeer hun beider levens zich ook totaal tegengesteld aan elkaar hebben ontwikkeld. Iets wat zij van elkaar niet weten.
Petterson schrijft sober maar groots. Uitgeverij De Geus heeft meer werk van hem vertaald, wat ik zeker ga lezen.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, mei 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

velJoost Vandecasteele – Vel (€19,95)

Tjonge, wat een huid, wat een gelik, geleuter en gelul. Letterlijk. Vel is een proeve van potentie, of is het toch het zoeken naar zekerheid, naar de vrouw bij wie de Man blijven kan? De Man, alleen al de naam van de hoofdpersoon, geeft een beeld van dit werk, karakteriseert het verhaal. De Man… Altijd een stijve, vrouwen als gebruiksvoorwerp, al zijn er die hem naaien. Na vluchtige lezing van dit boek zou je het als seksistisch kunnen betitelen. Maar als je nauwkeurig leest, toont Vandecasteele veeleer aan hoe zwak het mannelijk geslacht is. Naast alle veroveringen zijn er enkele vrouwen die de Man in niet mis te verstane woorden in de hoek zetten. Vrouwen die meer ballen hebben dan de Man.
Vel is een bizarre roman. Uitsluitend voor hen die tegen een seksueel stootje kunnen.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, mei 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

herfst van1-new+rug+kneep1.inddGabriël García Márquez – De herfst van de patriarch (€ 16,95)

Op 17 april 2014 is Nobelprijswinnaar García Márquez op 87-jarige leeftijd overleden. Hij beschouwde zichzelf vooral als journalist, een verslaggever met onnavolgbare fantasie. De dood van een groot schrijver heeft positieve kanten. Ineens is er weer volop aandacht voor diens werk. Ook ik besloot werk te herlezen. En dan niet voordehand liggende boeken als Honderd jaar eenzaamheid of Liefde in tijden van cholera. Nee, juist werk wat minder toegankelijk is. De herfst van de patriarch is zo’n boek.
Uitgeverij Meulenhoff prees deze roman destijds aan als “Een indringende beschrijving van het verschijnsel dictator in Latijns Amerika.” Daarmee doet men het boek tekort. In De herfst van de patriarch beschrijft García Márquez inderdaad het dagelijks leven van een dictator, de eenzaamheid van de despoot, zijn onzekerheden, zijn verlangens. Zijn hele volk speelt een rol om maar niet het gevaar te lopen ten onder te gaan aan de grillen van de dictator. Zijn hele entourage trekt een rookgordijn op, een schijnwereld, opdat de dictatuur in stand wordt gehouden. Op zeker moment is hij zelfs genoodzaakt de zee waar zijn land aan grenst te verkopen. Het water wordt in losse stukken meegenomen, waarna er niets rest dan een stoffige vlakte. De dictator merkt dat er iets in zijn leven niet klopt, maar kan er de vinger niet op leggen. Hij valt terug op zijn moeder, Bendición Alvarado, de enige die hij echt kan vertrouwen. En hij zoekt liefde, onvoorwaardelijke liefde; tevergeefs.
De herfst van de patriarch vereist aandacht. Zinnen beslaan zelden minder dan een pagina. Soms vergt een enkele zin tientallen pagina’s. Gekunsteld? Geenszins. Vermoeiend is het soms wel. Er zit een vaart in het verhaal die doet denken aan poetry slam waar geen einde aan komt. Maar wat kon García Márquez schrijven!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, mei 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

vlammenwerpersRachel Kushner – De vlammenwerpers (€ 21,99)

Reno groeit op in een trailerpark aan de rand van Reno in Nevada. Samen met haar moeder, haar oom Bobby en de neefjes Andy en Scott is haar toekomst op zijn zachtst gezegd onzeker. Gelukkig is Reno een daredevil:  op jonge leeftijd heeft zij leren motorrijden en ze heeft zich voorgenomen de snelste vrouw ooit te worden op de motor. Helaas, of juist gelukkig, komt zij bij haar poging ten val en ontmoet daardoor de familie Valera, bouwers van zeer snelle motorfietsen. Dit alles speelt zich af in de zeventiger jaren.

Kushner introduceert direct in de eerste hoofdstukken de andere hoofdpersonen in deze roman. Zoals Sandro Valera, een succesvol kunstenaar, veertien jaar ouder dan Reno. Zij krijgen een relatie en Reno volgt Sandro naar New York. Valera, behorend tot de motorfamilie, is beschaafd, ontwikkeld en intelligent. De kringen waarin hij zich begeeft zijn echter dubieus. Reno maakt kennis met de wannabees van het New York in die jaren: een hoop blabla, vluchtige relaties, ultiem uiterlijk vertoon.

Op zeker moment brengt Sandro een bezoek aan zijn familie in Italië. Voor Reno is het een uitgelezen kans de Valerafabriek te bezoeken en opnieuw een gooi te doen naar het snelheidsrecord. Het stel trekt voor enkele weken in bij de extreem rijke familie van Sandro, waar haar vriendje zich ineens van een andere kant toont. Als Reno hem betrapt met een nichtje Valera, vlucht ze overstuur in de armen van de ultralinkse jeugd in Italië. En deze heeft het vanzelfsprekend voorzien op rijke stinkerds als de Valera’s.
Vlammenwerpers is als een rit in een rollercoaster: fictie en werkelijkheid buitelen in razend tempo over elkaar. Uiteindelijk sla je het boek uitgeput dicht, maar van mijn leven had ik deze rit niet willen missen.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, april 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

huff

Philip Huff – Niemand in de stad (€ 12,50)

Twee jaren, een periode waarin Philip Hofman zich volop in het studentenleven stort, samen met zijn huisgenoten uit het Weeshuis aan de Prinsengracht, met uitzicht op de beroemdste kastanjeboom van Nederland, die van Anne Frank. De jongens zijn allen lid van ASC, het Amsterdamse Studenten Corps. De lezer maakt kennis met weerzinwekkende taferelen uit die cultuur, met de minachting die aan de dag wordt gelegd voor doorsneeburgers. Maar Philip Huff imponeert vooral door de wijze waarop hij vriendschappen typeert, via klare dialogen, recht voor zijn raap. Waarmee hij de strijd tussen vaders en zonen blootlegt, of juist het gemis daaraan. De jongens die worstelen met de gevolgen van hun gezuip, met de hormonen die ze maar niet onder controle kunnen krijgen. En de onmacht, het zoeken naar stabiliteit die zij in woord en daad beweren te bestrijden. Niemand in de stad is een dijk van een roman waarmee Huff de Dioraphte Jongerenliteratuur Prijs heeft gewonnen.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, april 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

delilloDon DeLillo – Onderwereld (€ 21,95)

Nu de verhouding tussen de westerse wereld en Rusland verkilt, nu de spanningen tussen Zuid- en Noord-Korea oplopen, is het goed een Great American Novel te (her)lezen uit het verleden. Onderwereld kent als rode draad het verhaal van Nick Shay, een handelaar in afval, en Klara Sax, kunstenares. In 1952 hadden zij een kortstondige verhouding. Hij was toen een 17-jarige jongen door wiens lijf de hormonen gierden, zij was een getrouwde tekenlerares van 37. Maar in deze magistrale roman spelen meer verhaallijnen, onder andere die van een honkbal. Cotter, een donkere jongen uit de Bronx, klimt op 3 oktober 1951 over de hekken om de wedstrijd van het jaar te kunnen zien, die tussen de Dodgers en de Giants. Hij slaagt erin de bal te bemachtigen waarmee Bobby Thomson de wedstrijd beslist, a shot round the world, in het voordeel van de Giants. Ook Edgar Hoover bevindt zich in het stadion. De wedstrijd interesseert hem minder dan het nieuws wat hij zojuist heeft ontvangen: de Russen hebben een geslaagde kernproef uitgevoerd.

Hoe beïnvloedt de kernwapenwedloop het alledaagse leven van de burgers? We volgen enkele gezinnen tot aan 1996. De verhaallijnen spelen zich grotendeels af in The Bronx, New York City, de wijk waar Delillo zijn leven lang heeft gewoond. Wat blijkt: ook al spelen de grootmachten het duivelse spel van superieure kernmacht, de burger ploetert voort, streeft naar kleine doelen die iedere keer zo ver weg blijken. Geniet van Delillo’s magnum opus. Maar laat eveneens tot u doordringen wat de kernwapenwedloop voor gevolgen kan hebben, een besef dat wij in al onze welvaart volledig uit het oog zijn verloren.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, april 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

eiland tweede gezichtAlbert Vigoleis Thelen – Het eiland van het tweede gezicht (€ 45,00)

In 1931 volgt de dan achtentwintigjarige Duitser Albert ‘Vigoleis’ Thelen zijn Zwitserse muze Beatrice naar Amsterdam waar zij een aanstelling als gouvernante heeft aanvaard. Spoedig echter zijn zij genoodzaakt te vertrekken; de moeder van Beatrice ligt op sterven in Basel en ook Beatrice’s broer Zwingli laat vanuit Mallorca weten dat zijn laatste uur is geslagen. Het stel besluit, in overleg met de Zwitserse artsen van moeder, Zwingli op te zoeken en te redden wat er te redden valt.
Op Mallorca blijkt Zwingli springlevend. Weliswaar is hij aan lager wal geraakt. In zijn isabellakleurige kledij (Thelen introduceert regelmatig woorden die ik nog niet kende, begrippen die hij vervolgens uitvoerig beschrijft) stelt Zwingli hen voor aan zijn knappe vrouw Pilar en haar elfjarige dochter Julietta. Zwingli heeft Pilar opgeduikeld in een bordeel en leeft nu met haar samen. Zij zuigt hem financieel en lichamelijk (…) leeg. Ook Beatrice en Vigoleis vervallen in armoede en leren het eiland van een heel andere kant kennen. Het idyllische Mallorca krijgt langzaam maar zeker een tweede gezicht.
Aan de hand van de belevenissen op het eiland leren we Vigoleis kennen als een goedzak, die zich op naïeve wijze laat bedotten. Die naïviteit is ook een bewuste keuze van de schrijver. Hij weigert partij te kiezen, of dat nu met politiek of religie te maken heeft, met rovers en hoeren of adellijke personen. Zelf noemt hij dat zijn inconsequente consequentie. De personen die zijn pad kruisen hebben allemaal echt bestaan en Thelen beschrijft hen zo oprecht mogelijk. Zo lezen we bijvoorbeeld over Thomas Mann, Hendrik Marsman en Menno ter Braak.
Het eiland van het tweede gezicht presenteert de memoires van Thelen gedurende de periode die hij en Beatrice op Mallorca doorbrachten (1931 – 1936). Dat verslag is op een manier geschreven waaraan ik moest wennen. De auteur schrijft zowel vanuit de ik-persoon als vanuit Vigoleis, regelmatig in dezelfde zin. Wanneer hij vanuit Vigoleis schrijft, krijgt de lezer als het ware de toegepaste memoires van Thelen opgediend.
Thelen schrijft lange zinnen, getooid met vele bijzinnen, en toont ieder detail dat er toe zou kunnen doen. Ook daaraan moest ik wennen. Maar op deze wijze ontkom je er niet aan in de huid van de auteur te kruipen. De eerste druk van deze roman verscheen in 1953 bij Uitgeverij Van Oorschot als Die Insel des zweiten Gesichts, in het Duits dus. Onafgebroken is het boek sindsdien leverbaar in Duitsland, terwijl het tot 2004 duurde voordat een Nederlandse vertaling verscheen. De verzorgde dundruk editie uit 2013 verscheen bij Uitgeverij Het Tweede Gezicht, Den Haag. Het eiland van het tweede gezicht is voor mij de meest bijzondere roman die ik ooit heb gelezen. Het is een verrijking van mijn literaire bagage.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, maart 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-..

apoArnon Grunberg – Apocalyps (€ 19,95)

De eerste romans van Grunberg, Blauwe maandagen en Figuranten, konden me weinig bekoren. Weliswaar was het knap dat zo’n jonge auteur direct aansprekende boeken schreef, maar mij waren ze iets te makkelijk, werk van een jonge man die zichzelf overschreeuwde. Hij bleef echter romans schrijven. De meeste lezers kennen Grunberg van zijn bekroonde romans De asielzoeker en Tirza . Sommig werk, zoals Onze oom, werd slecht ontvangen. Onterecht vind ik, want dat boek toont de waanzin van totalitaire regimes. Naast romans schrijft Grunberg columns en essays.

Weinig mensen weten dat Grunberg ook een uitstekend verhalenverteller is. Vaak verschijnen de verhalen in weinig gelezen literaire tijdschriften of, op zijn best, in Humo of Vrij Nederland. Gelukkig heeft uitgeverij Nijgh & Van Ditmar besloten 21 van die verhalen te bundelen in Apocalyps.
De verhalen zijn geschreven in de periode 2002 – 2013. Op het eerste gezicht is er weinig mis met de personen die deze verhalen de moeite waard maken. Uw buurman, partner of collega? Het zou zomaar kunnen dat die model hebben gestaan. Maar Grunberg houdt iedere keer weer een bizarre wending achter de hand. De hoofdpersonen blijken vreemde gewoonten te hebben, of streven onbereikbare doelen na. Dat weet de auteur zo krachtig te presenteren, dat het nauwelijks mogelijk is te stoppen met lezen, al staan de verhalen volledig los van elkaar. ‘Ga maar vast naar boven,’ heb ik regelmatig tegen mijn vrouw gezegd, ‘ik lees er nog eentje.’
Hoe lang is het geleden dat u een verhalenbundel heeft gelezen? Probeer Apocalyps en u bent verkocht!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, januari 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

mischaHans Münsterman – Mischa (€ 18,95)

Vanzelfsprekend komt u 20 februari 2014 naar de Literaire Salon met Hans Münstermann. Om daar maximaal profijt uit te halen, koopt u ruim voor die tijdMischa bij De Omslag, zodat niets u ontgaat tijdens die avond. U bent dan zo goed voorbereid dat u Münstermann kunt verrassen met die ene vraag: Heeft hij het gedaan? Maakt niet uit wat de auteur u antwoordt. Ik vermoed dat hij zal liegen…
Bij de boeken van Münstermann voel ik vaak enige schaamte. Aangezien veel van zijn werk autobiografisch is, voel ik me een voyeur, een ongenode gast. Nu kunt u terecht reageren met: “Dan had hij het maar niet op moeten schrijven.” Maar zo voelt het niet. Mischa is dan ook een verademing voor types als ik, aangezien het pure fictie is. Zo niet, dan heeft Münstermann me lelijk bij de neus genomen.
Rosa Weber is 65, ze heeft een gezond en gelukkig leven achter de rug. Haar twee zoons en die ene dochter hebben hun draai gevonden. Zo start deze roman. Rosa heeft zich opgedoft, ziet er stralend uit in haar zijden kledij. Ten slotte zal haar oudste, Christiaan, zo op visite komen. Maar als die maandagmorgen in december om kwart voor negen de deurbel klinkt, bevindt Rosa zich in luttele minuten in een rollercoaster zonder weerga. Deze morgen zal Christiaan niet komen, vertellen twee agenten haar.
In september van dat jaar is een tienjarig joch niet thuisgekomen. Massale zoekacties, mediatumult, het hele land spreekt van ach en wee. Haar zoon, de oudste met zijn goede baan? Dat ideale gezinnetje? Nee, Christiaan kan niets met de verdwijning van Mischa te maken hebben.
Wat Münstermann uitermate knap heeft gedaan is de keuze van het perspectief: vanuit Rosa Weber, ‘moeder van’. Het initiële ongeloof, de zoektocht naar bewijs dat haar zoon onschuldig is – werd dat kind maar gevonden, wie zegt dat het dood is? – het isolement waarin zij geraakt. Als Rosa maanden later Christiaan in de gevangenis mag bezoeken, lijkt bewijs inmiddels zijn betrokkenheid bij de verdwijning aan te tonen. Haar jongen, die keurige aardige kerel, is in de cel verworden tot een gesloten man, gebroken. Van onderlinge communicatie is geen sprake meer.
Nu keer ik terug naar het begin van dit stukje. Christiaan heeft het niet gedaan! Ik geloof er geen snars van. Volgens mij is het die andere zoon, Thomas, of misschien wel Tatyana, de vrouw van Christiaan. Maar Christiaan? Nee, meneer Münstermann! Heeft u het misschien zelf gedaan?

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, januari 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

125 x 200 WTOrhan Pamuk – Het huis van de stilte (€ 15,00)

Sommige boeken verdienen een tweede kans. Bijvoorbeeld Het huis van de stilte, van Nobelprijs winnaar Orhan Pamuk. Het boek begint verwarrend, met een hoofdstuk geschreven vanuit de ik-persoon van een lilliputter. Recep, de dwerg, is de hulp van de hoogbejaarde Fatma. Tegenwoordig zouden wij hem een mantelzorger noemen. De oude dame haat Recep vanuit het diepst van haar ziel. Hij is ten slotte het product van een affaire die haar inmiddels overleden echtgenoot Selahattin had met een van de vrouwelijke bedienden, vijftig jaar geleden. Het tweede kind uit die affaire, Ismail, leeft gelukkig een eind van haar af, beneden aan de heuvel. De kreupele man verkoopt loterijkaartjes en heeft een zoon – Hasan – een jongen die Fatma gelukkig nooit meer ziet. Maar Recep is een ander verhaal: Selahattin heeft de dwerg ooit in huis gehaald, en nu is zij volledig afhankelijk van hem.
Om de doden eer te bewijzen, komen de kleinkinderen Faruk, Nilgün en Metin vanuit Istanbul op bezoek. Ieder neemt zijn eigen sores mee. De hoofdstukken worden geschreven vanuit een wisselende ik-persoon, waardoor je in de huid van de betrokkenen kruipt. Dat is niet altijd even prettig (maar wel een uitmuntende leeservaring).
Het huis van de stilte speelt zich af aan de vooravond van de militaire coup in 1980. Het volk is verdeeld tussen communisten en nationalisten. Hasan, een zeventienjarige jongen die het gevoel heeft dat hem onrecht is aangedaan door ‘die anderen’, de welgestelden, sluit zich aan bij de nationalisten. Zo probeert hij aanzien te verwerven evenals zelfwaardering. Vroeger speelde hij met Faruk, Nilgün en Metin in de grote tuin bij het huis van dokter Selahattin, zijn opa. Tegenwoordig keuren die linkse intellectuelen hem geen blik waardig. Als de drie kleinkinderen Fatma komen bezoeken, kruisen de sporen van Hasan en zijn vroegere speelkameraadjes elkaar met fatale gevolgen. Het huis van de stilte verdient het om (opnieuw) gelezen te worden!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, februari 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

Opmaak 1Maartje Wortel – Ijstijd (€ 17,90)

Eigenlijk hoeft een boek van Maartje Wortel geen betoog. Over tien jaar behoort zij tot ‘de grote vijf’ van de Nederlandse literatuur. Haar sobere stijl, teksten zonder polonaise die binnenkomen als een hoorspel, scheppen rust en ruimte in mijn hoofd. Met strakke penseelstreken schetst zij een wereld waarin verdoolde karakters op zoek zijn naar zekerheden in hun leven. Zo ook James Dillard.

James is op zijn achttiende door moederlief de deur uitgezet: zoek het nu maar zelf uit, jongen. Geholpen door een oneindig fortuin leeft hij in chique hotelkamers waar het hem aan niets ontbreekt. Hij drinkt (te veel), eet en verveelt zich. De liefde, waar hij zo naar hunkert, koopt hij af en toe, maar een vaste relatie met een normaal meisje vinden laat staan aanhouden, lukt hem niet. Op zeker moment lijkt hij daar ondanks alles in te slagen met Marie, een beschadigd type die even bizar – en toch zo geloofwaardig – is als James.

Dillards leven wordt overhoop gegooid als hij wordt gebeld door de redactrice van een uitgeverij met het verzoek een non-fictie boek te schrijven. Van het ene op het andere moment verandert zijn (gedachte)wereld. Wortel heeft ingenieus beschreven hoe James Dillards bestaan hierdoor wordt aangetast, hoe hij dankzij dit vreemde verzoek eindelijk volwassen kan worden, al is hij inmiddels een dertiger.

IJstijd is een uitstekende roman. Als Wortel blijft schrijven in haar huidige tempo, kunnen we in 2015 een nieuwe verwachten. Ik kijk daar nu al naar uit.
Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, februari 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

barracudaChristos Tsiolkas – Barracuda (€ 21,99)

Wellicht kent u deze Australische schrijver nog niet. Als dat zo is, kunt u er snel iets aan doen. Zijn vierde roman, De klap, was een wereldwijde bestseller. En terecht. Een sterk verhaal over een familieruzie die eindigt in een groot drama ten gevolge van een klein incident tijdens een barbecue.

Barracuda is Tsiolkas’ vijfde. De roman handelt over de zoon van een vrachtwagenchauffeur en een kapster, een gezin dat laveert aan de rand van de armoede. Naast Daniel Kelly is er een jonger broertje en een jongere zus. Daniel blijkt goed te kunnen zwemmen en krijgt daardoor een beurs om te studeren aan een private school, ‘Cunts College’. Daar volgt hij een opleiding naast een intensief trainingsprogramma in het zwembad onder leiding van de Hongaarse coach Frank Torma. Danny zet zijn zinnen op een olympische medaille en wil daarmee proberen zijn familie uit de suburbs van Melbourne te zwemmen. Maar als het er echt op aan komt, faalt Daniel, die inmiddels de bijnaam Barracuda heeft gekregen van zijn bekakte teamgenoten. En dan valt zijn leven in duigen.
Barracuda is minstens zo goed als De klap. Tsiolkas’ vijfde roman heb ik in een adem uitgelezen. Unstoppable, zou men down under zeggen. Wederom heeft AMBO|ANTHOS de rechten voor Nederland verworven. Zij hebben me aangegeven ook de rechten voor deze roman te hebben verworven, maar de vertaling is nog niet voltooid en Barracuda verschijnt naar verwachting pas in het najaar van 2014 in het Nederlands. Dit boek kunt u wel in de Engelse uitgave bij Trude bestellen. Tsiolkas, onthoud die naam!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, januari 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

dangreY.M. Dangre – Vulkaanvrucht (€ 19,95)

De achterflap toont een jonge god, het neefje van Bob Dylan in diens jonge jaren. Tja, als je als 22-jarige debuteert, dan kun je je maar beter opperbest presenteren. Dat schept echter ook verwachtingen, en die lost de Belg Y.M. Dangre met zijn debuut in.
Vulkaanvrucht handelt over Robert, een gescheiden man die van Parijs terug verhuist naar Italië waar zijn ex is omgekomen en hij de zorg voor hun zoon op zich neemt. Maar voordat hij uit Parijs vertrok, ontmoette hij Séverine, een getrouwde vrouw met wie hij een affaire is begonnen. Zij volgt hem naar Italië. Ze heeft moeite met het gezinsleven dat Robert krampachtig probeert op te bouwen c.q. in stand te houden. Aangezien Séverine vooral met zichzelf bezig is, mede als gevolg van haar problematische jeugd, valt dat gezinsleven haar zwaar. Tegen wil en dank verziekt zij de sfeer.
Het is bijzonder dat Dangre Vulkaanvrucht heeft geschreven vanuit het perspectief van Séverine. Zo sympathiek is zij namelijk niet. Aangezien je je als lezer meestal met de hoofdpersoon vereenzelvigt, is het niet prettig als die hoofdpersoon geen aangenaam mens blijkt.
Mede dankzij dat rotwijf, excusez, heeft Dangre een prachtig debuut geschreven. Ik hoop nog veel van hem te mogen lezen in de toekomst.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, januari 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

Lief leven-GEB-35mm.inddAlice Munro – Lief leven (€ 22,50)

Sommige schrijvers kennen een duidelijk aanwijsbaar hoogtepunt. Daarna worden hun boeken minder. Er zijn ook schrijvers die zichzelf keer op keer overtreffen. De Nobelprijswinnaar van 2013, Alice Munro (1931), is zo’n auteur. In haar laatste verhalenbundel presenteert zij tien verhalen van gemiddeld 25 pagina’s ieder. Vooringenomenheid is een belangrijk thema, waardoor het leven anders kan lopen dan voorzien. Na die tien prachtige verhalen volgt een pagina getiteld ‘Finale’, een barre aankondiging, aangezien Munro inmiddels 82 is. Zij kondigt de vier verhalen die volgen aan als haar eerste en laatste autobiografische werk: “I belief they are the first and last – and the closest – things I have to say about my own life.” Daarin vertelt ze onder andere het verhaal waarin zij als 15-jarige enige tijd bijna dwangmatig haar 10-jarige zusje heeft willen wurgen, haar zusje waar ze zoveel van houdt op dat moment. Ze constateert dat er een bepaalde gekte in ieder van ons naar boven kan komen, een madness die we niet kunnen controleren. Met die gedachte in het achterhoofd is het interessantMischa van Hans Münstermann te lezen.
The Daily Telegraph schrijft in een bespreking van Dear life: “Lovers of her writing must hope this is not, in fact, her finale. But if it is, it’s spectacular.” Ik kan me daar volledig bij aansluiten.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, januari 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

SternThomas Heerma van Vos – Stern (€ 16,90)

Er zijn families waarbij kinderen met de pen worden geboren. Heerma van Voss is zo’n geslacht. Naast zijn oudere broer Daan, inmiddels een gevestigd auteur, verdient ook Thomas zijn sporen. Diens debuut ‘De Allestafel’ was opmerkelijk, zeker voor een schrijver van pas 19. Nu, hij was 21-22, heeft hij met ‘Stern’ een volwassen roman geschreven, waarbij de leeftijd van de auteur bijna ongeloofwaardig is. Hoe kan zo’n jonge vent zo’n boek schrijven?

In ‘Stern’ krijgt de onzekere Hugo Stern te horen dat hij met prepensioen moet. MOET. Meer dan twintig jaar is hij onderwijzer geweest van groep 4, de klas die leerlingen voorbereidt op de volgende klassen in het basisonderwijs maar daarenboven op hun leven. En dan wordt Hugo totaal onverwacht aan de kant geschoven, afgedankt. Probeer dan je draai maar weer eens te vinden.
Hugo is het resultaat van een kortstondig avontuurtje. Moeder en zoon klampen zich in St. Michielsgestel aan elkaar vast en Hugo groeit op tot een introverte geest die uitblinkt in het niet uiten van enige emotie. Na een mislukt avontuur in Londen vestigt Hugo zich in Amsterdam. Daar treft hij een vrouw, Merel. Samen adopteren zij een Zuid-Koreaanse zoon, ze noemen hem Bram. Op het moment dat Hugo met prepensioen wordt gestuurd, besluit Bram naar Seoul te gaan. Hij heeft juist zijn eindexamen gehaald en wil ontsnappen uit het ouderlijk huis, de omgeving van verstikkende schijn. Ineens heeft Stern zijn leven niet meer onder controle. ‘Stern’ is een duistere maar ijzersterke roman.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, januari 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

verbogtThomas Verbogt – Kleur van geluk (€ 12,50)

Geen andere schrijver slaagt erin zowel qua titel als qua omslag zijn boeken als upper chicklit te presenteren. En dat is eeuwig zonde, want Thomas Verbogt schrijft Literatuur met een hoofdletter. Er zijn nauwelijks hedendaagse Nederlandse schrijvers die zo ingetogen, zo respectvol, kunnen verhalen als Verbogt.

In ‘Kleur van geluk’ maken we kennis met Daniël Timmer, juist voor zijn zestigste verjaardag. Hij bezoekt het stadje in het oosten van Nederland, waar hij opgroeide. Herinneringen komen boven. Vriendschappen, en wat ware vriendschap betekent. We maken kennis met een in wezen teruggetrokken jongen, die liever ontsnapt in zijn eigen fantasiewereld dan de objectieve realiteit onder ogen ziet. In feite creëert Daan zijn eigen fictieve wereld, die voor hem écht is. Op knappe wijze integreert Verbogt heden en verleden van Daniël Timmer. Er gaat een enorme rust van Timmer uit, waarin je als lezer automatisch wordt meegezogen. Automatisch gaan je gedachten naar je eigen verleden, wat is mij overkomen toen ik opgroeide tot de mens die ik nu ben. Geniet van de melancholie die het werk van Verbogt kenmerkt, en van de prachtig meanderende zinnen die zo zeldzaam zijn in modern Nederlands proza.
Gun uzelf eens ‘een Verbogt’. Stap over de discutabele presentatie van zijn werk en lees ‘Kleur van geluk’. Het zal uw leven verrijken.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, januari 2014.

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

sjonSjon – Uit de bek van de walvis (€ 18,95)

Als verzamelaar van het werk van Halldór Laxness was ik verheugd te vernemen dat er een jonge IJslandse schrijver is opgestaan die in de donkere traditie van ‘Het Ding’ schrijft. Sjón is vooral bekend als dichter, en misschien nog wel meer als tekstschrijver van de IJslandse popdiva Björk. Dit is zijn derde roman.

De geleerde Jonas Palmason is geboren in het derde kwart van de 16e eeuw. Hij is een nieuwsgierig mens en vergaart aldus kennis op de meest uiteenlopende terreinen. In de stijl van de Bandamanna saga maken we kennis met de gure omgeving waarin Jonas functioneert: het desolate, kale landschap, de overheersende rol van de elementen, het arme volk dat wordt geknecht door enkele tirannen. In dezen herkende ik de stijl van Laxness.
Waarom weet ik na lezing nog steeds niet wat ik van dit boek moet vinden? Zoiets is me niet eerder overkomen. Komt het door het verwarrende verhaal, door de vele nauwkeurige beschrijvingen van vogels, walvissen of door de verweven Bijbelverhalen? Aan de verzorging van het boek kan het niet liggen: die is prachtig.
In de zogenaamde ‘staart of het restant’, de laatste pagina’s van het boek, wordt Jonas evenals zijn Bijbelse voorganger, uit gespuugd door een walvis. Het is een magere verklaring voor de titel van deze roman.
Ik ben zeer benieuwd wat anderen van dit boek vinden (laat het Trude weten).

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, januari 2014

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

zoonPhilipp Meyer – De zoon (€ 15,00)

Meyer heeft een monumentale roman geschreven over de familie McCullough. De hoofdstukken zijn vanuit verschillende perspectieven geschreven, waarbij ik zeker in het begin nogal eens moest bladeren naar de stamboom van de familie, die is opgenomen van medio 19e eeuw tot aan het eerste decennium van de 21e eeuw.
Eli McCullough woont met zijn broertje, zusje en vader en moeder in het ruige Texas. Als vader, een Ranger, op indianenjacht is, wordt hun bescheiden ranche  overvallen door Comanche’s. Ze nemen de twee tienerbroers gevangen, na moeder en zus te hebben verkracht en op gruwelijke wijze vermoord. De vijftienjarige Martin weigert mee te werken aan de kidnapping en sterft onderweg. De twaalfjarige Eli houdt stand en groeit in enkele jaren op tot een ware Comanchekrijger.
Op vijftienjarige leeftijd wordt Eli tegen losgeld vrijgelaten, waarna hij met moeite integreert in de white man’s society, al zal zijn Comanche-verleden hem nooit meer verlaten.
Eli bouwt aan de Mexicaanse grens in Texas een imperium op, eerst dankzij een enorme kudde vee, daarna via olie wat op zijn uitgestrekte landgoed wordt gevonden. Daarbij ruimt hij alle mogelijke bedreigingen voor de verwezenlijking van zijn droom meedogenloos uit de weg. In die geest groeien zijn kinderen en kleinkinderen op.
Juist door de familieverwikkelingen vanuit verschillende generaties te vertellen, neemt Meyer je mee op een weergaloze reis. Plan alvast enkele dagen vrij, want die heb je nodig voor deze vuistdikke roman, waaraan je niet meer kunt ontsnappen als je eenmaal bent begonnen met lezen. Wat een bewonderenswaardige klus heeft Meyer geklaard!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, december 2013

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

bommenmeisjeJonas Jonasson – De zonderlinge avonturen van het geniale bommenmeisje (€ 19,95)

De tweede roman van Jonasson kent twee verhaallijnen. Allereerst die van Nombeko Mayeki (1961), een tienermeisje dat we leren kennen als latrinechef in de krottenwijk van Soweto. De analfabete heeft misschien de beste aller eigenschappen: nieuwsgierigheid. Om de vele vragen die zij heeft te kunnen beantwoorden, leert zij zichzelf lezen. Als zij op zeker moment wordt aangereden door de dronken ingenieur Engelbrecht van der Westhuizen, dient zij hem voor straf – we leven in het apartheidstijdperk – zeven jaren te dienen als schoonmaakster in de streng beveiligde compound Pelindaba. Daar werkt Van der Westhuizen aan de ontwikkeling van een kernwapenprogramma.

De tweede verhaallijn is die van Ingmar en Henrietta Qvist, aan de andere kant van de evenaar. Ingmar, een postbeambte, is idolaat van de koning, wiens aangezicht hem dagelijks aanstaart via de honderden postzegels die door zijn handen gaan. Als hij eindelijk de koning in levenden lijve ontmoet, volgt een grote desillusie en slaat zijn aanbidding van de koning om in een verwoestende haat jegens de monarchie.

Vanzelfsprekend vloeien beide verhaallijnen samen. Daarbij lukt het Jonasson net als in zijn debuut (De 100-jarige die uit het raam klom en verdween) om op onnavolgbare wijze allerlei gebeurtenissen uit de wereldgeschiedenis van de 20e eeuw in zijn roman te verwerken. En weer is hij erin geslaagd de lezer regelmatig onbedaarlijk te laten lachen.

Sinds mei 2011 correspondeer ik met Jonas. Over dit tweede boek mailde hij me onder andere: I have asked everybody around (agents, editors, lectors): “Do I get away with this?” And they all say Yes! I am still not sure. In front of all: I myself don’t think it’s good enough. But I just didn’t have peace enough in life to do it any better. That’s why my wish of getting away with it, nothing more. Then I get the space to do it splendidly next time :-). The manuscript has already been out to a small focus group: my mother, 85: “I never wanted it to end!” and my father, 83: “Too many names!”

Na een succesvol debuut gaat iedere schrijver twijfelen aan het werk. Is dat in dit geval terecht? Lees dit boek en oordeelt u zelf.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, december 2013

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

belegerde vestingQian Zhongshu – Belegerde vesting (€ 24,95)

Hongjian, een Chinese student die de kans heeft in het buitenland te studeren, maakt er een potje van. Er komt niets van zijn studie terecht, mede omdat hij niet weet wat hij nu eigenlijk wil. Uiteindelijk koopt hij zijn diploma van een Ierse oplichter. Met dit document van een niet-bestaande Amerikaanse universiteit zou de wereld voor hem open moeten liggen, in China dan toch. Via via wordt Hongjian aangesteld aan een nieuw opgerichte universiteit in het binnenland. Met een groepje zojuist aangestelde collega’s reist hij af naar het onbekende. Aldaar wacht hem een teleurstelling. Lees in de boekhandel het voorwoord: waarom de auteur zijn boek – uit 1947 – niet opdraagt aan mevrouw Qian. Alleen die ene pagina moet u al overtuigen dit boek aan te schaffen. Qian is een dwars auteur, een man die de maatschappij onder het fileermes legt. Maar vergis u niet: de huidige maatschappij, ook in Nederland, verschilt niet veel van die in China medio jaren veertig van de vorige eeuw. Meesterlijk weet Qian bureaucratische verbanden te beschrijven, zaken waar wij ook in onze samenleving mee te kampen hebben. De ‘belegerde vesting’, het huwelijk (forteresse asiégée), is zelden op beklemmender wijze beschreven. Mocht u trouwplannen hebben, sla dit boek dan over. Zoniet: lees deze prachtige roman. Wat een feest dat dit werk na vele omzwervingen ons in Nederland heeft kunnen bereiken. Athenaeum – Polak & Van Gennepverdienen een pluim vanwege het feit dat zij het werk hier hebben uitgegeven!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, december 2013

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

butcherJohn Williams – Butcher’s Crossing (€ 19,95)

Will Andrews, een gesjeesde Harvard student uit een gegoed milieu, wil het ruige Amerika ontdekken. Zijn vader, lekenpredikant in Boston, raadt hem aan huidenhandelaar J.D. McDonald te bezoeken en hem als leidsman te beschouwen. Met veertienhonderd dollar op zak, een fortuin in 1870, reist Andrews af naar Butcher’s Crossing, een dorp op de prairie ergens in het midden westen. Andrews vindt McDonald, die echter geen zin heeft de verantwoordelijkheid voor de jongeman op zich te nemen en hij stuurt hem door naar de ervaren bizonjager Miller.
Als Miller van zijn verbazing bekomen is, stemt hij erin toe een bizonjacht te organiseren. De snoeshaan uit Boston stelt Miller in staat nog één keer zijn droom waar te maken: een van de laatste zwervende kuddes om te leggen en in een klap een fortuin vergaren. Miller stelt een team samen: hijzelf zal hen naar de afgelegen vallei leiden waar volgens de overlevering die ene kudde van tienduizenden dieren doorheen trekt, de gehandicapte Charley Hoge zal de ossenwagen rijden waarop de bizonhuiden vervoerd kunnen worden en meestervilder Schneider zal de geschoten bizons van hun huid ontdoen. Andrews kan het vak van Schneider leren en hem helpen met villen.
De kudde wordt na dagenlange ontberingen gevonden en duizenden bizons gedood, maar dan wordt de groep mannen overvallen door de winter en zitten zij gevangen in de vallei. Het is het begin van een reeks beproevingen waardoor Andrews in enkele weken tijd van een verwende stadsjongen het harde leven van het wilde westen leert kennen.Butcher’s Crossing is een aanrader!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, december 2013

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

alledaagseAmity Gaige – Alledaagse wanen (€ 17,50)

Wanneer Clark en Charlotte Adair hun eerste huis betrekken, een opmerkelijke gele starterswoning in het plaatsje Clementine, verwachten zij dat hun leven een wending naar de goede kant zal nemen. Clark, opgegroeid in een gezin met een geestelijk ontwrichte moeder, en Charlotte, adoptiekind, snakken naar een normaal leven van warmte en gezinsgeluk. Het gele huis heeft hen gekozen als nieuwe bewoners, zo ervaren zij. Maar dat het huis een heel verleden met zich meedraagt waar beide jonggehuwden onder zullen lijden, weten zij dan nog niet.

Clark en Charlotte streven naar geluk, naar een liefdevolle relatie, maar zijn daar beiden niet toe in staat. In plaats van elkaar aan te vullen, zitten zij elkaar vanaf het begin voornamelijk in de weg. Als Clark een jongetje van de verdrinkingsdood redt, raakt hun relatie in een maalstroom waar geen ontsnappen aan mogelijk lijkt.

IJzersterk verhaal van de auteur van Schroder.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, december 2013

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

gelukkige slavenTom Lanoye – Gelukkige slaven (€ 19,95)

Bij beginnend auteurs wordt show, don’t tell erin geramd. Inderdaad zijn de beste verhalen geschreven door auteurs die tonen in plaats van vertellen. In het laatste geval is al gauw sprake van een ‘en toen’, ‘en toen’ verloop. Zo niet bij Tom Lanoye. Hij treedt de regel show, don’t tell met voeten. Ook schrijven is schrappen komt in zijn werkwijze niet voor. Omdat hij een van de weinige auteurs is die kunnen vertellen in de handeling, die bovendien prachtige zinnen kunnen componeren, zinnen die ruimte opeisen. Daarnaast weet Lanoye altijd weer een forse dosis droge humor in zijn proza te boetseren. Zijn boeken lezen dan ook als een trein.
Gelukkige slaven handelt over twee Tony’s Hanssen, beiden Vlaming. De een verblijft in Zuid Amerika, de ander in Zuid Afrika. Ze lijken sprekend op elkaar, maar hebben een geheel verschillende achtergrond. Slechts één ding hebben ze gemeen: ze staan beiden in het krijt bij de Chinese magnaat Bo Xiang. Als zij hun schuld uiteindelijk in Guangzhou gaan inlossen, stuiten zij op elkaar. Ze besluiten gezamenlijk op te trekken richting hun Chinese schuldeiser en dat wordt een van hen fataal. Blijft de ander de Tony die hij is of neemt hij de identiteit van de overleden Tony aan? Lees deze prachtige roman en ontdek het zelf.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, november 2013

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

dode armAllard Schröder – De dode arm (€ 29,90)

Bij sommige boeken overvalt je na enkele hoofdstukken het gevoel dat je dit boek kent, terwijl je het nog nooit hebt gelezen. Deze ervaring had ik bij De dode arm en na een twintigtal pagina’s wist ik het: Ernst Elfkind Coltersteen doet me denken aan Dorbeck uit De donkere kamer van Damokles. Beide mannen zijn even weinigzeggend, transparant bijna. Het leven overkomt hen en ze zijn te passief om ook maar enige sturing aan de loop der dingen te geven. Juist daardoor ben ik van beide mannen gaan houden.

Zoals altijd schrijft Schröder poëtisch, de zinnen meanderen als het water in de dode arm van de beek waaraan provinciestadje A*** is gelegen. Dode armen, in de breedste zin van het woord, spelen een gidsrol in het verhaal. Zoals Coltersteen de regie over zijn leven aan anderen laat, zo lopen ook zijn relaties. Ze zijn afstandelijk, beschouwend, en als Coltersteen uiteindelijk een ontdekking doet, blijkt dat de geschiedenis zich in familiaire kring heeft herhaald. De cirkel is gesloten.
De dode arm was genomineerd voor de AKO-literatuurprijs. Naast La Superba was De dode arm mijn favoriet. Het is een van de beste boeken die ik dit jaar heb gelezen.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, november 2013

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

vertederingJamal Ouariachi – Vertedering (€ 19,95)

Vertedering is een verslavend gif. Je kijkt als het ware in de spiegel terwijl je dit boek leest, en krijgt spontaan zin om met hoofdpersonen Daan en Patrick een biertje te drinken in café Nooit meer slapen. In het begin, tot aan de eerste daad van geweld en waarschijnlijk zelfs verder, denk je: eindelijk iemand die mannen begrijpt. Maar allengs legt Ouariachi ‘onze’ ziel verder bloot en treedt schaamte in, wil je wegkijken van de stoere mannenwereld, ben je niet meer zo trots op jouw vriendenclubje waarmee je in een reclamespotje voor Amstel bier wilde figureren. En toch kun je niet stoppen met lezen.
Voor vrouwelijke lezers is dit een leerzaam boek. Als u Vertedering heeft gelezen, kunt u het gedrag van uw mannelijke vrienden beter plaatsen, heeft u eerder mededogen dan dat u zich het bloed onder de nagels vandaan laat halen door deze vreemde mensen: mannen.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, oktober 2013

 

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

munroAlice Munro – Het uitzicht vanaf Castle Rock (€ 12,50)

Op 10 oktober 2013 werd de Nobelprijs voor de literatuur toegekend aan de Canadese schrijfster Alice Munro. In sommige kringen heerste verbazing dat een verhalenschrijfster die prijs kreeg toegekend. Enige nuance is hier op zijn plaats: Munro schrijft weliswaar verhalen, maar in het algemeen zijn die tientallen pagina’s lang.

In Het uitzicht vanaf Castle Rock beschrijft Munro de emigratie van haar Schotse voorouders Laidlaw naar Amerika. Uiteindelijk belanden zij in Ontario, waar opeenvolgende generaties Laidlaw zullen blijven wonen, tot vandaag de dag. De verhalen staan op zich maar vormen via de familieband een geheel. Een plot ontbreekt. Het gaat om de worsteling met de (nieuwe) omgeving en met elkaar. Karakters en relaties worden met nauwkeurige penseelstreken geschilderd. Daarin toont Munro zich een meester.

Het is interessant om naast Het uitzicht vanaf Castle Rock een ander boek te lezen over (Griekse) voorouders die naar Amerika emigreren: Middlesex van Jeffrey Eugenides. Ook in die roman wordt een familie gevolgd tot het heden. De overeenkomsten tussen die eerste generaties in beide boeken zijn verbluffend. Daarentegen heeft Eugenides een roman geschreven, met plot.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, oktober 2013

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

la superbaIlja Leonard Pfeijffer – La Superba (€ 19,95)

Hoofdpersoon Ilja Leonard (…) struikelt ’s nachts over een voorwerp in een donkere steeg. De volgende dag gaat hij op zoek naar dat voorwerp en ontdekt een been gehuld in een netkous. Hij neemt het been mee naar zijn kamer, waar hij een meisje aan het been fantaseert. Via Ilja Leonard, “noem mij maar Leonardo”, leren we de hoeken en gaten van Genua, La Superba, kennen. Van goedkope hoertjes tot heren van stand, van oude wijze vrouwen tot Afrikaanse asielzoekers. De intimiteit waarmee Pfeijffer de stad openbaart, geeft het gevoel dat je een vriend van de schrijver bent, bevoorrecht om diens dagboek te lezen.
Ilja Leonard vindt uiteindelijk de persoon aan wie het been heeft toebehoord. Hoe heeft hij het kunnen bedenken. Alles klopt in deze prachtige roman, geschreven in geruststellende zinnen. Terecht is La Superba genomineerd voor de AKO-literatuurprijs (uitslag 28 oktober).

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, oktober 2013

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.
vele hemelsGriet op de Beeck – Vele hemels boven de zevende (€ 17,95)

Vanuit het perspectief van vijf personen beschrijft Op den Beeck dagelijkse beslommeringen in een familie. Van Eva, die met haar 36 jaar maar niet aan een vent komt, van Eva’s vader, de 71-jarige Jos, die zijn neefje heeft aangereden en een extra excuus heeft om de jenever te groeten, van zus Elsie, die een keurig leven lijdt waar niets aan lijkt te ontbreken. En Casper? Wie zich in deze tijd een succesvol schilder mag noemen met een eigen atelier heeft het gemaakt. Arme Lou, met haar puberale problemen. De relatie tussen nicht Lou en tante Eva is hartverwarmend. Vele hemels boven de zevende is geschreven in korte zinnen; staccato zelfs. In korte hoofdstukken ook. Daardoor komt het verhaal des te krachtiger aan. Bijna aan het einde van het boek moet ik moeite doen mijn emoties de baas te blijven. Nondeju, Griet, gij heeft mij geraakt met een wonderschoon verhaal!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, oktober 2013

.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

vannDavid Vann – Goat Mountain (€ 18,90)

Drie generaties mannen, grootvader, vader en elfjarige hoofdpersoon, gaan samen met huisvriend Tom op jacht. Als initiatieritueel moet de jongen een hert schieten. Dat dient te gebeuren op hun eigen grondgebied, Goat Mountain, ruw terrein in Californië. Daar aangekomen, betrapt het gezelschap een stroper en loopt de trip volkomen uit de hand met verstrekkende gevolgen voor de betrekkingen tussen de vier personen.

Zoals in zijn eerdere werk speelt de natuur een prominente rol. Vann schrijft sober en weet als geen ander de grilligheid van die natuur tot leven te brengen. Daarmee onderstreept hij de donkere kanten van dit verhaal op magistrale wijze.

Op zeker moment schrijft u ‘Noach leefde 930 jaar’. Is de bijbel een bron van inspiratie voor u?

Ja. Het Nieuwe Testament boeit me niet zo, maar het Oude Testament des te meer. Dat boek heeft natuurlijk niets met het christendom te maken. Het is een boek van alle tijden. Het basisverhaal van de mensheid. Vooral tijdens mijn studie Middle and old English heb ik het Oude Testament leren kennen. Ik ken het bijna uit mijn hoofd.

De elfjarige jongen schiet uiteindelijk een hert. Daarbij is het dier niet direct dood. De wijze waarop u het stervensproces beschrijft, doet vermoeden dat u zelf ooit een hert hebt geschoten en gezien hoe het onder uw handen stierf.
Dat klopt. Tweemaal in mijn leven heb ik een hert geschoten, beide keren toen ik elf jaar oud was. De eerste keer had de kogel het hert slechts verlamd. In die zin is de beschrijving in Goat Mountain een natuurgetrouwe weergave van wat er gebeurde met het hert dat ik toen velde. De blik van het langzaam stervende dier staat me nog altijd helder voor ogen, de trillingen van de huid.  Alsof het gisteren is gebeurd. En het was goed.

In de aankondiging van Goat Mountain is vermeld dat dit uw laatste autobiografische werk is. Maar als ik uw boeken vergelijk, zullen deze vast autobiografische elementen bevatten, maar de context verschilt iedere keer. Dat is toch pure fictie?
Mijn schrijven heeft altijd een heftige emotie als basis. In Aarde bijvoorbeeld is dat de problematische relatie die ik met mijn moeder had. De context is slechts opvulling, geeft het verhaal, de emotie, een plaats. Die context is er om de emotie te bekrachtigen. Emoties zijn mijn drijfveer, emoties zoals wij die allemaal hebben, maar die soms out of control raken, waardoor een leven op zijn kop wordt gezet. Emoties die met ons op de loop gaan.

De natuur speelt in zekere zin een hoofdrol in uw werk. Kunt u ooit uit haar greep ontsnappen en bijvoorbeeld een stadsroman schrijven als De correcties van Jonathan Franzen?
Grappig dat u dit vraagt. De natuur speelt inderdaad altijd een dominante rol en kan als hoofdpersoon worden gezien. Protagonist of antagonist, aan u de keuze. Mijn volgende roman speelt zich af in Seattle. Maar nu u het zegt: het aquarium van Seattle is daar prominent aanwezig. Wellicht beheerst de natuur me meer dan ik zelf besef.

Wilt u Goat Mountain bestellen? Klik dan hier!

© Eus Wijnhoven, september 2013