Skip to content

Archief 2023

Gijs Wilbrink – De beesten € 22.50

Wilbrink trekt je direct met de eerste zin het verhaal in:

“Ik wil niet veel zeggen, maar volgens mij ging het al mis met Tom Keller toen die twee ooms hem ’s nachts meenamen naar het bos en hem dingen lieten doen die een jongen van negen nog lang niet zou moeten doen.”

Isabella Keller groeit op op een afgelegen boerderij in de achterhoek. Ze leeft daar met kettingrokende moeder Maureen en invalide vader Tom, evenals met haar oudooms Johan en Charles. Opa Frank Keller zit een lange gevangenisstraf uit. Het is een ware Tokkiemaatschappij in het klein. Johan en Charles hebben zich gespecialiseerd in de stroperij en zijn de schrik van het dorp. Charles bestiert een illegale nertsenfokkerij. Op school wordt Isabella – ‘Bella’ – gemeden. Vanaf haar veertiende zoekt ze troost in joints die ze in de lokale coffeeshop, gevestigd in het voormalige café van opa Teeking (moederskant), betrekt. Ze is blij als ze na het behalen van haar vwo-diploma uit de bekrompen gemeenschap kan ontsnappen. Als 18-jarige gaat zij kunstgeschiedenis studeren in Utrecht.

In haar nieuwe woonplaats raakt Isa, zoals zij zich nu noemt, in de ban van Erva. Dit meisje van Arabische oorsprong geeft het progressieve blaadje Cleangrrrls uit. Erva is op zestienjarige leeftijd van huis weggelopen en woont in een kraakpand. Dat deelt zij met punkers, muzikanten en drugsverslaafden. Als enige hecht Erva veel waarde aan een gezonde leefstijl, zonder vlees, zonder verdovende middelen. Een ding heeft de groep gemeen: zij vormen een ongeorganiseerde cel van het Animal Liberation Front. Bevrijdingsacties worden opgezet, waarbij men er niet voor schroomt een vrachtwagen met varkens bestemd voor de slachterij te kapen, en de dieren vervolgens los te laten.

Vanaf zijn jonge tienerjaren wordt Tom door zijn ooms getraind op de motor. Het duurt niet lang voor hij beter rijdt dan zijn oom Charles. Hij wint vervolgens de ene ‘motocross’ na de andere en maakt zelfs internationaal furore, totdat hij als vierentwintigjarige op onfortuinlijke wijze een ongeluk krijgt. Als gevolg daarvan verliest hij een been. Het is gedaan met de cross en hij slijt de rest van de dagen in lethargie op de boerderij. Uiteindelijk trouwt hij met zijn verzorgster. Als hun dochter wordt geboren, kan hij zijn geluk niet op. Zij is “zijn talisman, zijn konijnenpootje, zijn reden om te leven”. De dag dat zij naar Utrecht verhuist is dan ook een van de donkerste uit zijn bestaan.

Als Tom op oudejaarsdag is verdwenen, maant Maureen haar dochter naar huis te komen. Daar vindt de studente fotoboeken met krantenknipsels van haar vader, van gloriedagen waarvan zij tot dan geen weet had. Hoe kan hij nu spoorloos zijn verdwenen, strompelend met dat houten been? Ze gaat door roeien en ruiten om te achterhalen waar hij kan zijn en komt uiteindelijk bij de gevangenis om opa Frank te vragen of hij wellicht een idee heeft waar zij moeten gaan zoeken. Als zij niet wordt toegelaten, slaan de stoppen door en trekt ze de bewaker – een jongen van haar leeftijd – met zijn gezicht tussen de spijlen van het hek dat de gevangenis omheint.

“Ze had niet verwacht dat het zo licht zou voelen, zo dauwig en droomachtig, ze kan zich nu al nauwelijks meer inbeelden wat ze heeft gedaan en waarom – behalve dat het heel fout was. Ze vraagt zich af of dat ook voor anderen zo werkt, voor misdadigers, moordenaars, of zij zich ook meteen zo distantiëren van hun daden. Ze zou het haar opa eens moeten vragen als ze hem ooit nog te spreken krijgt. Of Charles, als ze hem nog onder ogen durft te komen.”

Uiteindelijk lukt het om vader te vinden, maar vervolgens moet er eerst een kwestie worden opgelost. Het ongeluk van Tom Keller had namelijk niets met toeval of het lot te maken. Isa neemt met hulp van haar Utrechtse vrienden wraak, al kent dat haar prijs.

Wilbrinks stijl typeert die van stugge plattelanders. Af en toe last hij streektaal in, bijvoorbeeld als Maureen tegen Isa zegt dat haar zuster Annie “kats jaloers” is op Maureen. Dat betekent niet dat Wilbrink uitsluitend korte zinnen toepast. Als je zelfs in lange zinnen, met bijzinnen, toch de nuchterheid van de lokale bevolking weet uit te drukken, is dat een prestatie op zich. Zelden is er de laatste jaren zo’n krachtig debuut geschreven of, zoals de Volkskrant stelt: “Een dijk van een roman, intimiderend goed”. En zo is het!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan  hier!

©Eus Wijnhoven, januari 2023

 

Aafke Romeijn – Concept M € 24.99

Eva Gerritsen is geboren met een dominante genetische afwijking welke kleurloosheid veroorzaakt: een doorschijnende huid, grijze haren en diepzwarte ogen. De levensverwachting van dergelijke ‘kleurlozen’ is laag, ze zijn bovengemiddeld vaak ziek. Zij worden door bepaalde groepen in de samenleving gediscrimineerd. Er is een medicijn beschikbaar dat de ziekte afremt. Het betreft een kleurstof die in het roerige Midden-Oosten wordt gedolven en die op gezette tijden in een kastje tussen de schouderbladen als ampul wordt toegediend. De behandelingen volgen een bepaald concept: van concept A (kinderen met armlastige ouders) tot en met concept M (de toediening van kleurstof staken en zo kiezen voor levensbeëindiging).

De kleurstof is schaars. Het middel is zeer prijzig. De eenpartijstaat – de Middenpartij – heeft een start-up de aanbesteding gegund voor kostbare kleurstoffiltersystemen, maar daarbij lijkt iets niet in de haak. Heeft minister-president Stork belangen in Alpha Pharmaceuticals? Waarom gaat er steeds meer overheidsgeld naar de verzorgingsstaat waarin het belang van de kleurlozen voorop lijkt te staan? 

“Kleurlozen richten ongewild het continent te gronde en niemand durft zich uit te spreken, bang voor de reacties van buren, vrienden en collega’s.”

Toen Eva zeven jaar was, hebben haar ouders verteld dat zij anders is dan andere kinderen. Vader, hoogleraar Germanistiek, ziet toe hoe zijn vrouw zich vastbijt in de problematiek van de kleurlozen. Al snel is zij een veelgevraagd talkshowgast, waarin zij het opneemt tegen radicale partijen die de veronderstelde ondergang ten gevolge van de kleurlozen voor hun populistische leuzen misbruiken. Ook UFO, een terroristische organisatie die zich heeft gespecialiseerd in aanslagen op kleurstofdepots, doet van zich spreken. Tenslotte moet voorkomen worden dat de maatschappij straks alleen nog uit kleurlozen bestaat. Eva verandert haar naam in Hava en sluit zich bij UFO aan. Daarbij schuwt zij de publiciteit niet en roept op het probleem van de kleurlozen op te lossen door verbod op voortplanting te eisen. Ook zelf zal zij een voorbeeld stellen. En dan blijkt alle informatie die tot dusverre over kleurlozen bekend is, van een heel andere kant moet worden bezien, waarbij belangenverstrengeling de minister-president – in wiens taalgebruik dat van premier Rutte is te herkennen – in het nauw brengt.

Concept M is een weergaloze roman!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan  hier!

©Eus Wijnhoven, januari 2023

 

 

André van Leijen – Sleezy Pete – Van langharig tuig tot vetkuif;
de geschiedenis van een band € 14.95

In de jaren zestig startten enkele veertien- en vijftienjarigen van het (toenmalige) Gereformeerd Gymnasium aan de Nassaukade in Amsterdam een bandje: Tettera Grolemota. Tja, dan moet je wel les krijgen in het Oudgrieks, anders is die naam natuurlijk niet te begrijpen. In de loop der jaren veranderde die naam dan ook enkele keren tot het uiteindelijke Sleezy Pete.

Sleezy Pete is het verhaal van schuivende muziekstijlen, van jazz via beat naar rock & roll. Het is de tijd waarin gezag niet meer als vanzelfsprekend werd ervaren, waarin jongens – ook op het Gereformeerd Gymnasium – hun haren lieten groeien. In de zestiger jaren wemelde het van de schoolbandjes, vaak begonnen als Tettera: drummen leerde je op pannen of lege verfblikken, een piano deed je na met je stem. Maar de liefde voor de muziek overwon alle onoverkomelijke problemen. Tenslotte is het bespelen van een instrument te leren. En dat hebben die tieners van het Gereformeerd Gymnasium geweten, evenals die van het Vossius, waarmee Tettera via hun nieuwe naam The Frequency of Pulse uiteindelijk fuseerde tot Sleezy Pete. Deze band was plaatselijk (…) wereldberoemd en speelde op middelbare scholen en studentensociëteiten. Af en toe lonkte er een platencontract, maar op enkele individuele leden na is dat er nooit van gekomen. Naast en na hun studie zijn velen tot bijna hun veertigste actief gebleven in the scene, al werd het na 1976 aanmerkelijk rustiger.

Afgezien van de matige redactie is Sleezy Pete een prachtig verhaal, een jongensdroom die deels is uitgekomen. Het schetst een goed beeld van de schuivende panelen in de zestiger jaren, waarin de maatschappelijke verzuiling ten onder ging. Lees dit (h)eerlijke verhaal dat door drummer Van Leijen, met medewerking van zijn toenmalige maten, is geschreven!

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan  hier!

©Eus Wijnhoven, januari 2023

 

Jonas Jonasson – De profeet en de idioot 24.99

Jonas Jonasson is gek. Hoe bestaat het anders dat je zo kunt variëren op een thema, dat je zulke onwaarschijnlijke gebeurtenissen uit de geschiedenis op hilarische en toch volstrekt geloofwaardige wijze keer op keer weet te bedenken. Met De profeet en de idioot is dat hem weer gelukt.

Fredrik en Johan Löwenhult zijn zonen van een gerenommeerde Zweedse ambassadeur die zelden of nooit thuis is. Moeder overlijdt als de jongens in hun prille pubertijd zijn. Zij wonen in een vijftienkamerappartement aan de chique Stranvägen in Stockholm. Fredrik kan goed leren, terwijl Johan enigszins achterlijk is, een “idioot”, zoals hij dan ook steevast door zijn broer wordt aangesproken. Na de dood van moeder behandelt Fredrik zijn twee jaar jongere broer als slaaf. Daarbij ontwikkelt hij overigens zijn kookkunsten tot ongekende hoogten, aangezien het voor Fredrik nooit genoeg is. Als Fredrik voor een junior ambassadeurspost naar Rome verhuist, laat hij Johan achter met niets anders dan vijftigduizend kronen en een oude camper. De goedgelovige Johan, die enorm tegen zijn broer opkijkt, bedankt hem dat hij de opbrengst van het appartement zo eerlijk heeft verdeeld.

De eenzame astronoom Petra Locklund heeft via een ingewikkelde 64-regelige vergelijking berekend dat de wereld binnen enkele weken zal vergaan. Helaas wil niemand naar haar luisteren. Ze voldoet niet meer aan haar financiële verplichtingen (de wereld zal ten slotte binnenkort vergaan) en belandt in een oude caravan die, op het moment dat zij suïcide wil plegen, wordt aangereden door een camper. Er zit niets anders op dan bij de brokkenpiloot aan te schuiven. Nadat zij hun levensgeschiedenissen hebben uitgewisseld, maakt zij Johan duidelijk dat zijn broer hem zwaar belazerd heeft. Johan kan het nauwelijks geloven. Ze hebben nog een kleine twee weken om het Fredrik betaald te zetten. Eerst dient Petra echter nog een ander appeltje te schillen. Dat krijgt echter een staartje, waarop beiden moeten vluchten en zo de vijfenzeventigjarige Agnes leren kennen. De laatste heeft ontdekt dat je met Instagram bakken met geld kunt verdienen. De kennismaking met de twee dertigjarigen levert haar nieuwe levensvreugde.

De drie besluiten voor die noodlottige dag waarop de atmosfeer op de aarde zal vallen met een aantal mensen af te rekenen. Via Denemarken, Duitsland, Zwitserland en uiteindelijk Rome belanden zij bij Fredrik. Die is daar allesbehalve blij mee. Op wonderbaarlijke wijze weet Johan een uitnodiging te bemachtigen voor een ambassadeursborrel op de Zweedse ambassade waar Fredrik als derde ambassadeur werkt. Daar leert hij “Obrama zonder r” kennen, evenals Ban Ki-Moon. Vooral Obama is onder de indruk van de ‘pure’ Zweed die eens niet over wereldproblematiek spreekt, maar hem onderhoudt over de edele kunst van het koken.

Inmiddels is via Interpol een opsporingsbevel naar de drie uitgevaardigd en moet het stel vluchten. Daarbij belanden zij op de Condoren, een Afrikaans eilandje in de Indische Oceaan. Het blijkt het meest verderfelijke belastingparadijs op aarde. Een grote verrassing doet zich daar voor, waarna er ineens ook een relatie is met het Russisch regime én de Russische maffia. Dan wordt het een caleidoscoop van gebeurtenissen, de een nog vreemder dan de ander. Allemaal even hilarisch, allemaal even geloofwaardig (al moet je daar soms een beetje je best voor doen). De kern van de zaak is corruptie bestrijden. Hoe doe je dat het beste? Met corruptie!

Gekte en genialiteit verschillen weinig. Jonas Jonasson is geniaal. Steeds vaker verpakt hij kritiek op ongebreideld kapitalisme, zelfverrijking en daaruit voortvloeiende misstanden in onze maatschappij in zijn romans. Weer heeft hij op verbluffende wijze een krankzinnig verhaal gecreëerd dat zo maar waargebeurd had kunnen zijn. Misschien moet iemand dat toch eens aan Obama (zonder r) vragen.

Wilt u deze titel bestellen? Klik dan  hier!

©Eus Wijnhoven, januari 2023